Η Ευρώπη επιδίδεται σε ένα αγώνα δρόμου για να εξασφαλίσει περισσότερους πυραύλους Patriot ώστε να τα δωρίσει σε μια ολοένα και πιο απελπισμένη Ουκρανία, η οποία αγωνίζεται να ενισχύσει την αντιβαλλιστική της άμυνα πριν από την αναμενόμενη χειμερινή επίθεση της Ρωσίας.
Όπως αναφέρει το Politico, το Κίεβο αναζητά εκατοντάδες πυραύλους αναχαίτισης, ωστόσο η νέα παραγωγή θα έρθει πολύ αργά, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει περιορίσει τις προμήθειες των ΗΠΑ και αρκετοί από τους κορυφαίους Ευρωπαίους υποστηρικτές της Ουκρανίας δηλώνουν ότι έχουν απομείνει ελάχιστα αποθέματα που μπορούν να δωρίσουν με ασφάλεια.
«Τους τελευταίους μήνες, η Ρωσία εκτοξεύει περισσότερους πυραύλους την εβδομάδα εναντίον μας από όσους λαμβάνουμε εμείς από εταίρους σε διάστημα μηνών», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαήλ Φεντόροφ. Τον Ιούλιο, η ουκρανική αεράμυνα αναχαίτισε μόνο 29 από τους 195 ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ άλλοι 40 δεν κατάφεραν να πετύχουν τους στόχους τους, δήλωσε το υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας.
Η Γερμανία, ένας από τους κορυφαίους δωρητές στρατιωτικής βοήθειας της Ουκρανίας, έχει ήδη μεταφέρει συστήματα και πυραύλους Patriot στην Ουκρανία. Ωστόσο, το Βερολίνο πρέπει τώρα να εξισορροπήσει τις ολοένα και πιο επείγουσες ανάγκες του Κιέβου με τα ελάχιστα αποθέματα που απαιτούνται για την προστασία της Γερμανίας και την εκπλήρωση των δεσμεύσεών της στο ΝΑΤΟ. Άλλες ευρωπαϊκές χώρες ζυγίζουν επίσης εάν θα πρέπει να διατηρήσουν τους πυραύλους τους ή να τους δώσουν στην Ουκρανία.
«Πραγματικά έχουμε φτάσει στα όριά μας», δήλωσε ο Ταξίαρχος Γιούργκεν Σρέντλ, ανώτερος αξιωματούχος του γερμανικού υπουργείου Άμυνας, σε πάνελ στο Βερολίνο λίγο μετά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον περασμένο μήνα. «Πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε τη δική μας προστασία» τόνισε.
Το Βερολίνο και άλλες πρωτεύουσες της Βόρειας Ευρώπης έχουν προτρέψει ομολόγους τους σε άλλα μέρη της ηπείρου να εξετάσουν τι επιπλέον στρατιωτικό εξοπλισμό και οικονομική υποστήριξη θα μπορούσαν να διαθέσουν.
«Νομίζω ότι δεν είναι βιώσιμο για την Ευρώπη μακροπρόθεσμα», δήλωσε ο Νορβηγός υπουργός Άμυνας Τόρε Ο. Σάντβικ στο POLITICO. «Όλες οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να αναλάβουν δράση» τόνισε.
Όπως επισημαίνει το Politico, αυτό ασκεί πίεση σε χώρες που έχουν αποθέματα πυραύλων Patriot, όπως η Πολωνία, η Ισπανία και η Ελλάδα. Η έλλειψη αφορά κυρίως τους πυραύλους Patriot PAC-3 και PAC-2, οι οποίοι συγκαταλέγονται στα ελάχιστα αποτελεσματικά μέσα άμυνας της Ουκρανίας απέναντι στα ταχέως κινούμενα ρωσικά βαλλιστικά όπλα.
Η Ουκρανία μπορεί να χρησιμοποιήσει άλλα, συχνά φθηνότερα, συστήματα αεράμυνας κατά των drones και των πυραύλων κρουζ. Η χώρα αγωνίζεται να αναπτύξει τον εγχώριας κατασκευής πύραυλο αναχαίτισης Freyja, ωστόσο το αντιβαλλιστικό σύστημα εξακολουθεί να χρειάζονται ακόμη επενδύσεις, περαιτέρω μηχανολογική ανάπτυξη και δοκιμές πριν μπορέσει να εκπληρώσει αυτόν τον ρόλο.
Μέχρι να είναι έτοιμο το Freyja, η Ουκρανία χρειάζεται μια άμεση απάντηση στους βαλλιστικούς πυραύλους της Ρωσίας. «Μία από τις κατευθύνσεις προτεραιότητας είναι οι Patriot — PAC-3 ή PAC-2», δήλωσε στο POLITICO ο Mykhailo Podolyak, σύμβουλος του επικεφαλής του προεδρικού γραφείου της Ουκρανίας. «Η πρώτη λύση είναι η αγορά ή η παραλαβή από αποθέματα αναχαιτιστών PAC-3 και PAC-2», πρόσθεσε.
«Μπλόκο» στην Ουάσινγκτον
Η εξάρτηση από τους Patriot καθιστά τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απαραίτητο για το Κίεβο: Οι περισσότεροι αναχαιτιστές PAC-3 παράγονται στην Αμερική, πράγμα που σημαίνει ότι η πώλησή τους και τυχόν συμφωνίες παραγωγής υπόκεινται στις αποφάσεις του Λευκού Οίκου.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Ουκρανού Προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι με τον Τραμπ τον περασμένο μήνα, «Το κύριο θέμα ήταν οι πύραυλοι αναχαίτισης Patriot», σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο που γνωρίζει τις συνομιλίες.
