Μια περίοδο αυξημένων πιέσεων, πολύ εντονότερων από ότι αρχικά είχαν προβλεφθεί, χαρακτήρισε την τρέχουσα χρονιά ο Ευτύχης Βασιλάκης, Πρόεδρος της Aegean, κατά το conference call που πραγματοποιήθηκε προ ολίγου, επισημαίνοντας ωστόσο ότι σε κάθε κρίση συνήθως δημιουργούνται κι ευκαιρίες. Κλείνοντας μάλιστα τη τηλεδιάσκεψη με τους αναλυτές για τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου, ο πρόεδρος της εταιρείας άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η AEGEAN να αξιοποιήσει τις ανακατατάξεις που προκαλούν το υψηλό κόστος καυσίμων και η γεωπολιτική αβεβαιότητα στον στόλο και τα δρομολόγιά της.
«Όπως συμβαίνει πάντα στις κρίσεις, πιστεύω ότι θα υπάρξουν κάποιες ευκαιρίες, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, να βελτιώσουμε τη θέση μας πριν τελειώσει η κρίση, είτε στον στόλο, είτε στα δρομολόγια», ανέφερε χαρακτηριστικά. Και μπορεί η τρέχουσα συγκυρία να είναι δύσκολη, ωστόσο, όπως σημείωσε, «δεν φαίνεται να είναι τόσο άσχημη όσο η περίοδος της πανδημίας», εκτιμώντας παράλληλα ότι η εταιρεία διαθέτει σήμερα μεγαλύτερη βεβαιότητα ως προς τη δυνατότητά της να τη διαχειριστεί.
Το μήνυμα αυτό ήρθε στο τέλος ενός conference call στο οποίο η διοίκηση περιέγραψε το 2026 ως μια χρονιά πολύ πιο απαιτητική από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί. Η γεωπολιτική αστάθεια, οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και κυρίως η εκτίναξη του αεροπορικού καυσίμου έχουν αλλάξει σημαντικά τις παραδοχές με τις οποίες ξεκίνησε η χρονιά, ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Βασιλάκης. Προσέθεσε ωστόσο ότι παρά τις δυσκολίες, η AEGEAN κατάφερε να διατηρήσει θετική κερδοφορία στο δεύτερο τρίμηνο.
Πιο αμυντική στρατηγική το 2027
Το νέο περιβάλλον που δημιουργείται οδηγεί πλέον την AEGEAN σε πιο συντηρητική πολιτική χωρητικότητας, όπως εξήγησε ο κ. Βασιλάκης επισημαίνοντας ότι με τα σημερινά δεδομένα, δεν αναμένει αύξηση των ASK —δηλαδή της συνολικής προσφερόμενης χωρητικότητας σε διαθέσιμες θέσεις επί χιλιόμετρα— το 2027. Αντίθετα, η εταιρεία βλέπει ήδη περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να χρειαστεί να μειώσει τη συχνότητα των πτήσεων ενώ ενδέχεται να εξετάσει και αναπροσαρμογές στους ναύλους.
Η αλλαγή στρατηγικής είχε αρχίσει ήδη από το 2026. Η AEGEAN είχε ξεκινήσει τη χρονιά προβλέποντας αύξηση των ASK κατά 7%-9% στο σύνολο του έτους και περίπου 6% κατά τη θερινή περίοδο. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι ανησυχίες για τη ζήτηση και κυρίως το κόστος των καυσίμων την οδήγησαν όμως σε σημαντική περικοπή των αρχικών σχεδίων ανάπτυξης.
Για το τέταρτο τρίμηνο, μάλιστα, η διοίκηση τοποθετεί πλέον τη μεταβολή των ASK μόλις μεταξύ -1% και +1%, με τον σχεδιασμό του δικτύου να επανεξετάζεται σε εβδομαδιαία βάση και με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα από ό,τι στο παρελθόν.
Το κόστος των καυσίμων αλλάζει την εξίσωση
Πίσω από αυτή τη στροφή βρίσκεται κυρίως η δραματική μεταβολή του ενεργειακού κόστους. Σύμφωνα με τον κ. Βασιλάκη, οι τιμές του αεροπορικού καυσίμου fuel έχουν φτάσει σε επίπεδα περίπου 100% υψηλότερα από την αρχή της χρονιάς, ενώ η διοίκηση θεωρεί πλέον πιθανό οι αυξημένες τιμές να διατηρηθούν για κάποια τρίμηνα ακόμη.
Στη short-haul αγορά, όπου δραστηριοποιείται κατά κύριο λόγο η AEGEAN, οι αεροπορικές δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να αυξήσουν επαρκώς τα έσοδα ανά πτήση ώστε να ανακτήσουν το αυξημένο κόστος καυσίμων. Όπως εξήγησε τα καύσιμα αντιστοιχούν πλέον στο 20%-22% του κόστους μιας αεροπορικής εταιρείας. Κατά τον ίδιο μάλιστα, εάν οι τιμές παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, η λύση περνά μέσα από μια σταδιακή μείωση της προσφερόμενης χωρητικότητας ή κι από ενδεχόμεν η αύξηση της τιμής των εισιτηρίων.
