Ο κλιμακωτός κίνδυνος της ακροδεξιάς και το οξύμωρο του ρόλου της Μελόνι

Νομίζω ότι είμαστε από τους ελάχιστους που τοποθετήσαμε εξαρχής την άνοδο της ακροδεξιάς, πανευρωπαϊκά, στη σωστή της διάσταση. Ας επιχειρήσουμε να καταγράψουμε την κατάσταση λίγο αναλυτικότερα.

Στις Βρυξέλλες, οι προϋποθέσεις να διατηρηθούν οι συμμαχίες μεταξύ των κομμάτων του δημοκρατικού τόξου υπάρχουν και μάλιστα είναι απολύτως επικρατούσες. Και στο Συμβούλιο (προς το παρόν) και στο Ευρωκοινοβούλιο.

Στο Συμβούλιο η Ούρσουλα Φον Ντερ Λέιεν εύκολα ή δύσκολα μπορεί να βρει τη στήριξη τουλάχιστον των μισών αρχηγών κρατών που να αντιστοιχούν στο 65% του πληθυσμού της ΕΕ. Ταυτόχρονα, ακόμα και χωρίς τη συνδρομή ενός τέταρτου εταίρου, το ΕΛΚ, οι Σοσιαλδημοκράτες και οι Φιλελεύθεροι εξασφαλίζουν περίπου 400 θέσεις στο Κοινοβούλιο των 720 (ακριβή αριθμό θα έχουμε επισήμως στις 4 Ιουλίου).

Το επόμενο ερώτημα είναι αν θα εξασφαλιστεί επιπλέον αριθμός υποστηρικτών προκειμένου να διευρυνθεί ένα καλοδεχούμενο μαξιλάρι ασφαλείας. Οι Πράσινοι των 53 Ευρωβουλευτών θα μπορούσαν εν δυνάμει να στηρίξουν εκ νέου την υποψηφιότητα Φον Ντερ Λέιεν. Με μοναδικό κριτήριο και αίτημα να διατηρηθούν ως έχουν οι στόχοι και οι νόμοι του Green Deal όπως έχουν ψηφιστεί. Δύσκολο αλλά διαπραγμαρεύσιμο.

Η Γερμανίδα πολιτικός θα μπορούσε να δεχθεί μία τέτοια συμφωνία. Όχι όμως και το σύνολο του ΕΛΚ το οποίο στην πλειοψηφία του φέρεται να συντάσσεται με την άποψη της ηπιότερης πράσινης προσαρμογής. Τα πολιτικά διδάγματα των πρόσφατων αγροτικών κινητοποιήσεων στην Ευρώπη συνέδραμαν προς την κατεύθυνση αυτή. Το ίδιο και οι προτεραιότητες της επόμενης ημέρας (π.χ πόλεμος και αμυντικές δαπάνες, ενεργειακή ασφάλεια, ασφάλεια σε σημαντικά αγαθά, εμπορική σχέση με Κίνα και ΗΠΑ).

Ένα μαξιλάρι ασφαλείας θα μπορούσε επίσης να αναζητηθεί σε ψήφους που ελέγχει η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι. Η εμφατική -για τα συνήθη δεδομένα της χώρας- νίκη της στις ευρωεκλογές και η έμπρακτη φιλοευρωπαϊκή της στάση σε κρίσιμα θέματα τη φέρνουν μάλλον εγγύτερα προς τη mainstream ευρωπαϊκή προσέγγιση παρά προς τα άκρα. Αυτό το ΕΛΚ το αναγνωρίζει και εν πολλοίς το επιδιώκει. Η υποστήριξη της υποψηφιότητας Φον Ντερ Λέιεν από το σύνολο των Συντηρητικών του ECR θα προκαλούσε τριγμούς στη συμμαχία με τους Σοσιαλδημοκράτες. Μία αμιγώς ιταλική στήριξη όμως στο Ευρωκοινοβούλιο θα μπορούσε να αποδειχθεί σημαντικό -και πολιτικά εφικτό- μαξιλάρι για εκείνη, την ώρα που το πολιτικό κεφάλαιο των Πρασίνων εμφανίζεται αποδυναμωμένο.

Κι αν το μαξιλάρι της Τζόρτζια Μελόνι εύλογα επιφέρει για πολλούς περισσότερους πονοκεφάλους παρά λύσεις, υπάρχει ένα σημαντικότερο διακύβευμα που το δημοκρατικό τόξο των ευρωομάδων αλλά και οι αρχηγοί κρατών καλούνται να συνυπολογίσουν. Οι βουλευτικές εκλογές στη Γαλλία και η εν δυνάμει υπουργοποίηση μέρους της γαλλικής ακροδεξιάς -εφόσον τα αποτελέσματα είναι αντίστοιχα των ευρωεκλογών- θα στείλει στα υπουργικά συμβούλια των Βρυξελλών εκπροσώπους με τάση και δύναμη να ασκήσουν βέτο σε σημαντικές αποφάσεις αλλά και να μπλοκάρουν αυξημένες πλειοψηφίες όπου απαιτούνται. Εκεί η ιταλική πλευρά μπορεί να παίξει καταλυτικό ρόλο. Και στο κριτήριο υποστήριξης συγκεκριμένων αποφάσεων από το 50% των κρατών αλλά και στο γεωγραφικό κριτήριο με βάση τον πληθυσμό της Ιταλίας.

Συνοπτικά, ο κίνδυνος της ακροδεξιάς ξεκινά από τις πρωτεύουσες και απειλεί βραχυπρόθεσμα -αλλά στο αμέσως επόμενο στάδιο- τις Βρυξέλλες. Οι «27» και το Ευρωκοινοβούλιο οφείλουν πλέον να περιορίσουν την ακροδεξιά απειλή, συμφωνώντας άμεσα στις υποψηφιότητες για τις θέσεις των επικεφαλής των Ευρωπαϊκών θεσμών. Και ακολούθως να αναλάβουν αποτελεσματική δράση για την αντιμετώπιση των αιτιών που την εξέθρεψαν. Το οξύμωρο; Στην προσπάθεια αυτή, ο ρόλος της Τζόρτζια Μελόνι θα είναι κομβικός