Ο στόχος της ενεργειακής μετάβασης δεν αλλάζει, αλλά είναι ανάγκη να είμαστε ρεαλιστές και να μην αγνοούμε τον παράγοντα της ενεργειακής ασφάλειας, τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου μιλώντας σήμερα στο συνέδριο «Energy Transition Summit - East Med & Southeast Europe».
Όπως είπε η ΕΕ προσέγγιζε έως τώρα την ενεργειακή μετάβαση με όρους ηθικής. Και πρόσθεσε: «Δεν είναι θέμα ηθικής, ο στόχος είναι δεδομένος και η Ελλάδα παρά την οικονομική κρίση έχει μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από το 2005 κατά 50 %. Την ίδια ώρα χρειαζόμαστε ενέργεια βάσης την οποία στην Ελλάδα εξασφαλίζουν οι υδρογονάνθρακες. Το φυσικό αέριο δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά στην ενεργειακή μετάβαση αλλά συμπληρωματικά. Γι αυτό προωθούμε τις έρευνες υδρογονανθράκων στο Ιόνιο και ταυτόχρονα πρέπει να αυξήσουμε την αποθήκευση ενέργειας, κάτι που αποτελεί πρόκληση για όλες τις χώρες».
Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε επίσης τη σημασία της προώθησης των ενεργειακών διασυνδέσεων στην ΝΑ Ευρώπη, κάνοντας λόγο χαρακτηριστικά για αλλαγή παραδείγματος σε μια περιοχή όπου κυριαρχούσαν πόλεμοι και συγκρούσεις. Αναφέρθηκε ειδικότερα στη συνεργασία με τη Β.Μακεδονία και τη Σερβία για την ολοκλήρωση των διασυνδέσεων φυσικού αερίου προς αμοιβαίο όφελος ενώ κάλεσε την ΕΕ να υποστηρίξει την ενσωμάτωση όλων των χωρών της περιοχής στην ενεργειακή αγορά.
Μποζίνοφσκα (Β. Μακεδονία): Έτοιμος το καλοκαίρι 2027 ο διασυνδετήριος αγωγός με την Ελλάδα
Το καλοκαίρι του 2027 εκτιμάται ότι θα είναι έτοιμος ο Διασυνδετήριος Αγωγός Φυσικού Αερίου Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας (IGNM), κατά την εκτίμηση της υπουργού Ενέργειας, Μεταλλείων και Ορυκτών Πρώτων Υλών της γειτονικής χώρας, Σάνια Μποζίνοφσκα (Sanja Bozinovska).
«Ξεκινήσαμε πέρυσι την κατασκευή της διασύνδεσης με την Ελλάδα με τα πρώτα 1,2 bcm (δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα) και φαίνεται ότι θα φτάσουμε στα 2,8. Το καλό είναι ότι οι αγωγοί αυτοί θα είναι hydrogen-ready (σ.σ. έτοιμοι να δεχτούν και υδρογόνο). Έχουμε πολύ καλή επικοινωνία με τους Έλληνες συναδέλφους. Νομίζω ότι μέχρι το τέλος του μήνα θα προσκαλέσουμε εκπροσώπους του ΔΕΣΦΑ να δουν επί τόπου πώς πάνε τα πράγματα. Και του χρόνου, μέχρι τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο, σχεδιάζουμε να ολοκληρώσουμε το έργο. Ελπίζουμε ότι ακόμα και αν καθυστερήσει έναν ή δύο μήνες, του χρόνου θα είναι σίγουρα έτοιμο» γνωστοποίησε.
Χαντάνοβιτς (Σερβία): «Οι καθυστερήσεις στοιχίζουν»
Την ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών για την ενοποίηση της αγοράς ενέργειας, καθώς οι καθυστερήσεις κοστίζουν, τόσο στα Βαλκάνια, όσο και στην ΕΕ, υπογράμμισε η υπουργός Μεταλλείων και Ενέργειας της Σερβίας, Ντούμπραβκα Τζέντοβιτς Χαντάνοβιτς (Dubravka Đedović Handanović).
