Μετά την έγκριση του πρώτου φαρμάκου της κατηγορίας των GLP-1 αγωνιστών σε χάπι για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων (FDA) στα τέλη του περασμένου Δεκεμβρίου και την κυκλοφορία του στις ΗΠΑ στις αρχές Ιανουαρίου 2026, η σεμαγλουτίδη σε χάπι (wegovy) αναμένεται να εγκριθεί και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όταν λάβει το πράσινο φως από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ), ακολουθεί εντός 40-67 ημερών η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που καθιστά το νέο φάρμακο αυτόματα εγκεκριμένο και στην Ελλάδα (από τον ΕΟΦ). Έτσι θα μπορέσει να κυκλοφορήσει προσεχώς και στην ελληνική αγορά ως μια εναλλακτική από του στόματος θεραπεία, που προσφέρει μια πιο «φιλική» λύση στους ασθενείς με παχυσαρκία, οι οποίοι είτε έχουν βελονοφοβία είτε δεν νιώθουν άνετα με τις ενέσεις.
Την ίδια ώρα, εμπλουτίζεται η πειραματική φαρέτρα κατά της παχυσαρκίας με τα επόμενα φάρμακα, με την έρευνα και ανάπτυξη (R & D) της δανέζικης φαρμακοβιομηχανίας Novo Nordisk να στρέφεται σε θεραπείες που συνδυάζουν περισσότερα του ενός δραστικά μόρια, εκ των οποίων το καθένα διαθέτει διαφορετικό μηχανισμό δράσης.
Έτσι σε αντίθεση με τα υπάρχοντα φάρμακα (σεμαγλουτίδη, λιραγλουτίδη και τιρζεπατίδη), που μιμούνται μια φυσική ορμόνη για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας, οι νέες «αφίξεις» θα συνδυάζουν ποικίλους μηχανισμούς δράσης σε μια θεραπεία.
Οι θεραπείες που συνδυάζουν διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης μπορούν να πετύχουν ακόμα καλύτερα αποτελέσματα, όταν αυτοί οι μηχανισμοί δρουν συνεργατικά σε μια πολυπαραγοντική χρόνια νόσο σαν την παχυσαρκία, όπως εξηγεί ο Γενικός Διευθυντής της Novo Nordisk Ελλάδος Ολύμπιος Παπαδημητρίου.
Στο στόχαστρο και η λιπώδης διήθηση του ήπατος
Παράλληλα, προστίθενται νέοι στόχοι στην λίστα των παράπλευρων οφελών των θεραπειών της παχυσαρκίας που αναπτύσσει η Novo Nordisk, όπως είναι η λιπώδης διήθησης του ήπατος. Η λιπώδης διήθηση του ήπατος (ή στεάτωση) είναι μια κοινή πάθηση που χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση υπερβολικού λίπους (κυρίως τριγλυκεριδίων) στα ηπατικά κύτταρα. Αν και σε αρχικό στάδιο θεωρείται μια καλοήθης κατάσταση, αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να προκαλέσει χρόνια φλεγμονή (στεατοηπατίτιδα), η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρές βλάβες όπως είναι η κίρρωση ή ο καρκίνος του ήπατος.
Οι νέες θεραπείες που άλλαξαν το τοπίο στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας πέρα από την μείωση του σωματικού βάρους διαθέτουν παράπλευρα ευεργετικά αποτελέσματα στον τομέα της καρδιομεταβολικής υγείας, κυρίως μειώνοντας τον κίνδυνο των καρδιαγγειακών και νεφρολογικών επιπλοκών που αποτελούν βασική αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας και ταυτόχρονα ευθύνονται για ένα σημαντικό μερίδιο των ετήσιων δαπανών υγείας.
