Σημαντικά βήματα ώστε ο Κάθετος Διάδρομος αερίου να παγιωθεί στον ρόλο βασικής «αρτηρίας», για τον ανεφοδιασμό με αμερικανικό καύσιμο της ευρύτερης περιοχής με αφετηρία την Ελλάδα, αναμένονται μέσα από τις εκ του σύνεγγυς πολιτικές και επιχειρηματικές επαφές οι οποίες θα γίνουν στο πλαίσιο των εκδηλώσεων σήμερα και αύριο στην Ουάσιγκτον. Τα βήματα αυτά θα αφορούν όχι μόνο την ακόμη μεγαλύτερη επιχειρηματική ωρίμανση του πρότζεκτ -με την υπογραφή νέων συμφωνιών προμήθειας αμερικανικού LNG- αλλά και αντιμετώπιση των ρυθμιστικών «αγκαθιών» που δυσχεραίνουν την αξιοποίησή του.
Όπως δείχνει και η σχετική ενημέρωση του ΥΠΕΝ, η σημερινή εκδήλωση με θέμα «Transatlantic Gas Security Summit» έχει τον χαρακτήρα διατλαντικής Υπουργικής Συνόδου, καθώς θα δώσουν το «παρών» 12 ευρωπαϊκές χώρες. Με διοργανωτές τον Λευκό Οίκο και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν επίσης υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της ΕΕ, καθώς και μεγάλες ενεργειακές εταιρείες των ΗΠΑ και της Ευρώπης.
Η εκδήλωση θα ξεκινήσει στις 09:00 (τοπική ώρα), θα διαρκέσει 6 ώρες, ενώ θα εκδοθεί κοινή δήλωση συμπερασμάτων από τους υπουργούς που θα συμμετάσχουν. Με τη λήξη της, έχουν προγραμματιστεί και διμερείς επαφές. Αύριο Τετάρτη, 25 Φεβρουαρίου, θα διοργανωθεί από το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας συνάντηση των Διαχειριστών και Ρυθμιστικών Αρχών των χωρών που εμπλέκονται στον Κάθετο Διάδρομο. Σκοπός της συνάντησης είναι να γίνει μία επισκόπηση των ρυθμιστικών προβλημάτων σε όλες τις χώρες, όπως και να ανταλλαγούν απόψεις προς την κατεύθυνση των πλέον αποτελεσματικών λύσεων.
Απαραίτητο το πρότζεκτ και με τις νέες δασμολογικές πολιτικές Τραμπ
Αξίζει να σημειωθεί ότι αν και η ακύρωση από το αμερικανικό Ανώτατο Δικαστήριο της πλειοψηφίας των δασμών Τραμπ βάζει σε «αχαρτογράφητα νερά» τη συμφωνία ΕΕ – ΗΠΑ (όπου προβλέπεται και η εισαγωγή ενεργειακών προϊόντων αξίας 750 δισ. δολαρίων μέχρι το 2028), δεν χάνουν τη δυναμική τους τόσο ο Κάθετος Διάδρομος όσο και η ενίσχυση του αμερικανικού LNG. Κι αυτό γιατί ενόψει της απαγόρευσης των εισαγωγών αερίου από τη Ρωσία, η ΕΕ πρέπει να εξασφαλίσει εναλλακτικές (και όσο το δυνατόν πιο οικονομικές) πηγές τροφοδοσίας, για να αποσοβήσει διαταραχές στο ενεργειακό της σύστημα.
Η χώρα μας θα εκπροσωπηθεί από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, ο οποίος θα είναι και ο επικεφαλής της ελληνικής πολιτικής αντιπροσωπείας. Μάλιστα, ο κ. Παπασταύρου θα έχει αύριο επίσημη διμερή συνάντηση με τον υπουργό Εσωτερικών και Πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Νταγκ Μπέργκαμ, καθώς και με τον υπουργό Ενέργειας και Αντιπρόεδρο του του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ.
