Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στη New York Post πως είναι «πολύ νωρίς» για απευθείας συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ - Ιράν, διαψεύδοντας τις αισιόδοξες αναφορές ότι οι δύο χώρες πλησιάζουν σε πλαίσιο συμφωνίας για τον τερματισμό του 67ήμερου πολέμου.
Σε ερώτηση για το εάν η Post πρέπει να ετοιμάζεται να αποστείλει εκ νέου δημοσιογράφο στο Πακιστάν για τον νέο γύρο διαπραγματεύσεων αφότου πηγές στο Ισλαμαμπάντ αποκάλυψαν ότι μία προσωρινή συμφωνία είναι κοντά, ο Τραμπ απάντησε «Δεν νομίζω».
«Πιστεύω ότι θα το πετύχουμε, αλλά είναι πολύ νωρίς ακόμη», πρόσθεσε. «Όχι, είναι υπερβολικά πρόωρο».
Νωρίτερα, προειδοποίησε πως εάν το Ιράν τηρήσει τα συμφωνηθέντα, ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του θα μπορούσε να τερματιστεί και να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, εξαπολύοντας ωστόσο ταυτόχρονα νέες απειλές προς την Τεχεράνη.
- Διαβάστε ακόμα - Διψήφια «βουτιά» για το πετρέλαιο - Κάτω από τα 100 δολάρια το brent
«Υποθέτοντας ότι το Ιράν συμφωνεί να δώσει ό,τι έχει συμφωνηθεί, κάτι που ίσως είναι μια μεγάλη υπόθεση, η ήδη θρυλική Επική Οργή θα τελειώσει και ο εξαιρετικά αποτελεσματικός αποκλεισμός θα επιτρέψει στα Στενά του Ορμούζ να είναι ανοιχτά σε όλους, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν. Εάν δεν συμφωνήσουν, θα ξεκινήσουν οι βομβαρδισμοί και, δυστυχώς, θα είναι σε πολύ υψηλότερο επίπεδο και ένταση από ό,τι πριν. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!» υπογράμμισε.
«Μονοσέλιδη συμφωνία 14 σημείων» για τερματισμό του πολέμου
Νωρίτερα, το Axios επικαλέστηκε ένα μνημόνιο κατανόησης μεγέθους μίας σελίδας, στο οποίο περιλαμβάνεται και πρόβλεψη για μελλοντικές διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Όπως τονίζει το Axios, οι ΗΠΑ αναμένουν απαντήσεις επί σειρά σημαντικών θεμάτων εντός των προσεχών 48 ωρών, ενώ προς το παρόν τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί οριστικά.
Σημειώνεται, πως η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται μετά την προσωρινή παύση της «Επιχείρησης Ελευθερία» που είχε στόχο τη συνοδεία πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, όπως ανακοίνωσε χθες ο Ντόναλντ Τραμπ από την πλατφόρμα Truth Social, προσθέτοντας ότι έχει σημειωθεί «σημαντική πρόοδος» προς μια πλήρη και οριστική συμφωνία με την Τεχεράνη.
Τα βασικά σημεία
Σύμφωνα με τις πηγές που μίλησαν στο Axios, το πλαίσιο της συμφωνίας περιλαμβάνει:
- Δέσμευση του Ιράν για μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου
- Άρση αμερικανικών κυρώσεων και αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων
- Χαλάρωση περιορισμών στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ
Ωστόσο, πολλές από τις πρόνοιες θα τεθούν σε ισχύ μόνο εφόσον υπάρξει τελική συμφωνία, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο είτε αναζωπύρωσης της σύγκρουσης είτε μιας παρατεταμένης «παγωμένης» κατάστασης. Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι η ιρανική ηγεσία είναι διχασμένη και ότι η επίτευξη εσωτερικής συναίνεσης είναι δύσκολη. Αξιωματούχοι στην Ουάσιγκτον παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς το αν θα επιτευχθεί έστω και αρχική συμφωνία.
Το μνημόνιο αποτελείται από 14 σημεία και βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση από τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, με Ιρανούς αξιωματούχους, τόσο άμεσα όσο και μέσω διαμεσολαβητών.
Στην τρέχουσα μορφή του, το μνημόνιο προβλέπει:
- Τερματισμό του πολέμου στην περιοχή και έναρξη περιόδου 30 ημερών για διαπραγματεύσεις πιο λεπτομερούς συμφωνίας σχετικά με το άνοιγμα του Στενού, τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων
- Οι διαπραγματεύσεις ενδέχεται να πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ ή στη Γενεύη.
- Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι περιορισμοί του Ιράν στη ναυσιπλοΐα και ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ θα αρθούν σταδιακά.
- Αν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν, οι ΗΠΑ θα μπορούν να επαναφέρουν τον αποκλεισμό ή να επανεκκινήσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα
Η διάρκεια του μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου αποτελεί βασικό σημείο διαπραγμάτευσης. Τρεις πηγές αναφέρουν ότι θα είναι τουλάχιστον 12 με 15 χρόνια. Το Ιράν ζητά περίοδο 5 ετών, ενώ οι ΗΠΑ απαιτούν 20 χρόνια.
- Οι ΗΠΑ επιδιώκουν ρήτρα που θα παρατείνει το μορατόριουμ σε περίπτωση παραβίασης. Μετά τη λήξη του, το Ιράν θα μπορεί να εμπλουτίζει ουράνιο έως 3,67%.
- Το Ιράν θα δεσμευτεί να μην επιδιώξει ποτέ πυρηνικά όπλα ή δραστηριότητες εξοπλισμού, να αποδεχτεί ενδελεχείς ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων αιφνιδιαστικών επιθεωρήσεων του ΟΗΕ, καθώς και να μην έχει υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
- Οι ΗΠΑ θα δεσμευτούν για σταδιακή άρση κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράν και «ξεπάγωμα» ιρανικών κεφαλαίων ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων.
