Ούριος άνεμος πνέει για την κρουαζιέρα και το 2026 με τις πρώτες προσεγγίσεις κρουαζιερόπλοιων να έχουν ξεκινήσει και τον προγραμματισμό για την συνέχεια να μαρτυρά αύξηση των calls, ειδικά για εναλλακτικούς προορισμούς έναντι των δημοφιλών λιμανιών. Ωστόσο δεν λείπουν κι εκείνοι που διαβλέπουν συρρίκνωση των προσεγγίσεων στο μέλλον, εάν δεν αντιμετωπιστούν άμεσα χρόνιες προκλήσεις και δεδομένης της αυξανόμενης έντασης του ανταγωνισμού και των λειτουργικών εξόδων στον κλάδο.
Ξεκίνησε η σεζόν για την κρουαζιέρα
Στην περίπτωση της κρουαζιέρας η τουριστική χρονιά ξεκίνησε και φέτος νωρίς με τα πρώτα κρουαζιερόπλοια να έχουν ήδη καταπλεύσει στο λιμάνι στον Πειραιά, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας ακόμη δυναμικής χρονιάς για το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας.
Συγκεκριμένα εκπρόσωποι της ΟΛΠ Α.Ε. υποδέχτηκαν την εβδομάδα που μας πέρασε στον Επιβατικό Σταθμό Α' «Μιαούλης», το Viking Vesta, το νεότερο πλοίο της Viking Cruises, το οποίο θα πραγματοποιήσει συνολικά ακόμη 12 προσεγγίσεις εντός του 2026, ενισχύοντας περαιτέρω τη σταθερή συνεργασία της εταιρείας με το Πειραιά.
Αντίστοιχα και το κρουαζιερόπλοιο MSC Lirica, προγραμματίζεται να επισκεφθεί το λιμάνι του Πειραιά συνολικά 13 φορές εντός του 2026 πραγματοποιώντας μερική αποβίβαση επιβατών.
Το νέο έτος παίρνει την σκυτάλη από μια δυναμική χρονιά, όπου καταγράφηκε αύξηση της τάξης του 10% και το λιμάνι του Πειραιά υποδέχθηκε 863 κρουαζιερόπλοια, ενώ ο συνολικός αριθμός επιβατών ανήλθε σε περίπου 1,85 εκατ. επιβάτες. Οι προσδοκίες για φέτος δείχνουν άνοδο, όχι όμως αντίστοιχη της περσινής.
Θετικά είναι τα μηνύματα κι από άλλα λιμάνια της χώρας, όπως η Κέρκυρα. Στο νησί των Φαιάκων η σεζόν της κρουαζιέρας ξεκίνησε, στις 2 Ιανουαρίου ενώ ήδη έχει πιάσει λιμάνι και το δεύτερο κρουαζιερόπλοιο, συγκεκριμένα στις 16 Ιανουαρίου. Σημειωτέον ότι και στην περίπτωση της Κέρκυρας, η κρουαζιέρα εμφάνισε αύξηση 10% στο πρώτο οκτάμηνο του 2025 με τον στόχο να τίθεται πλέον στη διάχυση της δραστηριότητας καθόλη την διάρκεια της χρονιάς.
Αύξηση παρουσιάζει η κρουαζιέρα και στα Χανιά με παράγοντες του κλάδου να επισημαίνουν ότι αναμένεται αύξηση των calls κατά 15% την τρέχουσα χρονιά.
Πέρα από την αύξηση των προγραμματισμένων προσεγγίσεων και των home porting μάλιστα, το 2026 παρατηρείται και μια αλλαγή στις τάσεις, με τους εναλλακτικούς και μικρότετρους προρισμούς να κεδρίζουν έδαφος έναντι των μέχρι πρότινος παραδοσιακών.
