Μετά την εμπλοκή των ΗΠΑ σε μια σειρά συγκρούσεων ανά τον κόσμο, το πόσο έχουν πλέον εξαντληθεί τα αποθέματα πυρομαχικών της χώρας αποτελεί κρίσιμο ερώτημα. Από τη σχεδόν εξάμηνη σύγκρουση ΗΠΑ/Ισραήλ με το Ιράν έως τον παρατεταμένο πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, που βρίσκεται πλέον στο πέμπτο έτος του, η συρρίκνωση των αμερικανικών αποθεμάτων πυρομαχικών έχει μετατρέψει την αναπλήρωσή τους σε επιτακτική προτεραιότητα εθνικής ασφάλειας.
Όπως εξηγεί σε έκθεσή της η Bank of America - Merrill Lynch, αυτό ώθησε την κυβέρνηση Τραμπ να ενεργοποιήσει τον Defense Production Act και να πιέσει την αμυντική βιομηχανική βάση ώστε να επιτύχει «σημαντικά ταχύτερα και πιο επιθετικά χρονοδιαγράμματα παραδόσεων και/ή αυξημένη παραγωγή κρίσιμων δυνατοτήτων». Ο συναγερμός για τα αποθέματα πυρομαχικών των ΗΠΑ έχει, από την άλλη πλευρά, προκαλέσει έκρηξη των ανεκτέλεστων παραγγελιών των αμυντικών βιομηχανιών.
Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, από την επιστροφή του στην προεδρία, ο πρόεδρος Τραμπ έχει εγκρίνει περισσότερα από 620 στρατιωτικά πλήγματα σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι επιχειρήσεις αυτές επεκτάθηκαν πέρα από τη Μέση Ανατολή, στην Αφρική και στο δυτικό ημισφαίριο, περιλαμβάνοντας επιχειρήσεις στη Σομαλία, τη Νιγηρία και τη Βενεζουέλα.
Τα πλήγματα αυξήθηκαν απότομα τον Μάρτιο και, εν μέσω της κλιμάκωσης της σύγκρουσης με το Ιράν, εξελιγμένα και δύσκολα αναπληρώσιμα οπλικά συστήματα χρησιμοποιούνταν με ταχύτερο ρυθμό από εκείνον με τον οποίο μπορούσε να τα αντικαταστήσει η αμυντική βιομηχανία. Πουθενά αλλού αυτή η πίεση δεν είναι τόσο έντονη όσο στους αναχαιτιστικούς πυραύλους αεράμυνας.
Σύμφωνα με το Center for Strategic and International Studies (CSIS), οι ΗΠΑ ενδέχεται να έχουν καταναλώσει περίπου τα δύο τρίτα των αναχαιτιστικών Patriot, με το απόθεμά τους να έχει περιοριστεί ακόμη και στους 759 πυραύλους, ενώ τα αποθέματα των συστημάτων Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από 30%.
Το αμερικανικό Πεντάγωνο έχει κινηθεί για να τριπλασιάσει την παραγωγή Patriot και να τετραπλασιάσει την παραγωγή THAAD, καθώς επιχειρεί να ανασυγκροτήσει ένα «Οπλοστάσιο της Ελευθερίας», ζητώντας παράλληλα δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια έκτακτης χρηματοδότησης για την αναπλήρωση των αποθεμάτων.
Το αίτημα της κυβέρνησης για 76 δισ. δολάρια για πυρομαχικά στον αμυντικό προϋπολογισμό του οικονομικού έτους 2027, μαζί με 21 δισ. δολάρια συμπληρωματικής χρηματοδότησης για τις πολεμικές επιχειρήσεις, αποτυπώνει τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης.
Έκρηξη παραγγελιών
Οι μεγάλοι ωφελημένοι από αυτή την κατάσταση, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα του β’ τριμήνου, είναι ορισμένοι από τους μεγαλύτερους αμερικανικούς αμυντικούς ομίλους, οι οποίοι ανακοίνωσαν ρεκόρ ανεκτέλεστων παραγγελιών, η αξία των οποίων προσεγγίζει τα 850 δισ. δολάρια. Αυτά δημιουργούν προοπτικές εσόδων για πολλά χρόνια και υπογραμμίζουν το μέγεθος του παγκόσμιου κύκλου επανεξοπλισμού.