Ερωτηθείς για τις τιμές των εισιτηρίων μάλιστα, η διοίκηση ανέφερε ότι η AEGEAN βλέπει ήδη κάποιες πρώτες ενδείξεις υψηλότερων τιμών για τον χειμώνα, χωρίς όμως να είναι ικανές για ασφαλή συμπεράσματα. Όπως το έθεσε, «η ένδειξη υπάρχει, αλλά όχι ακόμη η βεβαιότητα».
Το φρένο του ανταγωνισμού
Ανάλογη στροφή διαπιστώνεται και στην υπόλοιπη ευρωπαϊκή αγορά. Σύμφωνα με τη διοίκηση της AEGEAN, κατά τη θερινή περίοδο οι αεροπορικές αφαίρεσαν περίπου 1,5%-2% της χωρητικότητας που είχαν αρχικά προγραμματίσει. Το περιθώριο περικοπών το καλοκαίρι είναι περιορισμένο, καθώς τα έσοδα ανά πτήση είναι σημαντικά υψηλότερα από τα μεταβλητά κόστη και τα πάγια έξοδα για αεροσκάφη και προσωπικό τα οποία εξακολουθούν να επωμίζονται οι εταιρείες ακόμη και όταν μειώνουν πτήσεις.
Τον χειμώνα, όμως, η εικόνα αλλάζει. Ήδη δύο ή τρεις μεγάλοι αερομεταφορείς, σύμφωνα με τον κ. Βασιλάκη, έχουν μετακινηθεί προς μηδενική αύξηση χωρητικότητας, ενώ στην αρχή της χρονιάς σχεδίαζαν ανάπτυξη 4%-6%. Για το τελευταίο τρίμηνο του έτους, η αγορά εμφανίζει σήμερα περίπου 2% αύξηση χωρητικότητας, έναντι 10% που έδειχνε ο αντίστοιχος προγραμματισμός πέρυσι, με τον ίδιο να εκτιμά ότι πιθανότατα δεν θα υλοποιηθεί ούτε αυτό το +2%.
«Εάν προκληθούμε, θα υπερασπιστούμε τη θέση μας»
Υπό αυτό το πρίσμα η αεροπορική σχεδιάζει να κρατήσει προσεκτικότερη στάση χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι είναι διατεθειμένη να παραχωρήσει έδαφος στον ανταγωνισμό.
«Εάν οι ανταγωνιστές δεν κινηθούν με την ίδια αυτοσυγκράτηση ως προς τη χωρητικότητα, η AEGEAN διαθέτει τη δυνατότητα να υπερασπιστεί τις εμπορικές και στρατηγικές της προτεραιότητες, είτε αυτές αφορούν το μερίδιο αγοράς, είτε τη διατήρηση slots, είτε συγκεκριμένα δρομολόγια» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μια τέτοια εξέλιξη, όπως εξήγησε, θα είχε μεγαλύτερο κόστος τόσο για την AEGEAN όσο και για τους ανταγωνιστές της, ωστόσο η διοίκηση δεν την αποκλείει. «Εάν προκληθούμε, θα υπερασπιστούμε τη θέση μας», ανέφερε ο Βασιλάκης προσθέτοντας ότι «το κέρδος δεν έρχεται μέσα στην κρίση, αλλά την ημέρα μετά την κρίση».
Τα ισχυρά «πυρομαχικά»
Η δυνατότητα να κινηθεί αμυντικά όπου χρειαστεί άλλωστε συνδέεται και με την ισχυρή χρηματοοικονομική θέση της εταιρείας. Στο τέλος του πρώτου εξαμήνου, η συνολική ρευστότητα του ομίλου —ταμειακά διαθέσιμα, ισοδύναμα και λοιπές χρηματοοικονομικές επενδύσεις— διαμορφώθηκε σε περίπου 956 εκατ. ευρώ, παραμένοντας ουσιαστικά στα επίπεδα του τέλους του 2025.
Η επίδοση αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς επιτεύχθηκε παρά τις σημαντικές εκροές της περιόδου, μεταξύ των οποίων η αποπληρωμή του επταετούς ομολόγου των 200 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο.
Παράλληλα, από τις συνολικές υποχρεώσεις περίπου 1,6 δισ. ευρώ που συνδέονται με μισθώσεις αεροσκαφών, δάνεια, JOLCOs και ομόλογα, περίπου το 87% βρίσκεται σε σταθερό επιτόκιο, περιορίζοντας την έκθεση της εταιρείας στις διακυμάνσεις των επιτοκίων.
Για τη διοίκηση, η διατήρηση τόσο υψηλής ρευστότητας αποτελεί βασικό «μαξιλάρι» απέναντι στη μεταβλητότητα, αλλά και παράγοντα που της επιτρέπει να προστατεύσει τη θέση της εφόσον ενταθεί ο ανταγωνισμός.
