Η αλυσίδα αξίας μετατρέπεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα πεδία της νέας εταιρικής διαφάνειας, όμως η ελληνική αγορά εμφανίζει ακόμη σημαντικές διαφοροποιήσεις στην ωριμότητα των διαδικασιών που εφαρμόζει.
Η εφαρμογή της Οδηγίας CSRD άλλαξε σημαντικά το περιεχόμενο των εκθέσεων βιωσιμότητας των μεγάλων επιχειρήσεων. Οι εταιρείες δεν καλούνται πλέον να παρουσιάζουν μόνο τις επιδόσεις των δικών τους εγκαταστάσεων ή των εργαζομένων τους, αλλά να εξετάζουν και τις επιπτώσεις που προκύπτουν σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από τους προμηθευτές πρώτων υλών μέχρι τους συνεργάτες και τους υπεργολάβους.
Η μελέτη «Ανάλυση των Εκθέσεων CSRD Ελληνικών Εταιρειών: 2ο Έτος Εφαρμογής», που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2026 αποτυπώνει μια αγορά που προσαρμόζεται σταδιακά στις νέες απαιτήσεις της CSRD, αλλά με διαφορετικές ταχύτητες. Αν και σημαντικό μέρος των ελληνικών επιχειρήσεων έχει ήδη ενσωματώσει διαδικασίες αξιολόγησης της βιωσιμότητας των προμηθευτών του, εξακολουθούν να καταγράφονται σημαντικές διαφοροποιήσεις ως προς τον βαθμό ωριμότητας των σχετικών πρακτικών.
Η νέα ανάλυση των εκθέσεων CSRD ελληνικών επιχειρήσεων για το οικονομικό έτος 2025 δείχνει ότι σημαντικό μέρος της αγοράς έχει ήδη προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση, χωρίς όμως η εικόνα να είναι ομοιόμορφη. Σύμφωνα με τα στοιχεία, 38 από τις 52 επιχειρήσεις, δηλαδή περίπου το 73%, δηλώνουν ότι διαθέτουν διαδικασία αξιολόγησης της βιωσιμότητας των προμηθευτών τους. Ωστόσο, 14 επιχειρήσεις, ποσοστό 27%, δεν γνωστοποιούν αντίστοιχη διαδικασία, γεγονός που αναδεικνύει ένα από τα σημαντικότερα κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στην εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών απαιτήσεων.
Οι προμηθευτές μπαίνουν στο μικροσκόπιο της βιωσιμότητας
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η αξιολόγηση μιας επιχείρησης περιοριζόταν κυρίως στις δικές της δραστηριότητες. Σήμερα, όμως, οι ευρωπαϊκοί κανόνες ζητούν από τις επιχειρήσεις να εξετάζουν και τους κινδύνους που μπορεί να προκύπτουν στους προμηθευτές, στους συνεργάτες και γενικότερα στην αλυσίδα δραστηριοτήτων τους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η υποχρέωση αυτή αποσκοπεί στην αντιμετώπιση πραγματικών ή δυνητικών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο περιβάλλον σε ολόκληρη την αλυσίδα δραστηριοτήτων, ενώ παράλληλα επιδιώκει να δημιουργήσει ενιαίο πλαίσιο κανόνων για όλες τις μεγάλες επιχειρήσεις της ΕΕ.
Η ίδια κατεύθυνση αποτυπώνεται και στις πρόσφατες αλλαγές των Ευρωπαϊκών Προτύπων Αναφοράς Βιωσιμότητας (ESRS), όπου, παρά τη σημαντική μείωση των υποχρεωτικών γνωστοποιήσεων, διατηρείται η απαίτηση οι επιχειρήσεις να αξιολογούν και να αναφέρουν κινδύνους και επιπτώσεις που προκύπτουν από την αλυσίδα αξίας τους.
Η εικόνα στην Ελλάδα δείχνει πρόοδο, αλλά όχι πλήρη ωριμότητα
Τα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν ότι οι περισσότερες μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις έχουν ήδη ενσωματώσει μηχανισμούς αξιολόγησης των προμηθευτών τους. Το γεγονός ότι σχεδόν τρεις στις τέσσερις εταιρείες έχουν ήδη υιοθετήσει διαδικασίες αξιολόγησης της βιωσιμότητας των προμηθευτών τους δείχνει ότι η έννοια της βιωσιμότητας επεκτείνεται πλέον πέρα από τα στενά όρια της ίδιας της επιχείρησης.
Παράλληλα, όμως, περισσότερες από μία στις τέσσερις επιχειρήσεις του δείγματος δεν έχουν ακόμη ενσωματώσει αντίστοιχη διαδικασία, στοιχείο που υποδηλώνει ότι η εφαρμογή των νέων απαιτήσεων δεν βρίσκεται ακόμη στο ίδιο επίπεδο ωριμότητας για όλους τους κλάδους.
Η εικόνα αυτή συμβαδίζει και με τα ευρήματα του OECD Responsible Business Outlook 2026, το οποίο αναλύει τις πρακτικές των 10.000 μεγαλύτερων εισηγμένων επιχειρήσεων διεθνώς.
Η έκθεση διαπιστώνει ότι περίπου οι μισές μεγάλες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν περιβαλλοντικά ή κοινωνικά κριτήρια κατά την επιλογή προμηθευτών. Ωστόσο, λιγότερες από δύο στις δέκα δηλώνουν ότι αξιολογούν συστηματικά τους κινδύνους βιωσιμότητας των προμηθευτών τους, γεγονός που δείχνει ότι η μετάβαση από τις πολιτικές στις ουσιαστικές διαδικασίες παραμένει διεθνής πρόκληση.
Γιατί οι προμηθευτές αποκτούν τόσο μεγάλη σημασία
Η αυξημένη έμφαση στην αλυσίδα αξίας δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, πολλές από τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις μιας επιχείρησης δεν εντοπίζονται στις δικές της εγκαταστάσεις αλλά στους προμηθευτές της, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας. Η αξιολόγηση των συνεργατών αποτελεί επομένως βασικό εργαλείο για τον εντοπισμό κινδύνων που σχετίζονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις εργασιακές συνθήκες, τη διαφθορά και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να συνδέσει ακόμη στενότερα την εταιρική αναφορά βιωσιμότητας με τη διαδικασία δέουσας επιμέλειας (due diligence), ώστε οι πληροφορίες που δημοσιεύονται στις εκθέσεις να αντανακλούν τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις διαχειρίζονται πραγματικούς κινδύνους στην αλυσίδα δραστηριοτήτων τους.
