Αυτοί που αγαπούν τον πληθωρισμό και ποντάρουν στον... Κοντράτιεφ

Η επιμονή των κεντρικών τραπεζών για ακόμα ακριβότερο χρήμα με περαιτέρω αυξήσεις των επιτοκίων, μόλις ενάμιση – δύο χρόνια από τότε που με την ίδια έμφαση υποστήριζαν ότι ο πληθωρισμός είναι προσωρινός, έχει – όχι άδικα - ανοίξει πολλές συζητήσεις, για το τι πραγματικά συμβαίνει και κυρίως τι «θα» συμβεί στον ορατό ορίζοντα.

Οι κεντρικοί τραπεζίτες επίμονα λένε πως ο πληθωρισμός θα εξακολουθήσει να είναι ισχυρός μεσοπρόθεσμα και ως απόδειξη αναφέρουν ότι ο «υποκείμενος πληθωρισμός» δηλαδή ο επονομαζόμενος «δομικός» εξακολουθεί να είναι ψηλά, παρά την πτώση του ονομαστικού ΔΤΚ.

Πράγματι που το αντιλαμβάνεται κανείς, χωρίς να είναι κεντρικός τραπεζίτης, αν περάσει έστω και απ' έξω από ...σούπερ μάρκετ, ή από προς ενοικίαση διαμέρισμα.

Και αφού αυτό θα είναι έτσι, οι κεντρικοί τραπεζίτες λένε, ότι θα συνεχίσουν να αυξάνουν τα επιτόκια και θα τα κρατήσουν ψηλά τουλάχιστον μέχρι το 2025.

Πριν μήνες έλεγαν για τα τέλη του 2024 τώρα το έχουν μετατοπίσει για το 2025.

Όλα αυτά βέβαια ακούγονται με μεγάλη επιφύλαξη καθώς κανείς δεν έχει ξεχάσει τις λάθος προβλέψεις τους το 2021 και κανείς δεν αφήνει χωρίς να προσέξει την διαρκή διολίσθηση της ημερομηνίας λήξης συναγερμού, ολοένα πιο μακριά προς το 2025...

Ποιος αγαπάει τον πληθωρισμό

Ο πληθωρισμός όμως στο μεταξύ έχει κάνει την δουλειά του σε πολλά επίπεδα, καθώς η διατήρηση «αξιών» σε απόλυτους αριθμούς σε καθεστώς πληθωρισμού οδηγεί σε «απαξίωσή» τους.

Σε ένα σχετικό σημείωμα του Economist πρόσφατα έχει εξηγηθεί πολύ καλά:

«Μια επιπλέον ποσοστιαία μονάδα ή δύο, στον ετήσιο ρυθμό πληθωρισμού μπορεί να μην φαίνεται πολύ. Ωστόσο, ο αντίκτυπος στις αποδόσεις των επενδύσεων είναι τεράστιος.

Αγοράστε ένα δεκαετές κρατικό ομόλογο όταν ο πληθωρισμός είναι 2% και το κεφάλαιο που τελικά θα σας επιστραφεί θα αξίζει το 82% της αρχικής του αξίας. Όταν ο πληθωρισμός είναι 4%, το ποσοστό αυτό μειώνεται στο 68%. Μακροπρόθεσμα, το χάσμα διευρύνεται ακόμη περισσότερο.

Το κεφάλαιο ενός 30ετούς ομολόγου, όταν επιστραφεί, θα αξίζει το 55% της αρχικής του αξίας εάν ο πληθωρισμός είναι κατά μέσο όρο 2% κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Με πληθωρισμό 4%, θα αξίζει 31%...». Το σημείωμα συνοδεύεται από πολύ διαφωτιστικά διαγράμματα.

Και γι' αυτό, στην Ελλάδα για παράδειγμα, στον ΟΔΔΗΧ είναι πολύ – πολύ ευτυχείς καθώς δουλεύοντας σ' αυτή την «σχέση» με τον πληθωρισμό έχουν «κερδίσει» πολλά και ταυτόχρονα έχουν επισπεύσει την ποσοστιαία συρρίκνωσή του ως ποσοστό του ΑΕΠ, παρά το γεγονός ότι στο ίδιο διάστημα το κράτος πρόσθεσε στο δημόσιο χρέος αρκετές δεκάδες δισ. ευρώ.

