Θετικό πρόσημο στο εξάμηνο, αλλά με συγκρατημένους ρυθμούς ανάπτυξης, ειδικά στις ταξιδιωτικές εισπράξεις του Ιουνίου, εμφανίζει ο τουρισμός το τρέχον έτος. Μεγαλύτερη εστία προβληματισμού αποτελεί, δε, η αισθητή πτώση της μέσης δαπάνης ανά ταξίδι, η οποία παρατηρείται σχεδόν σε όλες τις αγορές-τροφοδότες του κλάδου, ακόμα και σε εκείνες που μέχρι χθες έδειχναν ανθεκτικές ως προς την κατανάλωση.
Παρά την πτωτική πορεία της, βέβαια, η μέση δαπάνη κινείται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα έναντι του προπανδημικού 2019, έχοντας ωστόσο διορθώσει την απότομη άνοδο που παρατηρήθηκε τα πρώτα μεταπανδημικά χρόνια, όπου το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών λόγω εγκλεισμού είχε αυξηθεί αισθητά.
Η πορεία της μέσης δαπάνης
Για την ακρίβεια το 2021 η μέση δαπάνη ανά ταξίδι ανήλθε σε 689 ευρώ με τον αριθμό των επισκεπτών της χώρας ωστόσο να κινείται σε χαμηλά επίπεδα λόγω των υγειονομικών περιορισμών που ήταν ακόμα σε ισχύ.
Μέχρι και το 2024 η πορεία της παρέμεινε πτωτική από το ιστορικό υψηλό του 2021, γεγονός που μεταφράστηκε ωστόσο ως διόρθωση της αγοράς. Το 2025 η μέση δαπάνη κινήθηκε εκ νέου ανοδικά, γεγονός που σε συνδυασμό με τα ρεκόρ επισκεπτών ενίσχυσε σημαντικά τον τελικό λογαριασμό του τουρισμού.
Οι διακυμάνσεις του 2026
Το τρέχον έτος, ωστόσο, παρατηρήθηκαν διακυμάνσεις, οι οποίες αποδίδονται κυρίως στη γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή, η οποία έφερε πληθωριστικές πιέσεις που ενίσχυσαν την ανασφάλεια των επισκεπτών. Ειδικότερα, ενώ το πρώτο τρίμηνο του έτους η μέση δαπάνη ανά ταξίδι μη κατοίκων κινήθηκε ανοδικά –τον Ιανουάριο ενισχύθηκε κατά 19,2%, τον Φεβρουάριο κατά 28,7% και τον Μάρτιο κατά 13%–, τους επόμενους μήνες η εικόνα αντιστράφηκε, με την πτώση να διευρύνεται τον πρώτο μήνα του καλοκαιριού (-6,2%), γεγονός που συνετέλεσε στην περιορισμένη αύξηση των εσόδων έναντι της μεγαλύτερης αύξησης των αφίξεων.
Οι διακυμάνσεις μάλιστα αφορούσαν σχεδόν όλες τις χώρες τροφοδότες αν κρίνει κανείς από την πτώση των ταξιδιωτικών εισπράξεων ανά αγορά. Να θυμίσουμε ότι τον Ιούνιο του 2026. μόνο οι ταξιδιωτικές εισπράξεις από την ιταλική αγορά εμφάνισαν άνοδο κατά 34,4% και διαμορφώθηκαν στα 248,3 εκατ. ευρώ. Στην περίπτωση της Μ. Βρετανίας, αγορά που σε αριθμό επισκεπτών συναγωνίζεται τη Γερμανία και παραδοσιακά εμφανίζει μέση δαπάνη από τις υψηλότερες, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις μειώθηκαν κατά -26,1%, από τις ΗΠΑ κατά -3,7% ενώ οι ταξιδιωτικές εισπράξεις από την Γαλλία σημείωσαν πτώση -33,9%. Ακόμα και οι ταξιδιωτικές εισπράξεις από την Γερμανία κινήθηκαν πτωτικά κατά -14,5% παρότι η γερμανική αγορά εμφάνισε άνοδο των αφίξεων έναντι του προηγούμενου έτους.
Οι χώρες με την υψηλότερη μέση δαπάνη
Ακόμα κι έτσι βέβαια, υπάρχουν χώρες και αγορές - κυρίως οι long-haul - που η μέση δαπάνη τους κινείται παραδοσιακά υψηλότερα και οι οποίες μπαίνουν στο στόχαστρο των τουριστικών φορέων για να ενισχυθούν οι ταξιδιωτικές εισπράξεις χωρίς να ενισχυθούν αντίστοιχα οι τουριστικές ροές δημιουργώντας φαινόμενα υπερτουρισμού, ειδικά σε συγκεκριμένες περιοχές.
Συγκεκριμένα η μέση δαπάνη των Ευρωπαίων ταξιδιωτών (εντός κι εκτός Ευρωζώνης) κινείται κοντά στα 565 ευρώ όταν η μέση δαπάνη από τις λοιπές χώρες φτάνει τα 637 ευρώ.
Σε επίπεδο χωρών, όπως προκύπτει και από το παρακάτω γράφημα, αγορές με υψηλή μέση δαπάνη είναι ο Καναδάς και η Αυστραλία, όπου η μέση δαπάνη το 2025 έφτασε τα 1.403 και 1.360 ευρώ αντίστοιχα. Σημαντική αγορά από άποψη μέσης δαπάνης είναι και η αμερικανική, η οποία έφτασε τον προηγούμενο χρόνο τα 1.120 ευρώ, αλλά και η Μεγάλη Βρετανία, με μέση δαπάνη 765 ευρώ.
Εκ των χωρών της ΕΕ ξεχωρίζουν Δανία και Σουηδία όπου η μέση δαπάνη τους (802 ευρώ και 864 ευρώ αντίστοιχα) κινείται υψηλότερα κι από αυτήν της Μ. Βρετανίας, με τους επισκέπτες από αυτές τις χώρες βέβαια να παραμένουν πολύ λιγότεροι αριθμητικά έναντι των Βρετανών.
