Η Gastrade βρίσκεται σε συζητήσεις με την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, αναφορικά με την οικονομική εμπλοκή των ΗΠΑ στο «Θράκη FSRU», τη δεύτερη πλωτή πύλη υποδοχής LNG που σχεδιάζει η εταιρεία να εγκαταστήσει ανοικτά της Αλεξανδρούπολης, σε μικρή απόσταση από το FSRU Αλεξανδρούπολης.
Αυτό επισήμανε ο CEO της Gastrade, Κωστής Σιφναίος, μιλώντας χθες στους εκπροσώπους του Τύπου, στο πλαίσιο δημοσιογραφικής αποστολής που οργάνωσε η εταιρεία, για επίσκεψη στο FSRU Αλεξανδρούπολης. Σύμφωνα με τον κ. Σιφναίο, όπως ισχύει με το αμερικανικό ενδιαφέρον και για τα υπόλοιπα έργα που αφορούν την αναβάθμιση του Κάθετου Διάδρομου, το «Θράκη FSRU» βρίσκεται στο μικροσκόπιο της αμερικανικής Κρατικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (DFC) καθώς και την Τράπεζα Εξαγωγών-Εισαγωγών των ΗΠΑ (EX-IM).
Όπως συμπλήρωσε, τα εν λόγω ιδρύματα εμπλέκονται σε υποδομές (όχι αποκλειστικά ενεργειακές) με δύο τρόπους. Είτε με την παροχή δανειοδότησης ή με τη μετοχική συνεργασία. «Το "Θράκη FSRU" θα έχει προϋπολογισμό 550 με 600 εκατομμύρια ευρώ. Αν η επενδυτική απόφαση ληφθεί μέχρι το 1ο τρίμηνο του 2027, τότε το έργο θα είναι έτοιμο μέχρι το 2028, όπως σχεδιάζεται», συμπλήρωσε.
«Γκάζι» στις εξαγωγές
Ο CEO της Gastrade τόνισε ότι, για να μπορέσει η χώρα να αξιοποιήσει την ευκαιρία εξαγωγών προς την ανατολική και κεντρική Ευρώπη, που θα υπάρξει τα επόμενα χρόνια, θα πρέπει να αναπτυχθεί μία επιπλέον πύλη εισόδου LNG. Εξήγησε ότι η απαγόρευση των εισαγωγών καυσίμου από τη Ρωσία, σε συνδυασμό με την προβλεπόμενη αύξηση της ζήτησης στις χώρες της περιοχής (υπό την προϋπόθεση ότι θα λήξει ο πόλεμος στην Ουκρανία) θα δημιουργήσει τα επόμενα χρόνια την ανάγκη για εισαγωγή 35 δισ. κυβικών μέτρων (bcm) αερίου.
Από αυτά, τα περίπου 10 bcm θα καλυφθούν από την επικείμενη παραγωγή αερίου Ρουμανία, επομένως περίπου 25 bcm αναζητούν... χώρα – εισαγωγέα. Την ίδια στιγμή, αν και η Ελλάδα θα έχει τη δυνατότητα να εξάγει 8,5 bcm, πρακτικά θα μπορεί να διοχετεύσει εκτός των συνόρων της ποσότητες μόλις 2 με 2,5 bcm.
Ο λόγος είναι ότι θα ενισχυθούν και οι εγχώριες εισαγωγές LNG, καθώς θα πρέπει και στη χώρα μας να αντικατασταθούν περίπου 3 bcm ρωσικού αερίου. Επομένως, οι δύο υπάρχουσες πύλες εισόδου LNG (το τέρμιναλ του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα και το FSRU Αλεξανδρούπολης) θα καλύπτουν κυρίως τις εγχώριες ανάγκες, δίνοντας το περιθώριο μόλις για 2 με 2,5 bcm αερίου ετησίως εκτός συνόρων. Αντίθετα, αν γίνει το «Θράκη FSRU», με τη δυνατότητα «υποδοχής» 5 bcm περίπου ετησίως που σχεδιάζεται, θα μπορούν οι ελληνικές εξαγωγές να ενισχυθούν στα 7 με 7,5 bcm. Επομένως, με αυτό τον τρόπο δεν θα χαθεί η ευκαιρία που δημιουργεί για τη χώρα μας τόσο η συγκυρία, όσο και οι τεχνικές δυνατότητες που διαθέτει ώστε να γίνει διαμετακομιστικός κόμβος.
Προϋπόθεση οι μακροχρόνιες συμβάσεις χωρητικότητας
Ο κ. Σιφναίος σημείωσε πως το «Θράκη FSRU» έχει σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι των εναλλακτικών προτάσεων για τη δημιουργία νέων πλωτών πυλών εισαγωγής στη χώρα μας. Σημείωσε πως η περιοχή εγκατάστασης είναι ιδανική για εξαγωγές, με δεδομένο μάλιστα ότι δημιουργεί το περιθώριο για σύνδεση και με τον αγωγό TAP, για εξαγωγές στα Δυτικά Βαλκάνια και την Ιταλία.
Παράλληλα, χάρις στο πρώτο FSRU, η Gastrade έχει ήδη επαφές με δυνητικούς χρήστες. Επίσης, η παρουσία της πρώτης υποδομής δίνει τη δυνατότητα για συνέργειες, καθιστώντας πιο ευέλικτη για την αγορά την εισαγωγή LNG. Υπογράμμισε πως ο συνδυασμός των δύο έργων θα μπορούσε να «μεταφραστεί» στην εξαγωγή από τη χώρα μας 50-60 φορτίων LNG σε ετήσια βάση, ένα νούμερο που στην περίπτωση 15ετών συμφωνιών θα ισοδυναμούσε με τη διοχέτευση εκτός συνόρων ενός ενεργειακού προϊόντος αξίας 30 δισ. δολαρίων.