Όπως παρατηρούσε εύστοχα κάποιος αναλυτής πρόσφατα, ο πληθωρισμός έχει αντισταθμίσει σχεδόν πλήρως την πολύ μεγάλη αύξηση των δαπανών που έγιναν για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης, χωρίς ο λόγος του χρέους προς το ονομαστικό ΑΕΠ να έχει αλλάξει αρνητικά.

Ενώ σε περιπτώσεις όπως η Ελλάδα έχει αλλάξει και θετικά.

Οι πολιτικοί μπόρεσαν να δαπανήσουν άφθονα χωρίς να επιβάλουν νέους φόρους, αφού αρκούσε ο πληθωρισμός για να αυξήσει κατακόρυφα τα αποτελέσματα στον ΦΠΑ ή στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα.

Το ενδιαφέρον είναι ότι οι επενδυτές είναι κι αυτοί ευχαριστημένοι κατά κάποιο τρόπο, επειδή έχουν «ονομαστικά» χαρτοφυλάκια λίγο πιο φουσκωμένα σήμερα σε απόλυτες τιμές, μετά από χρόνια αναταραχής από ότι για παράδειγμα το 2019....

Τι κάνουν οι κεντρικοί τραπεζίτες;

Και το ερώτημα που προσπαθούν όλοι να απαντήσουν είναι πλέον τι στο καλό βλέπουν οι κεντρικοί τραπεζίτες με τον πληθωρισμό και θέλουν να «πνίξουν» τις οικονομίες με ακριβότερο και λιγότερο (QT) χρήμα.

Τελευταία οι αναλυτές της αγοράς έχουν – όπως μας πληροφορεί το Bloomberg – ανακαλύψει έναν μπολσεβίκο (!) οικονομολόγο, τον Κοντράτιεφ, ο οποίος είχε την τύχη να επιμένει στις αναλύσεις του με αποτέλεσμα να εκτελεστεί από τον Στάλιν στα 46 (αν δεν κάνουμε λάθος) χρόνια του. Αυτό που είχε εισάγει ο Κοντράτιεφ ήταν η θέση ότι στον καπιταλισμό λειτουργούν «κύκλοι» ανόδου και καθόδου.

Η θεωρητική αυτή προσέγγιση συνδέεται με την πολυ-παραγοντική ανάλυση στην οικονομία, αλλά δεν είναι πρόθεση του Οικονογραφήματος αυτή την στιγμή να παρουσιάσει τα σχετικά ενδιαφέροντα στοιχεία της.

Θα μείνουμε μόνο στο γεγονός ότι η ανάλυση των «κύκλων» Κοντράτιεφ έχει στατιστικά συσχετισθεί από πολλούς σύγχρονους αναλυτές στις αγορές με τις κινήσεις τιμών και κερδών στις επιχειρήσεις. Και αυτή η συσχέτιση έχει οδηγήσει σε ενδιαφέροντα αποτελέσματα.

Το βασικό στοιχείο αυτής της στατιστικής παρατήρησης σύμφωνα με τους συγκεκριμένους αναλυτές είναι ότι αυτή την στιγμή (μάλιστα την προσδιορίζουν την «στιγμή» αυτή ως το τέλος της επόμενης εβδομάδας), ήμαστε μπροστά σε ένα νέο κύκλο ανόδου των τιμών των εμπορευμάτων.

Με άλλα λόγια ήμαστε εν όψη ενός νέου κύματος ανόδου των τιμών των εμπορευμάτων που θα μπορούσε να εκτινάξει εκ νέου τις τιμές παραγωγού και τον δομικό πληθωρισμό.

Το Οικονογράφημα στέκεται με πολύ – πολύ επιφύλαξη απέναντι στην εκτίμηση αυτής της «χρονικής στιγμής», καθώς η στατιστική εδώ υφίσταται την επίδραση ενός κόσμου με μεγάλες και απρόβλεπτες ανατροπές.

Παρ' όλα αυτά τέτοιες «εξηγήσεις» και προβλέψεις βρίσκουν χώρο και συγκεντρώνουν την προσοχή στις τρέχουσες αναλύσεις, όσο οι κεντρικές τράπεζες εξακολουθούν να... κολυμπάνε στο χάος της αβεβαιότητας λόγω της αδυναμίας τους να προβάλλουν μια οικονομική θεωρία ικανή να εξηγήσει τα πεπραγμένα τους.

Γ. Αγγέλης