Παράλληλα, ισχυρό «ειδικό βάρος» έχουν οι εταιρείες που λαμβάνουν μέρος στην εμπορική αντιπροσωπεία της χώρας μας. Κι αυτό γιατί το «παρών» πρόκειται να δώσουν οι Aktor και ΔΕΠΑ Εμπορίας (με «όχημα» την κοινοπραξία Atlantic SEE LNG Trade), η ΔΕΗ, η Metlen, η Gastrade, η ΔΕΣΦΑ και η ΟΝΕΧ.
Όσον αφορά την Atlantic SEE LNG Trade, ο Αλέξανδρος Εξάρχου (πρόεδρος και CEO της Aktor και CEO της Atlantic), έχει επισημάνει με δηλώσεις του στο Reuters πως στόχος είναι να υπογραφούν νέες μακροχρόνιες συμφωνίες. Οι συμφωνίες αυτές θα πάρουν τη σκυτάλη των deals που «κλείδωσαν» στην P-TEC στην Αθήνα και οι οποίες αφορούσαν κατ΄ αρχάς το 20ετές συμβόλαιο με τη Venture Global, για την προμήθεια από 0,7 έως 4 bcm αερίου από το 2030. Επίσης, για το ίδιο χρονικό διάστημα, η εταιρεία σύναψε MoUs συνολικής προμήθειας LNG έως 3,7 bcm με την ουκρανική Naftogaz και τη ρουμανική Nova Power & Gas.
Καινούριες μακροχρόνιες συμφωνίες
Σύμφωνα με πληροφορίες, για την επίτευξη νέων deals, υπήρξε πυρετός επαφών της Atlantic SEE LNG Trade το τελευταίο διάστημα με πιθανούς Ευρωπαίους αγοραστές αμερικανικού LNG στην περιοχή. Αν και τέτοια deals κατά κανόνα «κλειδώνουν» κυριολεκτικά στο παρά 5, όλες οι ενδείξεις συγκλίνουν στο ότι το επόμενο διήμερο (και πιθανότατα σήμερα) θα ανακοινωθούν νέα MoUs από την εταιρεία.
Επομένως, πρόκειται να διευρυνθούν οι χώρες που θέτουν υποψηφιότητα για την προμήθεια LNG από τις ΗΠΑ. Παράλληλα, αναμένεται να υπογραφούν όμως και δεσμευτικές μακροχρόνιες συμφωνίες, οριστικοποιώντας έτσι καινούριους εταίρους της Atlantic SEE LNG Trade στην αγοραπωλησία αμερικανικού αερίου.
Σε κάθε περίπτωση, όπως έχει γράψει το insider.gr, οι συμφωνίες θα συνεχίσουν να έχουν την αρχιτεκτονική «back to back». Επομένως, η εταιρεία θα «κλειδώσει» ποσότητες αμερικανικού LNG, έχοντας παράλληλα εξασφαλίσει αγοραστή για το αντίστοιχο αέριο στην Ευρώπη. Επίσης, στόχος είναι κάποια deals να ξεκινήσουν από το 2028, όταν και θα διακοπούν οι εισαγωγές ρωσικού αερίου στην ΕΕ. Εξάλλου, η εταιρεία κλείδωσε πρόσφατα το πρώτο φορτίο με προορισμό την Ουκρανία για τον Μάρτιο, γεγονός το οποίο οδήγησε χθες στην πετυχημένη δημοπρασία για τον Vertical Corridor.
Βήμα για την πλήρη ενεργοποίηση
Η διεύρυνση του πελατολογίου της Atlantic SEE LNG Trade, όπως είναι φυσικό, θα συμβάλει στη μεγαλύτερη εμπορική ωρίμανση του Vertical Corridor. Αν και υπό αυτή την έννοια το διήμερο στην Ουάσιγκτον είναι κρίσιμο για το πρότζεκτ, δεν πρόκειται να αποτελέσει σταθμό για την πλήρη ενεργοποίηση του πρότζεκτ.
