Πολύ κοντά στην επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή βρίσκονται ΗΠΑ και Ιράν , όπως μεταδίδει το αμερικανικό Axios.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, που επικαλείται δύο αμερικανούς αξιωματούχους και δύο ακόμη πηγές με γνώση του θέματος, οι δύο πλευρές βρίσκονται στο κοντινότερο σημείο που έχουν φθάσει από τις 28 Φεβρουαρίου για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, με βάση ένα μνημόνιο κατανόησης μεγέθους μίας σελίδας, στο οποίο περιλαμβάνεται και πρόβλεψη για μελλοντικές διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Όπως τονίζει το Axios, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν απαντήσεις επί σειρά σημαντικών θεμάτων εντός των προσεχών 48 ωρών, ενώ προς το παρόν τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί οριστικά.
Σημειώνεται, πως η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται μετά την προσωρινή παύση της «Επιχείρησης Ελευθερία» που είχε στόχο τη συνοδεία πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, όπως ανακοίνωσε χθες ο Ντόναλντ Τραμπ από την πλατφόρμα Truth Social, προσθέτοντας ότι έχει σημειωθεί «σημαντική πρόοδος» προς μια πλήρη και οριστική συμφωνία με την Τεχεράνη.
«Έχουμε συμφωνήσει αμοιβαία ότι, ενώ ο αποκλεισμός παραμένει σε πλήρη ισχύ, το Project Freedom θα ανασταλεί για σύντομο χρονικό διάστημα, ώστε να διαπιστωθεί αν η συμφωνία μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφεί», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.
Τα βασικά σημεία
Σύμφωνα με τις πηγές που μίλησαν στο Axios, το πλαίσιο της συμφωνίας περιλαμβάνει:
- Δέσμευση του Ιράν για μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου
- Άρση αμερικανικών κυρώσεων και αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων
- Χαλάρωση περιορισμών στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ
Ωστόσο, πολλές από τις πρόνοιες θα τεθούν σε ισχύ μόνο εφόσον υπάρξει τελική συμφωνία, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο είτε αναζωπύρωσης της σύγκρουσης είτε μιας παρατεταμένης «παγωμένης» κατάστασης.
Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι η ιρανική ηγεσία είναι διχασμένη και ότι η επίτευξη εσωτερικής συναίνεσης είναι δύσκολη. Αξιωματούχοι στην Ουάσιγκτον παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς το αν θα επιτευχθεί έστω και αρχική συμφωνία.
Το μνημόνιο αποτελείται από 14 σημεία και βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση από τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, με Ιρανούς αξιωματούχους, τόσο άμεσα όσο και μέσω διαμεσολαβητών.
Στην τρέχουσα μορφή του, το μνημόνιο προβλέπει:
- Τερματισμό του πολέμου στην περιοχή και έναρξη περιόδου 30 ημερών για διαπραγματεύσεις πιο λεπτομερούς συμφωνίας σχετικά με το άνοιγμα του Στενού, τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων
- Οι διαπραγματεύσεις ενδέχεται να πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ ή στη Γενεύη.
- Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι περιορισμοί του Ιράν στη ναυσιπλοΐα και ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ θα αρθούν σταδιακά.
- Αν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν, οι ΗΠΑ θα μπορούν να επαναφέρουν τον αποκλεισμό ή να επανεκκινήσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα
Η διάρκεια του μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου αποτελεί βασικό σημείο διαπραγμάτευσης. Τρεις πηγές αναφέρουν ότι θα είναι τουλάχιστον 12 με 15 χρόνια. Το Ιράν ζητά περίοδο 5 ετών, ενώ οι ΗΠΑ απαιτούν 20 χρόνια.
- Οι ΗΠΑ επιδιώκουν ρήτρα που θα παρατείνει το μορατόριουμ σε περίπτωση παραβίασης. Μετά τη λήξη του, το Ιράν θα μπορεί να εμπλουτίζει ουράνιο έως 3,67%.
- Το Ιράν θα δεσμευτεί να μην επιδιώξει ποτέ πυρηνικά όπλα ή δραστηριότητες εξοπλισμού, να αποδεχτεί ενδελεχείς ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων αιφνιδιαστικών επιθεωρήσεων του ΟΗΕ, καθώς και να μην έχει υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
- Οι ΗΠΑ θα δεσμευτούν για σταδιακή άρση κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράν και «ξεπάγωμα» ιρανικών κεφαλαίων ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Δύο πηγές αναφέρουν ότι το Ιράν ίσως συμφωνήσει να απομακρύνει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο από τη χώρα, βασική απαίτηση των ΗΠΑ που μέχρι τώρα η Τεχεράνη απέρριπτε. Ένα από τα σενάρια είναι η μεταφορά του υλικού στις ΗΠΑ.