Για παράδειγμα για φέτος ο προγραμματισμός του ΟΛΘ κάνει λόγο για 58 αφίξεις κρουαζιερόπλοιων, έναντι 70 πέρυσι και 81 το 2024. Η μείωση προέρχεται κατά κύριο λόγο από την αποχώρηση των πλοίων της Celestyal Cruises, η οποία βάζει πλέον στο επίκεντρο το ΝΑ Αιγαίο. Η εταιρεία επισκέπτεται λιγότερο δημοφιλείς προορισμούς το τρέχον έτος, προαναγγέλοντας βέβαια ότι θα επιστρέψει στη Θεσσαλονίκη τα επόμενα χρόνια.
Ενθαρρυντικό ωστόσο ακόμα και την περίπτωση της Θεσσαλονίκης που οι προσεγγίσεις είναι λιγότερες σε σχέση με πέρυσι είναι η ποιοτική βελτίωση που καταγράφεται με τους αρμόδιους να σημειώνουν ότι φέτος ρίχνουν άγκυρα πολυτελή κρουαζιερόπλοια που προσελκύουν επιβάτες υψηλότερου οικονομικού επιπέδου.
Και στην περίπτωση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης μάλιστα το πρώτο κρουαζιερόπλοιο αναμένεται να «δέσει» στις 21 Ιανουαρίου. Πρόκειται για το Viking Star της Viking Cruises. Η εταιρεία θα προσεγγίσει φέτος τον ΟΛΘ με πέντε διαφορετικά πλοία, έναντι τεσσάρων προσεγγίσεων πέρυσι. Στις 11 Φεβρουαρίου θα δέσει και το Celebrity Infinity της Royal Caribbean Group, το οποίο θα διανυκτερεύσει στη Θεσσαλονίκη. Το εν λόγω κρουαζιερόπλοιο αναμένεται να πιάσει λιμάνι στη Θεσσαλονίκη 23 φορές εντός του 2026. Φέτος, επιστρέφει στον ΟΛΘ και η Norwegian Cruises με το πλοίο Norwegian Viva, που θα κάνει την πρώτη από τις τρεις συνολικά προσεγγίσεις του στις 16 Μαΐου.
Άνοδος σε εναλλακτικούς προορισμούς
Στο πλαίσιο της ανόδου των εναλλακτικών προορισμών ικανοποιητική δείχνει η πορεία και του λιμανιού του Βόλου, το οποίο έδειξε να ανακάμπτει ήδη από το 2025, μετά τη μεγάλη μείωση που επέφεραν οι πλημμύρες «Daniel» και «Elias». Συγκεκριμένα πέρυσι καταγράφηκαν οι μεγαλύτερες αφίξεις σε αριθμό επιβατών της τελευταίας δεκαετίας, - 49.298 επιβάτες με 41 αφίξεις κρουαζιερόπλοιων, έναντι 26 αφίξεων και 16.142 επιβατών το 2024. Για το τρέχον έτος δε, βάσει των στοιχείων που έχει ανακοινώσει ο ΟΛΒ Α.Ε., έχουν προγραμματιστεί 51 αφίξεις κρουαζιερόπλοιων, χωρίς ο αριθμός να έχει ακόμα οριστικοποιηθεί. Η περίοδος δε θα ξεκινήσει στις 20 Ιανουρίου με το Viking Star.
Περισσότερα κρουαζιερόπλοια για το 2026 αναμένεται να δέσουν και στο λιμάνι του Κατάκολου, σύμφωνα με το υπό κατάρτιση πρόγραμμα αφίξεων του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Πύργου. Η περίοδος αιχμής είναι από τον Μάιο μέχρι τον Οκτώβριο, αφού στη διάρκεια αυτού του πενταμήνου προβλέπονται κατά μέσο όρο 40 κρουαζιερόπλοια μηνιαίως, με τον Οκτώβριο να φτάνει τα 50.
