Την ώρα που τα ειδικά ελεγκτικά συνεργεία της ΑΑΔΕ «σαρώνουν» τα νησιά, τις παραθαλάσσιες και τουριστικές περιοχές για να εντοπίσουν όσους δεν κόβουν αποδείξεις και φοροδιαφεύγουν, ο υπόλοιπος φοροελεγκτικός μηχανισμός ανεβάζει ταχύτητες για να προλάβει την παραγραφή χιλιάδων υποθέσεων φορολογίας εισοδήματος, ΦΠΑ, φορολογίας ακινήτων και άλλων φορολογικών αντικειμένων στο τέλος του έτους.
Σε πρώτη φάση, τα Ελεγκτικά Κέντρα και οι ΔΟΥ θα πρέπει έως το τέλος Σεπτεμβρίου να αποστείλουν στην κεντρική διοίκηση της ΑΑΔΕ αναλυτικές λίστες με τις εκκρεμείς υποθέσεις που παραγράφονται. Από αυτές θα επιλεγούν κατά προτεραιότητα οι υποθέσεις με το μεγαλύτερο φορολογικό ενδιαφέρον και τις υψηλότερες πιθανότητες εντοπισμού αδήλωτης φορολογητέας ύλης.
Βασικό «όπλο» των ελεγκτών αποτελεί το Σύστημα Μητρώου Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών, μέσω του οποίου διασταυρώνονται τραπεζικές κινήσεις και καταθέσεις με τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στις φορολογικές δηλώσεις. Στόχος είναι να εντοπιστούν περιπτώσεις αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας και εισοδήματα που δεν έχουν φορολογηθεί.
Με την ολοκλήρωση των διασταυρώσεων, χιλιάδες φορολογούμενοι θα αρχίσουν να λαμβάνουν από την ΑΑΔΕ «ραβασάκια» με φόρους και πρόστιμα για παλιές φορολογικές υποθέσεις.
Ποιοι βρίσκονται στο μικροσκόπιο
Στο «μάτι» των φοροελεγκτών βρίσκονται εργαζόμενοι και συνταξιούχοι με αδήλωτα αναδρομικά και αποδοχές, φορολογούμενοι με αποδοχές από το εξωτερικό, ιδιοκτήτες ακινήτων με αδήλωτα εισοδήματα, καθώς και επαγγελματίες που υποβάλλουν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ, αλλά εμφανίζουν σημαντική δραστηριότητα. Κατά προτεραιότητα ελέγχονται οι ανοιχτές φορολογικές υποθέσεις του 2020, ενώ από έλεγχο περνούν και παλαιότερες υποθέσεις.
Οι εντολές που έχουν λάβει οι φοροελεγκτές είναι να επιταχύνουν τις διαδικασίες και να ελέγξουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο αριθμό υποθέσεων, ώστε να προλάβουν την παραγραφή τους στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Τα σημειώματα με τα αποτελέσματα των ελέγχων, τους πρόσθετους φόρους και τα πρόστιμα θα πρέπει να έχουν αποσταλεί στους φορολογούμενους έως τις αρχές Δεκεμβρίου.
Οι διασταυρώσεις
Σύμφωνα με τις οδηγίες της ΑΑΔΕ, ελέγχονται και διασταυρώνονται:
- Τα ηλεκτρονικά αρχεία βεβαιώσεων αποδοχών ή συντάξεων, αμοιβών από επιχειρηματική δραστηριότητα και εισοδημάτων από μερίσματα, τόκους και δικαιώματα.
- Διαθέσιμα στοιχεία που αφορούν λοιπά εισοδήματα και αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης ή απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, τα οποία αποστέλλονται ετησίως ή περιλαμβάνονται στην τελευταία δήλωση φόρου εισοδήματος που είχε υποβληθεί πριν από το έτος έκδοσης της πράξης εκτιμώμενου προσδιορισμού φόρου, καθώς και στην περιουσιακή κατάσταση κάθε έτους, όπως αυτή προκύπτει από το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Περιουσιολογίου της ΑΑΔΕ.
- Στοιχεία που λήφθηκαν στο πλαίσιο της ανταλλαγής πληροφοριών για την εφαρμογή της διεθνούς διοικητικής συνεργασίας στον τομέα της άμεσης φορολογίας.
- Κάθε διαθέσιμη πληροφορία που προέρχεται από τρίτους.
Ποιες υποθέσεις παραγράφονται
Στο στόχαστρο του φοροελεγκτικού μηχανισμού βρίσκονται:
- Υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ του φορολογικού έτους 2020, οι οποίες υπάγονται στον κανόνα της πενταετούς παραγραφής. Αν δεν είχε υποβληθεί δήλωση το 2021 για τα εισοδήματα του 2020, η Φορολογική Διοίκηση θα εκδώσει πράξεις εκτιμώμενου προσδιορισμού φόρου εισοδήματος, εφόσον διαθέτει στοιχεία από τα οποία προκύπτει φορολογητέα ύλη και ποσό φόρου προς καταβολή άνω των 30 ευρώ.
- Υποθέσεις φορολογίας μεταβίβασης ακινήτων, κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, οι οποίες παραγράφονται στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και αφορούν ακίνητα που δεν εντάσσονται στο αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού αξίας και για τα οποία δεν έχει γίνει δεκτή από τον φορολογούμενο η προεκτίμηση - προσωρινή αξία της ΔΟΥ/ΚΕ.ΦΟ.Κ.
- Υποθέσεις επιχειρήσεων που δήλωσαν ψευδή στοιχεία είτε για τα ακαθάριστα έσοδά τους είτε για τις δαπάνες που πραγματοποίησαν εντός του 2020.
- Υποθέσεις φορολογουμένων που δήλωσαν ανακριβώς ή δεν δήλωσαν αναδρομικά ποσά αποδοχών, τα οποία εισπράχθηκαν εντός του 2020 και αφορούσαν παλαιότερα έτη.
- Απλήρωτα τέλη κυκλοφορίας του 2021.
Ο λογαριασμός με τους φόρους και τα πρόστιμα θα πρέπει να έχει κοινοποιηθεί πριν από την εκπνοή του 2026, καθώς, σύμφωνα με τη νομολογία του ΣτΕ, το Δημόσιο χάνει το δικαίωμα επιβολής φόρων και προστίμων, εφόσον δεν έχει κοινοποιήσει στον φορολογούμενο την καταλογιστική πράξη πριν από τη συμπλήρωση του χρόνου παραγραφής.
