Μία Δευτέρα που η Δύση εμφανίστηκε όπως όλοι τη γνωρίζαμε

Ποτέ ο κόσμος δε θα είναι ίδιος μετά τον Τραμπ. Τουλάχιστον ο πολιτισμένος δυτικός κόσμος. Η Δευτέρα όμως αυτής της εβδομάδας ήταν μία… περίεργη ημέρα. Ευρωπαίοι και Αμερικανοί συμφώνησαν ότι έχουν περιθώριο για να καταλήξουν σε μία κοινή προσέγγιση για τους δασμούς. Ευρωπαίοι και Αμερικανοί συμφώνησαν κατά τα φαινόμενα ότι ο Πούτιν αποτελεί πράγματι κοινή απειλή και αποφάσισαν ότι η Ουκρανία μπορεί να εξαντλήσει τα περιθώρια βεληνεκούς στη χρήση των όπλων που της έχει δώσει η Δύση. Ούτε η Αμερική του Μπάιντεν δεν είχε λάβει τέτοια απόφαση.

Ήταν μία τέτοια μέρα όμως… πέρασε. Κανένας δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι η νέα διοίκηση των ΗΠΑ θα διατηρήσει σαφείς διαχωριστικές γραμμές από τον αυταρχισμό και τις ηγεσίες που τον πρεσβεύουν. Υπάρχει όμως μία ξεκάθαρη βεβαιότητα. Κάθε είδους αλλαγές στο χάρτη, σε κάθε τομέα, δεν αποτελούν μονοσήμαντες και απλές διαδικασίες. Οι συνέπειες κάθε πολιτικής είναι πολυδιάστατες και συχνά γεννούν μεγαλύτερα και πιο επικίνδυνα προβλήματα. Κι όταν οι ηγέτες του κόσμου δημιουργούν κενά χωρίς να έχουν φροντίσει να τα καλύψουν ομαλά, τότε φροντίζει γι’ αυτό η… φύση η οποία και τα απεχθάνεται. Η Δευτέρα, λοιπόν, ήταν μια μέρα που μας θύμισε ότι κανένας δεν μπορεί να τα βάλει με την ίδια την πραγματικότητα χωρίς συνέπειες.

Και η Ευρώπη πού στέκεται σε αυτό;

Ορισμένες φορές ο χαρακτήρας και η δυναμική της Ένωσης ουσιαστικά αποκαλύπτονται μέσα από… απλώς ένα τηλεφώνημα. Οι Βρυξέλλες ήταν απόλυτα έτοιμες να αντιμετωπίσουν την απειλή «καταιγίδας δασμών» του Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας γνώση, τεχνογνωσία. Οι άνθρωποί της ήταν και παραμένουν προετοιμασμένοι για κάθε σενάριο. Τόσο καλά, που χρειάστηκε μία νέα απειλή Τραμπ αλλά και η περιβόητη επικοινωνία του με την Ούρσουλα Φον Ντερ Λέιεν ως «κλειδί» για να συνεχίσουν οι προσπάθειες για μία λύση. Η 9η Ιουλίου πράγματι αποτελεί καθοριστικό ορόσημο (όχι γραμμένο στην πέτρα βέβαια) και το Συμβούλιο Υπουργών στις 14 Ιουλίου θα λάβει σημαντικές αποφάσεις. Σε κάθε περίπτωση όμως είναι στο DNA της Ένωσης να δρα και να συναποφασίζει για θέματα εμπορίου και αγοράς.

Δε θα έλεγε το ίδιο κανείς για κοινή προσέγγιση σε θέματα εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής. Εκεί για την ώρα οι πρωτεύουσες και οι συμμαχίες κρατών-μελών έχουν προτεραιότητα. Δεν είναι μόνο η συμμετοχή ή μη τρίτων χωρών στο πρόγραμμα αμυντικών δαπανών SAFE. Δε γυρνούν όλα γύρω από την Ελλάδα και τις σχέσεις της με την Τουρκία. Είναι περισσότερο το γεγονός ότι η διαμόρφωση κοινής δράσης σε αυτό το πεδίο προϋποθέτει κοινή αντιμετώπιση υπαρκτών ανησυχιών. Η Ελλάδα οφείλει να κατανοήσει τι σημαίνει για την Εσθονία η γειτνίαση με τον Πούτιν. Και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη ποια είναι η πραγματική απειλή για την Ελλάδα από την Τουρκία του Ερντογάν. Όλα όμως στο πραγματικό τους μέγεθος και με συγκεκριμένα στοιχεία ως αποδείξεις. Ο ρόλος της διπλωματίας, συνεπώς και ορισμένες από τις έως σήμερα αρχές της εξωτερικής μας πολιτικής απαιτούν επαναπροσέγγιση με βάση τη νέα αυτή πραγματικότητα.

Έχοντας επισημάνει όλα αυτά, επανέρχομαι στην αρχική μας προσέγγιση. Ήταν μία… Δευτέρα που η Δύση εμφάνισε το κλασσικό της πρόσωπο. Ελπίζουμε να μπορεί να συμβαίνει σε σταθερή βάση.