Όπως προκύπτει μάλιστα από τα στοιχεία, ο φόρος κρουαζιέρας που είναι αυξημένος για Μύκονο και Σαντορίνη οδήγησε στην μεταφορά κάποιων προσεγγίσεων σε άλλους προορισμούς, όπως η Σύρος, η οποία σύμφωνα με πληροφορίες γνωρίζει κατακόρυφη άνοδο. Σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου οι 5 προσεγγίσεις που πραγματοποιήθηκαν πέρυσι στο λιμάνι της Σύρου θα φτάσουν φέτος τις 35, ενώ οι μεγάλες εταιρείες εμπλουτίζουν το πρόγραμμά τους και με μικρότερα νησιά.
Οι προκλήσεις
Καθώς βέβαια η κρουαζιέρα οδεύει προς μια ακόμα καλή χρονιά πυκνώνουν οι ενδείξεις επιβράδυνσης του αριθμού των προσεγγίσεων σε ελληνικά λιμάνια για τα επόμενα έτη. Σε αυτό συνηγορούν ο αυξημένος ανταγωνισμός που συνδυάζεται με άνοδο των λειτουργικών εξόδων των πλοίων εξαιτίας των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών απαιτήσεων. Η εικόνα δεν είναι αποκλειστικά ελληνική αλλά στην περίπτωση της χώρας μας εμπλουτίζεται και από χρόνια προβλήματα σε υποδομές, που περιορίζουν τα περιθώρια περαιτέρω ανόδου.
Στις προκλήσεις που συνοδεύουν την φετινή καλή χρονιά αναφέρθηκε πρόσφατα και ο πρόεδρος της Ενώσεως Εφοπλιστών Κρουαζιεροπλοίων και Φορέων Ναυτιλίας, Γεώργιος Κουμπενάς. Όπως σημείωσε η Ελλάδα δεν έχει μέχρι σήμερα μέχρι έναν σαφή και συνεκτικό κεντρικό στρατηγικό σχεδιασμό για τον κλάδο και έως τώρα δεν έχει διαμορφωθεί ένα θεσμικό πλαίσιο που να διασφαλίζει ότι μέρος των εσόδων από το τέλος κρουαζιέρας θα επιστρέφει στον ίδιο τον κλάδο, μέσω στοχευμένων επενδύσεων σε λιμενικές και χερσαίες υποδομές.
Να θυμίσουμε ότι η εφαρμογή του συγκεκριμένου μέτρου ξεκίνησε στις 21 Ιουλίου 2025 και, σύμφωνα με απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών που υπογράφηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2025, εγκρίθηκε η επιχορήγηση ποσού 9.775.519,24 ευρώ σε 64 δήμους της χώρας.
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 1/3 των συνολικών εισπράξεων από το τέλος αφού σύμφωνα με την σχετική ΚΥΑ τα έσοδα διανέμονται ισομερώς:
- 1/3 στους Δήμους για έργα τουριστικής υποδομής (ανά λιμένα).
- 1/3 στο Υπουργείο Ναυτιλίας (Αναπτυξιακό Πρόγραμμα).
- 1/3 στο Υπουργείο Τουρισμού
Την ίδια στιγμή την τελευταία εικοσαετία ελάχιστα έργα που αφορούν την κρουαζιέρα έχουν γίνει, με εξαίρεση το Λιμάνι της Θεσσαλονίκης που δημιούργησε έναν νέο σταθμό επιβίβασης και την προέκταση της προβλήτας κρουαζιέρας στον Πειραιά.
Όσο για τα κατανομή των εσόδων παραμένει άνιση με το ισχύον σύστημα, να επιστρέφει το μεγαλύτερο ποσοστό των εισπράξεων στους ήδη δημοφιλείς και κορεσμένους προορισμούς, χωρίς να προβλέπει ουσιαστικές επενδύσεις για την ανάπτυξη νέων λιμένων και νέων προορισμών, και να μην επιτυγχάνεται η αναγκαία διάχυση των επισκεπτών κρουαζιέρας.
Όλα τα παραπάνω σε συνδυασμό με τα συνεχώς αυξανόμενα λειτουργικά έξοδα των πλοίων, κάνουν ορατό τον κίνδυνο μείωσης της δραστηριότητας στην περιοχή.