Στην περίπτωση του λιπώδους ήπατος, προστίθεται στην λίστα των ευεργετικών επιδράσεων των φαρμάκων μια νόσος συχνή που μπορεί να οδηγήσει σε θανατηφόρες επιπλοκές οι οποίες έχουν ταυτόχρονα και πολύ υψηλό κόστος για το σύστημα υγείας. Αυτό ισχύει επειδή η βασική λύση στην κίρρωση του ήπατος είναι η μεταμόσχευση ήπατος. Το κόστος μιας μεταμόσχευσης δεν επιβαρύνει βέβαια τον ασθενή καθώς καταβάλλεται ολόκληρο από τον ΕΟΠΥΥ, αλλά επιβαρύνει τη δημόσια φαρμακευτική δαπάνη με μια τέτοια επέμβαση να κοστίζει 60.000-70.000 ευρώ.
Δύσκολο έως αδύνατο να καλυφθούν με δωρεάν χορήγηση όλες οι ανάγκες
Αυτή ακριβώς η ανταποδοτικότητα των θεραπειών αποτελεί το συγκριτικό τους πλεονέκτημα καθώς μακροπρόθεσμα βοηθούν στην εξοικονόμηση πόρων στο Σύστημα Υγείας.
Λόγω της υψηλής διάδοσης της παχυσαρκίας στον γενικό πληθυσμό παγκοσμίως και στην Ελλάδα (στην πατρίδα μας αφορά έναν στους 3 ενήλικους), ο Ολύμπιος Παπαδημητρίου εκτιμά ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να καλύψει με δωρεάν χορήγηση το σύνολο των ασθενών που έχουν ανάγκη αυτές τις θεραπείες, καθώς ο αριθμός των ασθενών είναι πολύ μεγάλος και συνεπώς το κόστος καθίσταται δυσθεώρητο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις τίθεται το θέμα της συμμετοχής των ασθενών στη δαπάνη με μια δίκαιη πολιτική υγείας να ορίζει πως όσο μεγαλύτερο είναι το πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει το άτομο με παχυσαρκία, τόσο μικρότερο θα πρέπει να είναι το ποσοστό συμμετοχής του.
Αξιοποίηση των δεικτών του ατομικού ηλεκτρονικού φακέλου υγείας σε ανταποδοτικές πολιτικές υγείας
Μέσα από την ψηφιοποίηση της υγείας και τον ατομικό ηλεκτρονικό φάκελο υγείας που είναι διαθέσιμος για κάθε πολίτη στο my health app, θα συλλέγονται και δεδομένα διαθέσιμα για το κράτος, ώστε ανάλογα με την εξέλιξη των δεικτών υγείας του πληθυσμού, το (αρμόδιο) Υπουργείο Υγείας να χαράσσει την κατάλληλη πολιτική.
Όπως εξηγεί ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης: «Αν για τους 35.000 δικαιούχους της δωρεάν χορήγησης των φαρμάκων για την παχυσαρκία στο πλαίσιο του προγράμματος «Προλαμβάνω», διαπιστωθεί μέσα από τις ψηφιακές εφαρμογές πως το 50% των δικαιούχων πέτυχε βελτίωση των δεικτών υγείας, τότε έχω ένα πολύ ισχυρό επιχείρημα στα χέρια μου για να απευθυνθώ στον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και να ζητήσω επιπλέον χρηματοδότηση, δηλαδή κάλυψη του κόστους για παράταση της θεραπείας.»
Ο Άδωνις Γεωργιάδης επεσήμανε πως τα προγράμματα «Προλαμβάνω» αποτελούν το σημαντικότερο επίτευγμα του υπουργείου Υγείας από την ίδρυσή του και πρόσθεσε πως σχεδόν 6 εκατ. Έλληνες έχουν συμμετάσχει στις προσυμπτωματικές εξετάσεις. Τα δύο προγράμματα που υλοποιούνται για την πρόληψη και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, το πρόγραμμα για τους ενήλικες σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) και το πρόγραμμα για τα παιδιά σε συνεργασία με τη Unicef έχουν ως στόχο να μειώσουν τα επόμενα «κύματα» ασθενών με παχυσαρκία και ταυτόχρονα να περιορίσουν την συχνότητα εμφάνισης πολλών χρόνιων νοσημάτων όπως η υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης που είναι άμεσα συνδεδεμένα με το υπερβάλλον σωματικό βάρος.
