Με τη στεγαστική κρίση να εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις για την Ευρώπη, οι κυβερνήσεις αναζητούν λύσεις απέναντι στην εκτίναξη των ενοικίων και την έλλειψη προσιτής κατοικίας. Μετά από ελληνική πρωτωβουλία, το θέμα θα βρεθεί στην ατζέντα του άτυπου Eurogroup της Παρασκευής στη Λευκωσία με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup Κυριάκο Πιερρακάκη να δηλώνει μιλώντας στο συνέδριο του Capital.gr ότι θα εξεταστούν τα μοντέλα τριών χωρών καθώς «είναι σημαντικό να μαθαίνουμε από τις επιτυχίες αλλά και από τις αποτυχίες των άλλων».
Συγκεκριμένα, στο τραπέζι του Eurogroup θα παρουσιαστούν τρία διαφορετικά μοντέλα στεγαστικής πολιτικής από την Ισπανία, την Ιρλανδία και την Κροατία, με κοινό παρονομαστή την ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας, τη φορολόγηση των κλειστών ακινήτων, τα κίνητρα για νέες κατασκευές και τους αυστηρούς περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
- Διαβάστε ακόμα - Κομισιόν: Ενδείξεις υπερτίμησης στην ελληνική αγορά κατοικίας - Καμπανάκι για τις φοροαπαλλαγές
Το ισπανικό μοντέλο
Η Ισπανία έχει προχωρήσει σε ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα δημόσιας στέγασης στην Ευρώπη. Το κρατικό σχέδιο για την περίοδο 2026-2030, ύψους 7 δισ. ευρώ, προβλέπει τη δημιουργία νέων κοινωνικών κατοικιών με μόνιμη προστασία από ιδιωτικοποίηση ή μεταπώληση. Παράλληλα, εφαρμόζεται δημόσιο σύστημα ενοικίασης διάρκειας έως και 75 ετών, με το ενοίκιο να μην υπερβαίνει το 30% του εισοδήματος των δικαιούχων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην ανακαίνιση παλαιών κτιρίων, στην «πράσινη» αναβάθμιση κατοικιών και στην ανάπτυξη στέγης σε απομακρυσμένες ή υποβαθμισμένες περιοχές.
Παράλληλα, η Μαδρίτη επιχειρεί να βάλει φρένο στην τουριστική εκμετάλλευση ακινήτων, επιβάλλοντας αυστηρούς περιορισμούς στις πλατφόρμες τύπου Airbnb και Booking, με υποχρέωση άμεσης απόσυρσης παράνομων καταλυμάτων. Παράλληλα, οι δήμοι μπορούν να επιβάλλουν σημαντικές προσαυξήσεις στον δημοτικό φόρο ακινήτων (IBI) για τα άδεια σπίτια που φθάνουν έως και 150%.
Η περίπτωση της Ιρλανδίας
Στην Ιρλανδία, το εθνικό σχέδιο έως το 2030 προβλέπει την κατασκευή 300.000 νέων κατοικιών, με κρατική χρηματοδότηση που φέτος φτάνει τα 11,3 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε πλαφόν στις αυξήσεις ενοικίων, καθώς οι αναπροσαρμογές δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 2% ετησίως ή τον πληθωρισμό, εφόσον αυτός είναι χαμηλότερος. Παράλληλα, μειώνεται ο ΦΠΑ για την πώληση διαμερισμάτων από το 13,5% στο 9%, ενώ επιβάλλεται βαρύς φόρος σε ιδιοκτήτες που διατηρούν ακίνητα κενά, προκειμένου να πιεστούν είτε να τα αξιοποιήσουν είτε να τα διαθέσουν στην αγορά. Το Δουβλίνο δίνει επίσης φορολογικά κίνητρα σε εταιρείες που επενδύουν σε προσιτή στέγαση μέσω του μοντέλου «Cost Rental», όπου τα ενοίκια καλύπτουν αποκλειστικά το κόστος κατασκευής και διαχείρισης.
Το σχέδιο της Κροατίας
Ακόμη πιο επιθετική εμφανίζεται η Κροατία απέναντι στα κλειστά σπίτια. Το εθνικό σχέδιο στεγαστικής πολιτικής προβλέπει ετήσιο φόρο στα αδρανή ακίνητα, ο οποίος φτάνει έως και τα 8 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με στόχο να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση. Παράλληλα, θεσπίζονται ανώτατες τιμές πώλησης για κατοικίες που κατασκευάζονται μέσω κρατικών προγραμμάτων, ενώ οι δήμοι αποκτούν τη δυνατότητα να περιορίζουν ή ακόμη και να απαγορεύουν νέες άδειες Airbnb σε περιοχές όπου η στέγη έχει γίνει απρόσιτη για τους μόνιμους κατοίκους.