Ο Τραμπ δημιούργησε ελπίδες στη σύνοδο κορυφής της Άγκυρας όταν είπε ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να παράγει Patriot αμερικανικής σχεδίασης κατόπιν αδείας - ένα βήμα που θα μπορούσε τελικά να μειώσει την εξάρτηση του Κιέβου από τις περιορισμένες αμερικανικές παραδόσεις.
Ο Πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Μάθιου Γουίτακερ ξεκαθάρισε ότι η παραγωγή δεν θα έλυνε την άμεση έλλειψη. «Μια μακροπρόθεσμη συμφωνία παραγωγής δεν θα συναφθεί πριν από αυτόν τον χειμώνα», δήλωσε στο Fox Business, και η κατασκευή των πρώτων πυραύλων θα διαρκέσει ακόμη περισσότερο.
Ωστόσο, ο Τραμπ έκανε πίσω σχετικά με το θέμα, λέγοντας την περασμένη εβδομάδα: «Δεν έχουμε συμφωνήσει σε αυτό. Το συζητάμε. Αλλά είναι δύσκολο να χαρίσεις αυτό το είδος τεχνολογίας» τόνισε.
Μετά από δημοσίευμα του Reuters ότι οι ΗΠΑ είχαν σχεδόν εξαντλήσει τα αποθέματα πυραύλων τους λόγω του πολέμου κατά του Ιράν, ο Τραμπ επικεντρώνεται τώρα στην ανακατασκευή των αμερικανικών προμηθειών. Ερωτηθείς την Πέμπτη για τις εκκλήσεις του Ζελένσκι για περισσότερους πυραύλους Patriot, είπε: «Θέλουμε κι εμείς πυραύλους».
Η Ουκρανία έχει επίσης υπογράψει συμφωνία για την κατασκευή πυραύλων PAC-2 στη Γερμανία, ωστόσο είναι απίθανο να φτάσουν πριν από το επόμενο έτος.
Η άνιση προσπάθεια της Ευρώπης
Αυτό μεταφέρει το άμεσο βάρος στην Ευρώπη, όπου οι σύμμαχοι αναζητούν για άλλη μια φορά στα δικά τους οπλοστάσια - και ο ένας στα οπλοστάσια του άλλου - για αναχαιτιστικά πυραύλους που θα μπορούσαν να φτάσουν στην Ουκρανία πριν από τον χειμώνα. Η Γερμανία προμήθευσε τρία συστήματα Patriot από τα δικά της στρατιωτικά αποθέματα και στη συνέχεια οργάνωσε δύο ακόμη μέσω συμφωνίας βάσει της οποίας οι ΗΠΑ θα αναπλήρωναν τα αποθέματα της Bundeswehr. Η Ολλανδία συναρμολόγησε τα εξαρτήματα για ένα άλλο πλήρες σύστημα, συμπεριλαμβανομένων πέντε εκτοξευτών, ενός ραντάρ και πυραύλων.
Ωστόσο, με τα αποθέματα πλέον περιορισμένα, οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν τα δικά τους όρια.
Η Βαρσοβία επιβεβαίωσε τον Ιούλιο ότι είχε διαθέσει αρκετά αναχαιτιστά PAC-3 μετά από αιτήματα του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και ανώτερων Αμερικανών διοικητών. Το πολωνικό μέσο Defence24 ανέφερε ότι μεταφέρθηκαν μόνο πέντε πύραυλοι.
Ακόμα και αυτό προκάλεσε πολιτική αντίδραση. Οι νομοθέτες της αντιπολίτευσης κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι αποδυναμώνει την άμυνα της χώρας σε μια εποχή που ρωσικοί πύραυλοι και μη επανειλημμένα διέσχισαν τα σύνορά της.
Οι χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στη Ρωσία είναι πλέον λιγότερο πιθανό να παραχωρήσουν τους υπάρχοντες Patriot επειδή οι ένοπλες δυνάμεις τους θεωρούσαν ήδη την αεράμυνά τους ανεπαρκή για τις εθνικές απαιτήσεις, σύμφωνα με έναν Ευρωπαίο διπλωμάτη που τηρήθηκε η ανωνυμία για να συζητήσει ευαίσθητες διπλωματικές επαφές.
Αυτό μετατοπίζει πλέον την προσοχή προς τις χώρες της Νότιας Ευρώπης, οι οποίες έχουν συνεισφέρει λιγότερο στην Ουκρανία από τη Γερμανία και πολλούς δωρητές της Βόρειας Ευρώπης, σύμφωνα με το Politico.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, επιβεβαίωσε το 2024 ότι η Μαδρίτη έστελνε πυραύλους στην Ουκρανία, ωστόσο η κυβέρνηση δεν αποκάλυψε τον τύπο ή την ποσότητά τους.
Το υπουργείο Άμυνας της Ισπανίας δεν απάντησε σε ερώτηση του POLITICO για το αν είχε πρόσφατα προσεγγιστεί για περισσότερους αναχαιτιστές ή αν εξετάζει μια άλλη μεταφορά. Αντίθετα, επεσήμανε την ευρύτερη στρατιωτική υποστήριξη της Ισπανίας προς την Ουκρανία και τις δεσμεύσεις της στο ΝΑΤΟ.
Η Ελλάδα - η οποία παραδοσιακά θεωρεί την Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, ως τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλειά της - δεν έχει ανακοινώσει καμία μεταφορά Patriot στην Ουκρανία. Τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν τον Ιούλιο ότι η Ουκρανία είχε ζητήσει έως και 200 παλιότερης τεχνολογίας PAC-2 από την Αθήνα, όπως αναφέρει το Politico.
Το ελληνικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε στο αίτημα του POLITICO για σχολιασμό.
