Μετά τις ανησυχητικές διαστάσεις που έλαβε η επιδημία της νόσου Έμπολα από τον ιό Μπουντιμπούγκιο στο Κονγκό και την Ουγκάντα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) πρόσθεσε το πρώτο μοριακό διαγνωστικό τεστ για τον BDBV στην λίστα προϊόντων υγείας για έκτακτη ανάγκη (EUL). Το τεστ ανιχνεύει τον ένοχο ιό αναγνωρίζοντας το γενετικό του υλικό σε δείγματα αίματος, βοηθώντας στην ταχεία και ακριβή επιβεβαίωση της λοίμωξης, με στόχο να περιοριστεί η διασπορά και να σωθούν περισσότερες ζωές.
Η διαδικασία της λίστας EUL του ΠΟΥ αξιολογεί την ποιότητα, την ασφάλεια και την απόδοση των βασικών προϊόντων υγείας με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι πληρούν τα ελάχιστα διεθνή πρότυπα και καλύπτουν τις ανάγκες των χωρών χαμηλού και μεσαίου κατά κεφαλήν εισοδήματος.
Επιτάχυνση της διάγνωσης και της υγειονομικής φροντίδας
Μέσω αυτού του μηχανισμού, ο ΠΟΥ στοχεύει στην επιτάχυνση της πρόσβασης σε αξιόπιστα διαγνωστικά εργαλεία για την έγκαιρη ανίχνευση κρουσμάτων, την έγκαιρη κλινική φροντίδα, την επιτήρηση ασθενειών και την αποτελεσματική αντιμετώπιση των επιδημιών. Η λίστα EUL υποστηρίζει επίσης τις υπηρεσίες προμηθειών των Ηνωμένων Εθνών και τις κυβερνήσεις στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων σχετικά με την προμήθεια και τη χρήση αυτών των προϊόντων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας.
«Οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στη δημόσια υγεία απαιτούν όχι μόνο ταχύτητα, αλλά και εμπιστοσύνη ότι τα προϊόντα υγείας που χρησιμοποιούνται πληρούν τα πρότυπα ποιότητας, ασφάλειας και απόδοσης. Κατά τη διάρκεια μιας ταχέως εξελισσόμενης επιδημίας, η έγκαιρη πρόσβαση σε διαγνωστικά τεστ με διασφάλιση ποιότητας μπορεί να κάνει κρίσιμη διαφορά στον περιορισμό της μετάδοσης. Μέσω αυτής της Καταχώρισης στην λίστα χρήσης για έκτακτη ανάγκης, ο ΠΟΥ βοηθά τις χώρες να έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστα διαγνωστικά εργαλεία πιο γρήγορα, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν πιο αποτελεσματικά» επεσήμανε η Δρ. Γιουκίκο Νακατάνι, Βοηθός Γενική Διευθύντρια του ΠΟΥ για τα Συστήματα Υγείας, την Πρόσβαση και τα Δεδομένα.
Το χρονικό της επιδημίας
Στις 17 Μαΐου 2026, ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ. Τέντρος Άντχανομ Γιεμπρεγιέσους, κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας διεθνούς ανησυχίας λόγω του ξεσπάσματος της νόσου Έμπολα που προκλήθηκε από τον ιό Μπουντιμπούγκιο στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, με κρούσματα στην Ουγκάντα. Λιγότερο από δύο εβδομάδες αργότερα, ο ΠΟΥ απηύθυνε πρόσκληση προς τους κατασκευαστές ενδοσκοπικών συσκευών για τον ιό Μπουντιμπούγκιο να υποβάλουν εκδήλωση ενδιαφέροντος για καταχώριση στη λίστα χρήσης για έκτακτη ανάγκη.
Μέχρι σήμερα, 1.406 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα και 438 θάνατοι έχουν αναφερθεί μόνο στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Με την υποστήριξη του ΠΟΥ και των Αφρικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (Africa CDC), η δυναμικότητα των εργαστηριακών εξετάσεων έχει επεκταθεί από έναν περιορισμένο αριθμό τοποθεσιών - κυρίως το Εθνικό Ινστιτούτο Βιοϊατρικής Έρευνας στην Κινσάσα και την Γκόμα, με εκτιμώμενη συνολική δυναμικότητα περίπου 200-400 εξετάσεων την ημέρα - σε ένα ευρύτερο δίκτυο 10 εργαστηρίων σε όλες τις πληγείσες επαρχίες. Με αυτή την επέκταση η σημερινή δυναμικότητα ξεπερνά τις 2000 εξετάσεις την ημέρα. Ο ΠΟΥ συνεχίζει να συνεργάζεται στενά με κατασκευαστές, παγκόσμιους εταίρους και χώρες για να επεκτείνει τη διαθεσιμότητα και την πρόσβαση σε ασφαλή, αποτελεσματικά και ποιοτικά σωτήρια προϊόντα υγείας. Πρόσθετες αιτήσεις για ενδοφλέβια σκευάσματα BDBV που υποβάλλονται μέσω της διαδικασίας EUL βρίσκονται επί του παρόντος υπό εξέταση.
Νέα πλατφόρμα ταχείας αξιολόγησης
Παράλληλα, ο ΠΟΥ και το Αφρικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), με εταίρους όπως οι PATH, FIND και CHAI, και με την υποστήριξη της Unitaid, δημιουργούν μια κοινή πλατφόρμα επικύρωσης για την ταχεία αξιολόγηση της απόδοσης των διαγνωστικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων εργαστηριακών μοριακών δοκιμών, μοριακών δοκιμών κοντά στο σημείο φροντίδας και ταχέων διαγνωστικών δοκιμών αντιγόνου.
Νόσος Έμπολα από τον ιό Μπουντιμπούγκιο
Η νόσος από τον ιό Μπουντιμπούγκιο είναι μια σοβαρή, συχνά απειλητική για τη ζωή ασθένεια που προκαλείται από τον ιό BDBV, ένα από τα τρία είδη του ιού Έμπολα που είναι γνωστό ότι προκαλούν μεγάλες επιδημίες στους ανθρώπους. Ο ιός μπορεί να εξαπλωθεί από ζώα σε ανθρώπους και στη συνέχεια από άτομο σε άτομο μέσω επαφής με ένα άρρωστο ή νεκρό άτομο και τα μολυσμένα σωματικά υγρά ή επιφάνειες ή αντικείμενα του που έχουν μολυνθεί από αυτά τα υγρά.