«Η Βαλκανική Χερσόνησος δεν μπορεί να είναι απομονωμένη από την υπόλοιπη Ευρώπη (...) Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αυτά τα εμπόδια αίρονται (...) Επομένως, όλοι μας -συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ- πρέπει να είμαστε συλλογικά πιο γρήγοροι, γιατί το να περιμένουμε τρία χρόνια για την ενοποίηση της αγοράς είναι υπερβολικά πολύ» είπε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε πως οι κατακερματισμένες αγορές δεν ωφελούν την Ευρώπη, η οποία πρέπει να είναι πολύ πιο αποφασιστική και σαφής στους στόχους της.
«Η ΕΕ θέλει να επιτύχει απανθρακοποίηση, εντάξει. Όχι όμως εις βάρος της ενεργειακής ασφάλειας, η οποία σήμερα απειλείται (...) Όλοι -μέλη και μη, της ΕΕ- συμφωνούν ότι πρέπει να διασυνδεθούμε, να μειώσουμε τις τιμές, να γίνουμε πιο ανταγωνιστικοί -και αυτό δεν συμβαίνει (...) Τα βήματα έχουν γίνει, αλλά πρέπει να είμαστε ταχύτεροι. Δεν μπορούμε να χαθούμε στην υπερβολική γραφειοκρατία» υπογράμμισε.
Γνωστοποίησε πως η Σερβία σχεδιάζει να επενδύσει 14,4 δισεκατομμύρια έως το 2035 σε ενεργειακές υποδομές, ενώ στοχεύει στην αύξηση της διασυνοριακής δυναμικότητας (capacity) από 4.000 MW σε 6.000 MW. «Με τρεις μελλοντικές διασυνδέσεις, θα έχουμε περίπου 4 bcm (δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα) αερίου, που θα είναι επαρκή για τις ανάγκες της Σερβίας. Αλλά με την περιφερειακή υποδομή και τους αγωγούς αερίου που διέρχονται από τη Σερβία, θα διασφαλίσουμε ότι μπορούμε να μεταφέρουμε συνολικά 20- 25 bcm μέσω Σερβίας από Nότο προς Bορρά». Προσέθεσε ότι η χώρα προχωρά παράλληλα τον σχεδιασμό της και στο μέτωπο της πυρηνικής ενέργειας, με προοπτική η κατασκευή σχετικών πρότζεκτ να εκκινήσει το 2032-2033.
Kαρακάτσι (Αλβανία): Κάνουμε τις «εργασίες» που μας ζητάει η ΕΕ, αλλά δεν βλέπουμε τα οφέλη
Επωφελής πρωτίστως για την ενεργειακή ασφάλεια της Αλβανίας, αλλά και της ευρύτερης περιοχής, μπορεί να είναι η μακροπρόθεσμη συμφωνία που υπεγράφη στο τέλος Απριλίου με ελληνική εταιρεία για την προμήθεια αμερικανικού LNG (υγροποιημένου φυσικού αερίου) στη χώρα και τη μετατροπή ενός νοτιοανατολικού τμήματός της σε κόμβο αερίου. Την εκτίμηση αυτή διατύπωσε ο Ενέα Καρακάτσι (Enea Karakaçi), υπουργός Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας (σ.σ. αναφερόμενος στην πρόσφατη 20ετή εμπορική συμφωνία της θυγατρικής του ομίλου ΑΚΤΩΡ, AKTOR LNG USA και της ALBGAZ, 100% κρατική εταιρεία φυσικού αερίου της Αλβανίας).
