Τα μνημόνια δε χτίζονται σε μια μέρα

Τις τελευταίες ημέρες θυμήθηκα δύο συνομιλίες μου με κορυφαίους Ευρωπαίους αξιωματούχους. Η μία έγινε στις Βρυξέλλες, προ περίπου διετίας. Έμπειρος και εξαιρετικά ευφυής άνθρωπος αναφερόταν στις κρίσεις που συχνά αντιμετωπίζουν τα κράτη. Αφορμή προφανώς, η ελληνική οικονομική κρίση. «Η μνήμη του κόσμου κρατά συνήθως 10-15 χρόνια» μου είπε.

Όσο κι αν δεν ήθελα να το πιστέψω, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την ελληνική οικονομική κρίση, είχε απόλυτο δίκιο. Βρισκόμαστε στο μεταίχμιο αυτής της δεκαπενταετίας και ένα μέρος του πολιτικού συστήματός μας -αλλά και μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης- έχει αρχίσει να αφήνει πίσω του όχι μόνο την αρνητική έως απάνθρωπη εμπειρία που έζησε αλλά δυστυχώς και τα μαθήματα της κρίσης. Αρχίσαμε να λησμονούμε κάτι βασικό: τα μνημόνια δε χτίζονται σε μια μέρα. Γράφονται σελίδα-σελίδα, μέχρι κάποια συμφορά να σε βρει ως τον πλέον αδύναμο κρίκο. Και τότε, ξεσπά η καταιγίδα.

Η δεύτερη συνομιλία μου ήταν… ανοικτή στο κοινό. Ο Επίτροπος Ντομπρόβσκις μίλησε στο «Ιnsider», επαίνεσε, ως αναμενόταν, την πρόοδο της ελληνικής οικονομίας και έθεσε ως βασική της προτεραιότητα την αύξηση της παραγωγικότητας.

Λίγες ημέρες αργότερα, στην πολιτική μας ατζέντα, μπήκε η εβδομάδα των τεσσάρων ημερών εργασίας. Ειλικρινά, δε γνωρίζω αν και κυρίως κάτω από ποιες προϋποθέσεις η μείωση της εργασιακής εβδομάδας μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγικότητας των εργαζομένων. Ούτε έχω καμία πρόθεση να μπω σε μία προεκλογική εξαγγελία και αντιπαράθεση. Μπορώ όμως μετά λόγου γνώσεως να πω ότι στην παρούσα περίοδο των παγκόσμιων πολυκρίσεων και για μία οικονομία που βελτιώθηκε θεαματικά αλλά παραμένει ευάλωτη από πολλές απόψεις, το να «μπολιάζεις» την κοινή γνώμη με λογικές που ξεφεύγουν επικίνδυνα από τη συνετή διαχείριση και την προστασία των επόμενων γενιών είναι τελικά εθνικά επιζήμιο.

Προφανώς, δε είναι μόνο το ΠΑΣΟΚ που μπήκε στον προεκλογικό πειρασμό. Ένα μέρος της κυβερνητικής πλειοψηφίας στη Βουλή πρόσφατα πρόταξε -κατά την ταπεινή άποψή μας πάντα- προσωπικές πολιτικές σκοπιμότητες. Και η υπόλοιπη αντιπολίτευση εξαιρετικά συχνά συμπεριφέρεται θεωρώντας ότι έχει το ακαταλόγιστο. Ή σίγουρα το αλόγιστο.

Η κρίση της προηγούμενης δεκαετίας είχε βαθιές ρίζες και εκκολάφτηκε δεκαετίες πριν ξεσπάσει. Κι αν δεν είναι η ώρα να αποδώσουμε ευθύνες αναλογικά εκεί που πρέπει, σίγουρα είναι η ώρα να αντιληφθούμε ότι δεν έχουμε (εκ νέου) το δικαίωμα να παίξουμε με τη ζωή της επόμενης γενιάς. Κάποιοι στο -όχι και τόσο μακρινό παρελθόν- το έπραξαν, ισχυριζόμενοι ότι… μέχρι να έρθει η καταστροφή, θα έχουμε περάσει υπέροχα. Δε νομίζω να έχει ακουστεί ποτέ πιο ανεύθυνη πολιτική αθλιότητα από αυτή.