Καθώς η χρηματοδότηση δεν αποτελεί πλέον εμπόδιο, τα βασικά σημεία πίεσης είναι η παραγωγική δυναμικότητα και οι χρόνοι παράδοσης. Σε πολλές περιπτώσεις, η αναπλήρωση των εξαντλημένων αποθεμάτων θα χρειαστεί χρόνια και όχι μήνες ή εβδομάδες. Ενδεικτικά, για έναν αναχαιτιστικό Patriot μπορεί να απαιτούνται τουλάχιστον δύο έως τρία χρόνια, από την υπογραφή της σύμβασης έως την κατασκευή και την παράδοσή του. Λόγω αυτών των μεγάλων χρόνων παραγωγής, τα αποθέματα αναχαιτιστικών THAAD και πυραύλων cruise Tomahawk ενδέχεται να μην επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα πριν από τα τέλη της τρέχουσας δεκαετίας.
Ένας ακόμη περιορισμός είναι ότι οι δεκαετίες συγκέντρωσης της αμυντικής βιομηχανίας μετά τον Ψυχρό Πόλεμο έχουν καταστήσει τη βιομηχανική βάση εξαρτημένη από μικρότερο αριθμό προμηθευτών κρίσιμων εξαρτημάτων, ενώ παράλληλα έχει περιοριστεί και η δεξαμενή εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού που απαιτείται για την ταχεία αύξηση της παραγωγής. Για παράδειγμα, η αμερικανική αμυντική βιομηχανική βάση διέθετε 51 κύριους εργολάβους στις αρχές της δεκαετίας του 1990, έναντι μόλις πέντε σήμερα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το Πεντάγωνο στρέφεται πλέον σε μια νέα γενιά εναλλακτικών προμηθευτών («second source»), αξιοποιώντας εμπορικές τεχνολογίες και πρακτικές παραγωγής προκειμένου να επιταχύνει τον εκσυγχρονισμό. Η μετατόπιση αυτή, μάλιστα, δεν περιορίζεται στα συμβατικά οπλικά συστήματα, αλλά επεκτείνεται και στον πόλεμο με drones, όπως φαίνεται στην περίπτωση Ρωσίας και Ουκρανίας.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΝΑΤΟ για τον Μάιο, οι απώλειες drones της Ουκρανίας ανέρχονταν κατά μέσο όρο σε 670.000 τον μήνα. Ο αμερικανικός στρατός έχει χάσει το ένα τέταρτο του στόλου των Reaper, συνολικά 45 drones, καθένα από τα οποία μπορεί να κοστίζει έως 50 εκατ. δολάρια. Ένας τέτοιος ρυθμός απωλειών αναδεικνύει τις τεράστιες παραγωγικές απαιτήσεις που δημιουργεί ο σύγχρονος πόλεμος με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Συνολικά, λοιπόν, όπως σημειώνει στην έκθεσή της η Bank of America - Merrill Lynch, η παγκόσμια αμυντική βιομηχανία βρίσκεται σε ανοδικό κύκλο, ο οποίος τροφοδοτείται από την αύξηση των γεωπολιτικών εντάσεων, τις προσπάθειες επανεξοπλισμού και τις αυξανόμενες επενδύσεις σε στρατιωτικές τεχνολογίες επόμενης γενιάς.
Είναι επίσης ενδεικτικό ότι οι συγκλίνουσες εκτιμήσεις για τα κέρδη ανά μετοχή (EPS) των μεγάλων αμερικανικών αμυντικών εταιρειών έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν. Πρόκειται για αξιοσημείωτη απόκλιση σε σχέση με την αρνητική πορεία των τιμών των μετοχών τους κατά την ίδια περίοδο. Έτσι, οι μεγαλύτεροι αμυντικοί προϋπολογισμοί, τα φιλόδοξα προγράμματα προμηθειών και η αυξανόμενη ζήτηση για προηγμένα οπλικά συστήματα εξακολουθούν να στηρίζουν τα θεμελιώδη μεγέθη του κλάδου, τον οποίο η Merrill θεωρεί βασικό μακροπρόθεσμο επενδυτικό θέμα.
