Τελευταία ενημέρωση 09:49
«Φανταστικές» εμπορικές συμφωνίες με την Κίνα διαβεβαίωσε ότι εξασφάλισε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναχωρώντας από την δεύτερη ισχυρότερη οικονομία του κόσμου, μαζί με την προσφορά του Πεκίνου να βοηθήσει ώστε να ανοίξουν και πάλι για τη ναυσιπλοΐα τα Στενά του Ορμούζ, κατά τη διάρκεια συνάντησης κορυφής με τον ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ με στόχο τον περιορισμό των διμερών και διεθνών εντάσεων.
«Κάναμε μερικές φανταστικές εμπορικές συμφωνίες, εξαιρετικές και για τις δύο χώρες», δήλωσε ο Τραμπ χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις στη διάρκεια συνάντησής του με τον Σι στο Τζόνγκνανχαϊ, έναν πρώην αυτοκρατορικό κήπο και συγκρότημα όπου πλέον στεγάζονται τα γραφεία των κορυφαίων Κινέζων ηγετών κοντά στην Απαγορευμένη Πόλη.
Νωρίτερα οι δύο ηγέτες συνομίλησαν και έκαναν περίπατο στον κήπο, με τον Τραμπ να σχολιάζει τα όμορφα τριαντάφυλλα και τον Σι να υπόσχεται να του στείλει σπόρους των λουλουδιών. Από την πλευρά του ο Κινέζος πρόεδρος χαιρέτισε τη δημιουργία μiας νέας σχέσης «εποικοδομητικής στρατηγικής σταθερότητας» μεταξύ των δύο αντίπαλων δυνάμεων. «Αυτή είναι μια ιστορική επίσκεψη, μια επίσκεψη που θα μείνει στην ιστορία», σχολίασε ο Σι.
Μετά το γεύμα εργασίας που θα έχουν οι δύο πρόεδροι, ο Τραμπ θα αναχωρήσει το απόγευμα για να επιστρέψει στις ΗΠΑ έπειτα από τη διήμερη επίσκεψή του στο Πεκίνο. Ο Αμερικάνος πρόεδρος θα επιστρέψει στην Ουάσινγκτον με ενθαρρυντικά λόγια από τον Σι σχετικά με την κρίση στην οποία έχει εμπλακεί στη Μέση Ανατολή, όπως δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News.
Ο Σι του επιβεβαίωσε «με σθένος» ότι το Πεκίνο «δεν θα στείλει στρατιωτικό υλικό στο Ιράν», σημείωσε ο Τραμπ στη συνέντευξη αυτή, ενώ σε ό,τι αφορά τα Στενά του Ορμούζ σημείωσε ότι ο Κινέζος ομόλογός του δήλωσε: «εάν μπορώ να προσφέρω οποιαδήποτε βοήθεια, θα χαιρόμουν να βοηθήσω». Το Πεκίνο ζήτησε σήμερα πλήρη εκεχειρία στη Μέση Ανατολή και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ «το συντομότερο δυνατό», σύμφωνα με λιτή ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών.
Το ΥΠΕΞ της Κίνας ωστόσο επανέλαβε ότι η σύγκρουση αυτή «δεν θα έπρεπε να έχει συμβεί ποτέ», σημειώνοντας ότι «δεν υπάρχει λόγος να συνεχιστεί», ενώ τόνισε ότι η Κίνα θα συνεχίσει να διαδραματίζει «εποικοδομητικό ρόλο» στις ειρηνευτικές προσπάθειες.Παράλληλα ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι η Κίνα δέχθηκε να αγοράσει 200 «μεγάλα» αεροσκάφη Boeing. Πρόκειται για σημαντικό αριθμό, αλλά μικρότερο από τα 500 αεροσκάφη στα οποία αναφέρονταν εδώ και μήνες αμερικανικά μέσα ενημέρωσης.
Διαβεβαίωσε εξάλλου ότι η Κίνα θέλει να αγοράσει από τις ΗΠΑ πετρέλαιο και γεωργικά προϊόντα, χωρίς να αναφερθεί σε συγκεκριμένους αριθμούς. Η Κίνα αποτελεί βασικό στρατηγικό και οικονομικό εταίρο του Ιράν, από το οποίο εισάγει και το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που καταναλώνει. Επηρεάζεται άμεσα από τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ. Το Ιράν ανακοίνωσε χθες, Πέμπτη, ότι οι δυνάμεις του επέτρεψαν τη διέλευση από το Στενό πολλών κινεζικών πλοίων.