«H Αλβανία είναι επίσης ένα αρκετά καλό σύμβολο αυτού που θέλει να πετύχει η ΕΕ, έχοντας 100% ανανεώσιμες. Ωφελούμαστε από αυτό; Δυστυχώς, όχι. Γιατί; Επειδή, αν δείτε την οδηγία της ΕΕ για τον CBAM (σ.σ. Κανονισμό Διαχείρισης Ανθρακικών Συνόρων), η Αλβανία έχει μηδενικό φόρο για το άνθρακα. Θεωρητικά θα έπρεπε να είμαστε οι τυχεροί σε αυτό το τραπέζι. Ωστόσο, αυτό που βλέπουμε είναι ότι, επειδή δεν έχουν τεθεί ακόμα κανόνες σε εφαρμογή, δεν αποκομίζουμε οφέλη από αυτό (...) Προσπαθούμε λοιπόν να κάνουμε όλες τις "εργασίες" που μας έχει αναθέσει η ΕΕ, το κάνουμε με χαρά. Αλλά από την άλλη, βλέπεις έναν απρόσωπο αντισυμβαλλόμενο που είναι πολύ αυστηρός με τους κανόνες αλλά δεν σου δίνει κανένα "καραμελάκι"» είπε χαρακτηριστικά, ενώ έδωσε έμφαση στην ανάγκη περαιτέρω ενοποίησης της ενεργειακής αγοράς.
Τζουνγκιέτου (Μολδαβία): Σωτήριες σε περιόδους κρίσεων οι διασυνοριακές συνδέσεις
Τη σημασία των διασυνοριακών ενεργειακών συνδέσεων σε περιόδους κρίσεων ανέδειξε ο υπουργός Ενέργειας της Μολδαβίας, Ντορίν Τζουνγκιέτου (Dorin Junghietu), επισημαίνοντας ότι η χώρα του επί τρεις δεκαετίες είναι εκτεθειμένη σε ενεργειακές κρίσεις και στη χρήση της ενέργειας ως όπλου εναντίον της.
«Το πιο πρόσφατο γεγονός συνέβη στις 23 Μαρτίου, όταν η Ρωσία στόχευσε την υποδομή της Μολδαβίας, τον κύριο διασυνδετήριο αγωγό υψηλής τάσης με τη Ρουμανία, που βρίσκεται στην ουκρανική πλευρά» σημείωσε, προσθέτοντας πως αυτό το γεγονός απέδειξε πόσο σημαντική είναι η ενίσχυση των διασυνοριακών διασυνδέσεων, αφού χάρη στη διεθνή συνεργασία με τους πέντε Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς Ενέργειας της περιοχής -Ρουμανίας, Ουκρανίας, Πολωνίας, Σλοβακίας και Ουγγαρίας- η χώρα κατάφερε να αποφύγει ένα μπλάκαουτ. Εκτενή αναφορά έκανε ο κ.Τζουνγκιέτου και τα τρία μεγάλα ενεργειακά πρότζεκτ που η χώρα του έχει σε εξέλιξη, ώστε να περιορίσει δομικές εξαρτήσεις της στην ενέργεια και να αυξήσει τις διασυνδέσεις της.
Κβριβισβίλι (Γεωργία): «Κρίσιμος ο ρόλος μας στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης»
Ως αναπόσπαστο κρίκο στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης «βλέπει» τη Γεωργία η Μάριαμ Κβριβισβίλι (Mariam Kvrivishvili), υπουργός Οικονομίας και Βιώσιμης Ανάπτυξης της χώρας, επισημαίνοντας ότι διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη στήριξη του ενεργειακού τομέα της ΕΕ και της ενεργειακής της ανεξαρτησίας, μέσα από σειρά αγωγών και υποδομών, που διέρχονται από το έδαφός της.
«Έχουμε ξεκινήσει ένα έργο-ορόσημο, το υποβρύχιο καλώδιο της Μαύρης Θάλασσας, το οποίο χαιρόμαστε ιδιαίτερα που έλαβε την καθεστώς PMI -Έργο Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος- για την ΕΕ στο τέλος του 2025. Αυτό σημαίνει ότι η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στη Γεωργία θα συνδεθεί απευθείας με τις αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ικανότητα 1.300 MW» σημείωσε και πρόσθεσε ότι το υποβρύχιο αυτό καλώδιο αποτελεί επίσης μέρος του Πράσινου Ενεργειακού Διαδρόμου.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ
