Πέντε βασικά χαρακτηριστικά του επόμενου προϋπολογισμού της Ευρώπης

Σχεδόν το σύνολο του διεθνούς -και του ελληνικού πλέον Τύπου- περιγράφει τον επόμενο κοινοτικό προϋπολογισμό 2028-34 ως ένα συνολικό πλάνο χρηματοδότησης μεταρρυθμίσεων και έργων τύπου «Ταμείου Ανάκαμψης». Πρόσφατα, μάλιστα, το euractiv αναδείκνυε τη διαμάχη μεταξύ κεντρικοποίησης των κονδυλίων της ΕΕ σε εθνικό επίπεδο και την διαχείρισή τους από τις Περιφέρειες (εδώ ενδείκνυται να σκεφτείτε τις γερμανικές ή τις ισπανικές περιφέρειες με τις τοπικές κυβερνήσεις τους, όχι κατ’ ανάγκη τις ελληνικές micro περιφέρειες).

Το ποιος θα διαχειρίζεται τα κονδύλια και πώς θα αξιολογούνται οι επιδόσεις και τα αντίστοιχα ορόσημα των κρατών μελών είναι μία πολιτική συζήτηση που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα οδηγήσει σε κάποια συμφωνία. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι να αντιληφθούμε πέντε σημαντικά χαρακτηριστικά των κονδυλίων που θα κληθούμε να διαχειριστούμε τα επόμενα χρόνια. Τα χαρακτηριστικά αυτά ήδη διαφαίνονται από τις πρώτες άτυπες -αλλά κρίσιμες- συζητήσεις στις Βρυξέλλες.

- Οι κλειστοί προϋπολογισμοί (π.χ. ΚΑΠ) θα έχουν συγκεκριμένους στόχους. Αυτοί και μόνο θα χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο εθνικών συνεκτικών σχεδίων, σύμφωνα με το μοντέλο του Ταμείου Ανάκαμψης

- Οι σχέσεις της ΕΕ με τρίτες χώρες θα έχουν ως κριτήριο και στόχο την ενεργειακή ασφάλεια της Ένωσης και στην πρόσβασή της σε αγορές κρίσιμων πρώτων υλών

- Η επιδιωκόμενη ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας θα περνά μέσα από κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό

- Τα κονδύλια συνοχής και τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κονδύλια θα εστιάζουν σε τομείς που η ΕΕ επιδιώκει να αποκτήσει πλεονέκτημα (π.χ. τεχνολογική πρόοδος σε συγκεκριμένους τομείς) ή να καλύψει το συντομότερο το αντίστοιχο χαμένο έδαφος

- Κάθε κοινοτική χρηματοδότηση -με βάση μάλιστα εθνικά σχέδια- έχει ως απαραίτητη προϋπόθεση την εθνική συμμετοχή.

Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά εύλογα θα έβρισκαν σύμφωνο κάθε σοβαρό οικονομολόγο που θα κληθεί να απαντήσει στο πώς θα διαχειριστούμε αποτελεσματικά τα επόμενα διαθέσιμα ευρωπαϊκά κονδύλια. Επίσης, όμως, κάθε σοβαρός οικονομολόγος θα απαιτήσει σημαντικά περισσότερα κονδύλια για να πετύχει τους (νέους) φιλόδοξους στόχους της Ευρώπης. Στόχους που έχουν μάλιστα χαρακτήρα άμεσο και υπαρξιακής φύσης για την ίδια την Ένωση.