Τόνισε ωστόσο ότι προϋπόθεση για να δοθεί «πράσινο φως» είναι να υπάρξουν πολλές μακρόχρονες συμφωνίες δέσμευσης δυναμικότητας. Το FSRU Αλεξανδρούπολης υλοποιήθηκε με τη δέσμευση περίπου το 50% της δυναμικότητάς του, καθώς σημαντικό μέρος του κόστους του καλύφθηκε από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους.
Ώθηση από νέα πολυετή deal προμήθειας LNG
Αν το «Θράκη FSRU» δεν μπορέσει να λάβει τελικά ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, τότε θα πρέπει οι δεσμεύσεις δυναμικότητας να καλύπτουν μεγαλύτερο ποσοστό ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Για παράδειγμα, το 90% αν πρόκειται για 1οετείς συμφωνίες ή το 70% για 20ετείς.
Για το κλείσιμο ανάλογων συμφωνιών, είναι πολύ πιθανό να μην γίνει market test, όπως στην περίπτωση του FSRU Αλεξανδρούπολης. Επίσης, η Gastrade βρίσκεται σε επαφές με traders και προμηθευτές για νέες συμβάσεις κατακύρωσης χωρητικότητας – σε πρώτη φάση για το FSRU Αλεξανδρούπολης, οι οποίες μπορούν να «μεταφερθούν» στη δεύτερη πλωτή πύλη.
Παράλληλα, ο κ. Σιφναίος «έδειξε» πως στην περίπτωση που κλειδώσουν πολυετή συμβόλαια προμήθειας αμερικανικού LNG, όπως αυτά που διαπραγματεύεται η Atlantic SEE LNG Trade, τότε δημιουργείται ένα δυνητικά ευνοϊκό και για το «Θράκη FSRU», αφού θα μπορούσαν να το αξιοποιήσουν σαν πύλη εισόδου στον Κάθετο Διάδρομο. «Αν υλοποιηθούν μακροχρόνιες συμβάσεις αμερικανικού LNG για τροφοδοσία της περιοχής (που συζητιούνται), είναι πιθανό να υλοποιηθούν από το νέο FSRU», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η «μίνι σύνοδος» στις ΗΠΑ
Παρά το γεγονός ότι το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν επιτρέπει τη χρηματοδότηση υποδομών ορυκτών καυσίμων (επομένως και FSRU), σύμφωνα με τον CEO της Gastrade, υπάρχει πίεση προς την πλευρά της Κομισιόν να αλλάξει στάση, λόγω της απόσυρσης του ρωσικού αερίου. «Οι συζητήσεις εντείνονται, ίσως υπάρξουν κάποια αποτελέσματα», σημείωσε.
Όσον αφορά τη «μίνι σύνοδο» που πρόκειται να πραγματοποιηθεί για τον Κάθετο Διάδρομο στις ΗΠΑ, υπό τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ και με τη συμμετοχή των Ευρωπαίων ομολόγων του από τις χώρες από τις οποίες διέρχεται όπως και των αντίστοιχων Διαχειριστών, εκτίμησε πως η Κομισιόν θα εκπροσωπηθεί από τη Γενική Διευθύντρια της DG ENER, Ντίτε Τζουλ Γιόργκενσεν. Επίσης ενδεχομένως να δώσει το «παρών» ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν.
Υπογράμμισε πως ένα θέμα στην ατζέντα της συνάντησης είναι τα μειονεκτήματα που έχουν τα υφιστάμενα προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο, Route 1, 2 και 3. Στόχος είναι να δημιουργηθούν νέα προϊόντα που να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και θα επεκταθούν και στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία, ως χώρες προορισμού των εισαγωγών.
Οι εισαγωγές από το FSRU Αλεξανδρούπολης
Όσον αφορά το FSRU Αλεξανδρούπολης, σχεδόν το 100% της δυναμικότητάς του είναι δεσμευμένο για τα επόμενα χρόνια, ενώ για την αμέσως επόμενη 5ετία οι δεσμεύσεις ήδη φτάνουν το 70%. Αν αξιοποιείτο το σύνολο της δεσμευμένης δυναμικότητας, τότε οι εισαγωγές θα άγγιζαν ετησία τα 5 bcm.
Ωστόσο, πολλές φορές οι χρήστες κλείνουν slot τα οποία στην πορεία αποφασίζουν να μην χρησιμοποιήσουν για να φέρουν φορτία LNG. Σε αυτό το πλαίσιο, εκτιμάται ότι στο τρέχον έτος αερίου (από Οκτώβριο 2025 μέχρι Σεπτέμβριο 2026) θα εισαχθούν ποσότητες περίπου 1 bcm, με δεδομένο ότι η υποδομή θα μπει από τον Μάρτιο σε τρίμηνη συντήρηση, ώστε να αντιμετωπιστούν και οι τελευταίες παρενέργειες που προκάλεσε η βλάβη στις αντλίες συμπίεσης του υγροποίημένου αερίου, οι οποίες είχαν ως συνέπεια την πολύμηνη διακοπή λειτουργίας του FSRU.
Για το αμέσως επόμενο έτος αερίου ήδη εκδηλώνεται ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον, με τις εκτιμήσεις να ανεβάζουν επομένως τις προβλέψεις εισαγωγών στα 2 bcm.
