Η Ιαπωνία εξετάζει να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες στο 3,5% του ΑΕΠ σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, ευθυγραμμιζόμενη με άλλους συμμάχους των ΗΠΑ, σε μια κίνηση που θα υπερδιπλασίαζε ουσιαστικά τις σημερινές δαπάνες και ήδη προκαλεί ανησυχίες στις αγορές για τη δημοσιονομική επιβάρυνση της χώρας.
Σύμφωνα με άτομα με γνώση των συζητήσεων, Ιάπωνες αξιωματούχοι έχουν διαμηνύσει στις ΗΠΑ ότι είναι διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών. Ένα από τα σενάρια προβλέπει στόχο 3,5% του ΑΕΠ σε βάθος δεκαετίας, αντίστοιχο με τη δέσμευση της Νότιας Κορέας, ενώ εξετάζεται και χαμηλότερος στόχος, της τάξης του 3%.
Η αλλαγή είναι ενδεικτική της ταχύτητας με την οποία μεταβάλλεται η αμυντική πολιτική του Τόκιο. Μέχρι το 2022, η Ιαπωνία διατηρούσε άτυπο όριο στις αμυντικές δαπάνες περίπου στο 1% του ΑΕΠ, ενώ η κυβέρνηση της Σανάε Τακαΐτσι επιτάχυνε ήδη την αύξησή τους προς το 2%, δύο χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό. Νέο πενταετές πρόγραμμα αμυντικών δαπανών αναμένεται στο τέλος του 2026.
Το κόστος μιας μετάβασης στο 3,5% είναι σημαντικό. Οι αμυντικές και συναφείς δαπάνες του τρέχοντος οικονομικού έτους ανέρχονται σε 10,6 τρισ. γεν (68,8 δισ. δολάρια). Με βάση τις τρέχουσες προβλέψεις για το ονομαστικό ΑΕΠ, ένας στόχος 3,5% θα αντιστοιχούσε σε περίπου 24 τρισ. γεν, δηλαδή ποσό υπερδιπλάσιο του σημερινού.
Η προοπτική μεγαλύτερων δαπανών εντείνει τις ανησυχίες για τα δημόσια οικονομικά και τις ανάγκες έκδοσης χρέους. Μετά τη δημοσιοποίηση της πληροφορίας, οι αποδόσεις των ιαπωνικών κρατικών ομολόγων κινήθηκαν υψηλότερα, με το 10ετές να φθάνει σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από το 1996, ενώ το γεν υποχώρησε. Αντίθετα, αμυντικές μετοχές όπως οι IHI και Kawasaki Heavy Industries γύρισαν σε θετικό έδαφος.
Η πίεση για μεγαλύτερη αμυντική προσπάθεια προέρχεται και από την Ουάσινγκτον, η οποία ζητά από τους συμμάχους της να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του κόστους της άμυνάς τους. Παράλληλα, η Ιαπωνία έχει ήδη ενισχύσει σημαντικά τις στρατιωτικές δυνατότητές της, επενδύοντας μεταξύ άλλων σε συστήματα πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς και πυραύλους Tomahawk.