Αντίθετα, θα προετοιμάσει παράλληλα το έδαφος και για επόμενες συμφωνίες της εταιρείας, οι οποίες θα υπογραφούν τον αμέσως επόμενο μήνα. Κι αυτό γιατί, όπως δήλωσε πρόσφατα ο εκτελεστικός διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Τζάρεντ Έιγκεν, ένα νέο «κύμα» deals αναμένεται στο περιθώριο του διεθνούς ενεργειακού φόρουμ CERAWeek, που θα διεξαχθεί στο τέλος Μαρτίου στις ΗΠΑ.
Την ίδια στιγμή, η παρουσία της ΔΕΗ στις εκδηλώσεις του διημέρου «δείχνει» πως η επιχείρηση ερευνά την αγορά αμερικανικού LNG. Το ίδιο ισχύει και με τη Metlen, η οποία στο τέλος του 2025 αξιοποίησε για πρώτη φορά το FSRU Αλεξανδρούπολης, για να εισαγάγει φορτίο αμερικανικού LNG για τη βουλγαρική αγορά.
Τα νέα προϊόντα
Η οριστικοποίηση της έλευσης ακόμη μεγαλύτερων ποσοτήτων αμερικανικού LNG, μέσω του Vertical Corridor, όπως είναι φυσικό θα αυξήσει την πίεση για επίλυση όλων αυτών των κανονιστικών προβλημάτων που δυσχεραίνουν την αξιοποίηση του πρότζεκτ. Στη σχετική ατζέντα, πρώτο και μεγαλύτερο πρόβλημα, είναι η δημιουργία μακροχρόνιων προϊόντων δέσμευσης δυναμικότητας, από τα μηνιαία που υπάρχουν τώρα, ώστε να μπορούν να προγραμματίσουν οι χρήστες τις εισαγωγές τους σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου.
Το θέμα αυτό θα είναι κεντρικό στη συνάντηση της Τετάρτης, την οποία θα συντονίσει ο Τζόσουα Βολζ, ειδικός απεσταλμένος από το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας. Ωστόσο, δεν αναμένεται να ληφθούν οριστικές αποφάσεις, κυρίως γιατί η Κομισιόν δεν έχει κατασταλάξει στη στάση της, αφού σε αυτή τη φάση βρίσκεται στο στάδιο συλλογής των απόψεων των εμπλεκόμενων φορέων (υπουργείων Ενέργειας, Διαχειριστών και Ρυθμιστικών Αρχών) των εμπλεκόμενων χωρών.
Η συνάντηση αυτή δικαιολογεί την παρουσία του ΔΕΣΦΑ και της Gastrade, καθώς είναι Διαχειριστής του ελληνικού συστήματος αερίου και του FSRU Αλεξανδρούπολης, αντίστοιχα. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, η Gastrade βρίσκεται σε συζητήσεις με την αμερικανική Κρατική Αναπτυξιακή Τράπεζα (DFC) καθώς και την Τράπεζα Εξαγωγών-Εισαγωγών των ΗΠΑ (EX-IM) για χρηματοδότηση του «Θράκη FSRU», της δεύτερης πλωτής πύλης LNG που σχεδιάζει.
Στο τραπέζι επίσης ΑΙ & ναυπηγεία
Σε κάθε περίπτωση, το διήμερο στην Ουάσιγκτον αναμένεται να εμβαθύνει ακόμη περισσότερο τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις – και μάλιστα, όχι μόνο στον ενεργειακό τομέα. Η παρουσία της ΔΕΗ, εξάλλου, γίνεται στο πλαίσιο συνέχισης των επαφών που έχει ήδη ξεκινήσει η εταιρεία, με σκοπό την προοπτική αξιοποίησης του mega Data Center που σχεδιάζει να κατασκευάσει στη Δυτική Μακεδονία.
Επίσης, η ONEX Shipyards and Technologies, η οποία ελέγχει τα ναυπηγεία Ελευσίνας και Σύρου, πρόκειται να υπογράψει αύριο συμφωνία με τη νοτιοκορεατική Hanwa, για ναυπήγηση πλοίων στις ΗΠΑ.