Ο Τραμπ αναμενόταν να ζητήσει από την Κίνα να πείσει το Ιράν να καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο αναλυτές αμφιβάλλουν ότι ο Σι είναι διατεθειμένος να ασκήσει ισχυρή πίεση στην Τεχεράνη ή να σταματήσει να την υποστηρίζει στρατιωτικά, με δεδομένη την αξία του Ιράν για το Πεκίνο ως στρατηγικό αντίβαρο στις ΗΠΑ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ προειδοποίησε το Ιράν ότι πρέπει να καταλήξει σε διπλωματική συμφωνία με την Ουάσινγκτον ή να αντιμετωπίσει ολοκληρωτική καταστροφή, δηλώνοντας: «Μπορούν να κάνουν μια συμφωνία ή να εξοντωθούν». Παράλληλα, τόνισε πως θα «αισθανόταν καλύτερα» αν οι ΗΠΑ είχαν στα χέρια τους το εμπλουτισμένο κατά υψηλό ποσοστό ουράνιο του Ιράν, παραδεχόμενος πως είναι κάτι πάντως που θα ήθελε «περισσότερο για λόγους επικοινωνίας».
«Θα προτιμούσα να το έχω. Θα αισθανόμουν καλύτερα αν το είχα (...) αλλά νομίζω περισσότερο για λόγους επικοινωνίας, παρά για κάτι άλλο», ανέφερε ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο Fox News. «Αυτό που θα μπορούσαμε να κάνουμε είναι το βομβαρδίσουμε ξανά», πρόσθεσε, προφανώς αναφερόμενος στους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ εναντίον τριών ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων τον Ιούνιο του 2025.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει κάνει διάφορες, συχνά αντιφατικές δηλώσεις για το απόθεμα εμπλουτισμένου κατά υψηλό ποσοστό ουρανίου που διαθέτει το Ιράν. Έχει πει για παράδειγμα ότι είναι απροσπέλαστο, διότι θάφτηκε στα συντρίμμια εγκαταστάσεων, ή πως θα αρκούσε η εξ αποστάσεως επιτήρηση των εγκαταστάσεων αυτών. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι το Πεκίνο έχει σκοπό να αγοράσει πετρέλαιο και αγροτικά προϊόντα από τις ΗΠΑ, χωρίς να αναφερθεί σε συγκεκριμένες ποσότητες.
«Θέλουν να αγοράσουν πετρέλαιο από τις ΗΠΑ», υπογράμμισε ο 79χρονος ηγέτης του αμερικανικού κράτους, ενώ απέφυγε να υπεισέλθει σε περισσότερες λεπτομέρειες, αλλά σημείωσε πως η «ιδέα» αυτή «ευχαριστεί» τον ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ. «Θα αγοράσουν πολλά περισσότερα αγροτικά προϊόντα μας», ιδιαίτερα σόγια, συμπλήρωσε ο Ντ. Τραμπ.
Κατάπαυση πυρός και άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ ζητά η Κίνα
Το Πεκίνο ζήτησε να συμφωνηθεί πλήρης κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή και να ανοίξουν εντελώς το Στενά του Ορμούζ «το συντομότερο δυνατό». Από το ξέσπασμα του πολέμου με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει το στενό αυτό, από το οποίο διέρχεται σε καιρό ειρήνης το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) που προορίζεται για τις διεθνείς αγορές.
Οι ΗΠΑ επιβάλλουν από την πλευρά τους ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, παρά την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός σε εφαρμογή από την 8η Απριλίου. «Οι θαλάσσιες οδοί πρέπει να ανοίξουν το συντομότερο δυνατόν, όπως ζητεί η διεθνής κοινότητα (...) και να εφαρμοστεί συνολική και διαρκής κατάπαυση του πυρός το συντομότερο δυνατό», σημείωσε σε δελτίο Τύπου που έδωσε στη δημοσιότητα σήμερα το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών.
«Ο πόλεμος αυτός, που δεν έπρεπε να είχε γίνει ποτέ, δεν υπάρχει κανένας λόγος να συνεχιστεί», τόνισε. Ο Σι Τζινπίνγκ και ο Ντόναλντ Τραμπ συζήτησαν για τη Μέση Ανατολή στην πρώτη τους συνάντηση, χθες Πέμπτη. Η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ παρουσιάζεται ως απάντηση σε δημοσιογραφική ερώτηση για το εάν οι δυο πλευρές αναφέρθηκαν στο Ιράν συγκεκριμένα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε πως η Σι δεσμεύτηκε πως το Πεκίνο δεν θα στείλει στρατιωτικό εξοπλισμό στο Ιράν και είναι έτοιμο να βοηθήσει να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν ανακοίνωσε χθες, εν μέσω της συνόδου κορυφής, ότι οι δυνάμεις του επέτρεψαν τη διέλευση διαφόρων κινεζικών πλοίων. Το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας παρουσίασε τις θέσεις του Πεκίνου για την «κατάσταση στο Ιράν». Σύμφωνα με την ανακοίνωση:
- Η σύγκρουση στο Ιράν «δεν θα έπρεπε να είχε συμβεί εξαρχής» και έχει προκαλέσει σοβαρές απώλειες στον ιρανικό λαό και σε άλλες χώρες της περιοχής.
- Οι επιπτώσεις της κρίσης ασκούν ισχυρές πιέσεις στην παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, στις αλυσίδες εφοδιασμού, στο διεθνές εμπόριο και στη σταθερότητα των παγκόσμιων ενεργειακών προμηθειών.
