Η ψήφιση της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας τον περασμένο μήνα άνοιξε τον δρόμο για αυξήσεις μισθών σε χιλιάδες εργαζόμενους, με την υπογραφή Συλλογικών συμβάσεων εργασίας σε κλάδους που μέχρι σήμερα δεν υπήρχε τέτοιο ενδεχόμενο. Ήδη, χθες υπεγράφη η πρώτη κλαδική συλλογική σύμβαση εργασίας που αφορά στις επιχειρήσεις και στους εργαζόμενους της βιομηχανίας ζαχαρωδών στην οποία περιλαμβάνονται 2.000 επιχειρήσεις και περίπου 23.000 εργαζόμενοι. Η τριετής κλαδική συλλογική σύμβαση προβλέπει σωρευτικά αυξήσεις άνω του 20% έως και τον Δεκέμβριο του 2028, τη διατήρηση των επιδομάτων που προβλέπει η εργατική νομοθεσία καθώς και προσαύξηση 20% για τους εργαζόμενους που απασχολούνται ως αρχιτεχνίτες στον κλάδο.
Όπως μάλιστα αναφέρει η ΓΣΕΕ σε ανακοίνωσή της, στις επόμενες εβδομάδες μεγάλοι κλάδοι (όπως ο επισιτισμός, οι βιομηχανίες μετάλλου κ.α.) θα βρεθούν μετά από πολλά χρόνια με ΣΣΕ, «καθώς με την επικουρία της ΓΣΕΕ καθίστανται υποχρεωτικές και θα καλύπτουν χιλιάδες εργαζόμενους».
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αρμοδίων παραγόντων του υπουργείου Εργασίας, το παράδειγμα της υπογραφής κλαδικής σύμβασης αναμένεται να ακολουθήσουν και άλλοι κλάδοι όπως η εστίαση (η οποία αναμένεται να επιφέρει σωρευτικές αυξήσεις 10%-15% σε 450.000 εργαζομένους) και το λιανεμπόριο, όπου εργάζονται 650.000 μισθωτοί. Επιπλέον κλάδοι που θα μπορέσουν να μπουν στη διαδικασία επέκτασης της ΣΣΕ είναι εκείνοι της ιδιωτικής ασφάλισης, των τραπεζών, της καπνοβιομηχανίας, της οικοδομής και των γραφείων ταξιδίων. Στόχος του υπουργείου Εργασίας είναι να αυξηθεί η κάλυψη των εργαζομένων από συλλογικές ρυθμίσεις σε ολόκληρη την οικονομία από το 30% που είναι σήμερα στο 80% (σταδιακά).
H μετενέργεια και τα επιδόματα που επιστρέφουν
Η μετενέργεια είναι ένας θεσμός που συμπληρώνει και ενισχύει τον ρυθμιστικό ρόλο των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Σκοπός της είναι να μην παραμένουν οι εργαζόμενοι που δεσμεύονται ήδη από συλλογικές συμβάσεις εργασίας που έληξαν χωρίς προστασία, μέχρις ότου προκύψει μία νέα συλλογική ή ατομική ρύθμιση των όρων εργασίας. Η μετενέργεια έρχεται να προστατέψει τον εργαζόμενο από μονομερείς ενέργειες του εργοδότη κατά το ενδιάμεσο χρονικό διάστημα, μέχρις ότου οι κοινωνικοί εταίροι συνάψουν νέα συλλογική σύμβαση εργασίας ή οι συμβαλλόμενοι στην ατομική σύμβαση εργασίας ρυθμίσουν διαφορετικά από κοινού τους όρους εργασίας.
Με την ψήφιση της Κοινωνικής Συμφωνίας, εξασφαλίζεται η πλήρης προστασία των εργαζομένων μετά την πάροδο της χρονικής διάρκειας της συλλογικής σύμβασης, ακόμη και αν δεν συναφθεί εκ νέου συλλογική σύμβαση.
Για παράδειγμα, η κλαδική σύμβαση των ηλεκτροτεχνιτών καταστημάτων που λήγει στις 31 Μαρτίου 2026, προβλέπει 7 επιδόματα. Με την επαναφορά της πλήρους μετενέργειας, αν εντός τριμήνου από τη λήξη της σύμβασης δεν υπογραφεί νέα, οι εργαζόμενοι στον κλάδο θα συνεχίσουν να λαμβάνουν τους μισθούς που προβλέπει η σύμβασή τους με το σύνολο των 7 επιδομάτων που είναι γάμου (10% στον μισθό), ειδικών εργασιών (10% στον μισθό), ειδικών συνθηκών εργασίας (10% στον μισθό), προϋπηρεσίας, τέκνων, σπουδών, και ανθυγιεινής εργασίας. Αν έμενε το καθεστώς της μερικής μετενέργειας δεν θα ήταν υποχρεωτικό να συνεχίσουν να καταβάλλονται τα επιδόματα γάμου, ειδικών εργασιών και ειδικών συνθηκών εργασίας.