- Το Πεκίνο χαιρετίζει την πρόσφατη εκεχειρία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, αλλά υπογραμμίζει ότι η δυναμική πρέπει να διατηρηθεί: «Τώρα που άνοιξε η πόρτα του διαλόγου, δεν πρέπει να ξανακλείσει», ανέφερε το κινεζικό ΥΠΕΞ.
- Ο διάλογος και οι διαπραγματεύσεις αποτελούν «τη σωστή πορεία προς τα εμπρός», ενώ η χρήση βίας χαρακτηρίζεται «αδιέξοδο».
- Οι θαλάσσιες οδοί του Κόλπου πρέπει να επαναλειτουργήσουν «το συντομότερο δυνατό» ώστε να διασφαλιστεί η σταθερότητα των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού.
- Πρέπει να επιτευχθεί πλήρης και διαρκής εκεχειρία το συντομότερο δυνατό ώστε να επιστρέψουν η ειρήνη και η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και την περιοχή του Κόλπου.
- Η Κίνα και το Πακιστάν έχουν ήδη παρουσιάσει κοινή πρωτοβουλία πέντε σημείων για την αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή.
- Η Κίνα θα συνεχίσει να ενεργεί σύμφωνα με τις «τέσσερις προτάσεις» του προέδρου Σι Τζινπίνγκ για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή και θα διαδραματίσει «εποικοδομητικό ρόλο στην επίτευξη διαρκούς ειρήνης».
«Έθνος σε παρακμή»
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είναι μόνο ένα από τα σημεία τριβής μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας τα οποία η σύνοδος κορυφής είχε στόχο να μετριάσει, αν όχι να επιλύσει. Υπάρχουν πολλά: Ιράν, Ταϊβάν, εμπορικές σχέσεις, περιορισμοί στην πρόσβαση σε σπάνιες γαίες και ημιαγωγούς, τεχνητή νοημοσύνη (AI) και πνευματική ιδιοκτησία... Οι διαφωνίες ήρθαν στο φως χθες με μια ισχυρή προειδοποίηση από τον Κινέζο πρόεδρο σχετικά με τον κίνδυνο «σύγκρουσης» μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ σχετικά με την Ταϊβάν.
Ο Τραμπ δεν αναφέρθηκε στην Ταϊβάν στη συνέντευξή του στο Fox News ούτε δημοσίως δίπλα στον Σι. «Η πολιτική των ΗΠΑ στο ζήτημα της Ταϊβάν παραμένει αμετάβλητη μέχρι σήμερα», αρκέστηκε να δηλώσει στο NBC News ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος βρίσκεται στο Πεκίνο με τον Τραμπ, προσθέτοντας ότι οι Κινέζοι «πάντα το εγείρουν... πάντα ξεκαθαρίζουμε τη θέση μας και προχωράμε».
Ο σινοαμερικανικός ανταγωνισμός -στρατηγικός, εμπορικός και τεχνολογικός- είναι εκτεταμένος. Μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η Κίνα και οι ΗΠΑ έχουν επιδοθεί σε έναν σκληρό εμπορικό πόλεμο με παγκόσμιες επιπτώσεις που χαρακτηρίζεται από υπερβολικούς δασμούς και πολυάριθμους περιορισμούς. Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν σε μια εκεχειρία τον Οκτώβριο, η οποία όμως κινδυνεύει από τις απειλές Τραμπ για την επιβολή νέων δασμών.
Εξάλλου αυτή την περίοδο η παγκόσμια οικονομία, περιλαμβανομένης αυτής της Κίνας, επηρεάζεται από τον πόλεμο που διεξάγουν οι ΗΠΑ μαζί με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Το Πεκίνο επανέλαβε στη διάρκεια της συνάντησης κορυφής την επιθυμία του για βεβαιότητα και προβλεψιμότητα σε έναν κόσμο που μαστίζεται από αναταραχές. Σι και Τραμπ συμφώνησαν να ορίζουν εφεξής τις σινοαμερικανικές σχέσεις ως μια «εποικοδομητική σχέση στρατηγικής σταθερότητας», σύμφωνα με την κινεζική διπλωματία.
«Πρέπει να είμαστε εταίροι, όχι αντίπαλοι», τόνισε ο Κινέζος πρόεδρος απευθυνόμενος στον Τραμπ χθες, ενώ δεσμεύθηκε «να ανοίξει όλο και περισσότερο» την Κίνα στις ξένες επενδύσεις. Τον Τραμπ συνοδεύει στο Πεκίνο μεγάλη αντιπροσωπεία κορυφαίων επιχειρηματιών. Ο Λευκός Οίκος ελπίζει να αναχωρήσει από την Κίνα με μια σειρά από συμφωνίες, για παράδειγμα στον τομέα της γεωργίας, ή με υποσχέσεις για κινεζικές επενδύσεις στις ΗΠΑ.
