Το στενό του Ορμούζ, πλέον το σημαντικότερο διακύβευμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, θα παραμείνει κλειστό όσο η Ουάσιγκτον δεν αποδέχεται «όλους» τους όρους που θέτει η Τεχεράνη, επέμειναν το σαββατοκύριακο οι Φρουροί της Επανάστασης, μοιάζοντας να διαγράφουν όποιες ελπίδες υπήρχαν για ταχεία επίλυση της σύγκρουσης.
Υποβαθμίζοντας τις ιρανικές απαιτήσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios χθες ότι οι ΗΠΑ παραμένουν «διακριτικές» και περιορίζονται να «παρατηρούν το Ιράν με τον καλπάζοντα πληθωρισμό του» και την οικονομία του σε «πολύ κακή κατάσταση», σε βαθμό που κατ’ αυτόν εγείρεται κίνδυνος να μην μπορεί να καταβάλλει μισθούς στους στρατιωτικούς του.
Οι ΗΠΑ επέβαλαν εκ νέου τον Ιούλιο αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο ο οποίος, πάντα κατά τον Aμερικανό πρόεδρο, επέτεινε την οικονομική κρίση στο Ιράν. «Θα φέρει αποτέλεσμα. Πάντα φέρνει αποτέλεσμα», έκρινε ο ρεπουμπλικάνος, που έχει πολλαπλασιάσει τις αντιφατικές δηλώσεις για τον πόλεμο. «Είναι σαν παρτίδα σκακιού», πρόσθεσε.
Στην καρδιά της σύγκρουσης βρίσκεται πλέον το στενό του Ορμούζ, που έκλεισε η Τεχεράνη και οι ισχυροί Φρουροί της Επανάστασης τόνισαν πως θεωρούν «θέατρο του πολέμου κι όχι μόνο θαλάσσια οδό». «Η τρέχουσα στρατηγική μας είναι να διατηρήσουμε αυτό το στενό κλειστό ωσότου ο εχθρός να αποδεχτεί όλους τους όρους μας», συνόψισαν.
Πολύ πάνω ακόμη κι από τα ζητήματα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας και των πυραύλων του Ιράν, που επικαλέστηκε --μεταξύ άλλων-- όταν εξαπέλυε την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στα τέλη Φεβρουαρίου, το να ανοίξει ξανά αυτό το πέρασμα ζωτικής σημασίας για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων αποτελεί την προτεραιότητα υπ’ αριθμόν 1 για τον Ντόναλντ Τραμπ. Τις τελευταίες ημέρες επαναλάμβανε ότι οι υποτιθέμενες διαπραγματεύσεις για αυτό πήγαιναν πολύ καλά και ότι θα ξανάνοιγε άμεσα.
Όμως οι όροι που έθεσε προχθές Σάββατο η Τεχεράνη πιθανόν οδηγούν σε νέο μπραντεφέρ: οι ΗΠΑ πρέπει να «βάλουν οριστικά τέλος στον πόλεμο και στην επιθετικότητα» εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του, συμπεριλαμβανομένων αυτών στην Υεμένη και στο Ιράκ, να προχωρήσουν στην άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, στην άρση των οικονομικών κυρώσεων και να αποδεσμεύσουν «χωρίς όρους» τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.
Πολλές από αυτές τις διευθετήσεις πάντως περιέχονταν ήδη στο μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν οι πρόεδροι των δυο κρατών στα μέσα Ιουνίου, κι υποτίθεται πως άνοιξε τον δρόμο για να διεξαχθούν ευρύτερες διαπραγματεύσεις, ενώ επέτρεψε να ανοίξει για μερικές ημέρες το στενό και να πέσουν οι τιμές του πετρελαίου, προτού η διαδικασία εκτροχιαστεί.
Ενώ έχουν αποκαλυφθεί διαφωνίες ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ισραήλ στο πλαίσιο του πολέμου, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επέμεινε χθες στην πτυχή που αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας του Ιράν, λέγοντας πως «με συμφωνία ή χωρίς», η Ισλαμική Δημοκρατία, ορκισμένος εχθρός του εβραϊκού κράτους, «δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα».
«Μισο-διαπραγματευόμαστε»
Διαψεύδοντας για ακόμη μια φορά ότι διεξάγονται διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον --όπως έχει υποστηρίξει επανειλημμένα ο αμερικανός πρόεδρος-- ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας έκανε λόγο χθες περί «ανταλλαγής μηνυμάτων μέσω ενδιάμεσων».
«Δεν θα μιλούσα για διαπραγμάτευση. Θα μιλούσα για ανταλλαγή μηνυμάτων», σημείωσε ο Αμπάς Αραγτσί. Απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο συνέχισης των συνομιλιών όσο δεν σταματούν «οι αμερικανικές παραβιάσεις» της καταρχήν συμφωνίας, του λεγόμενου μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ.
Το Ιράν τονίζει πως δεν κάνει διάλογο παρά μόνο με το Ομάν, το σουλτανάτο στην άλλη πλευρά του Ορμούζ, για να οριστεί το μελλοντικό δρομολόγιο των πλοίων που θα το διασχίζουν. Οι συνομιλίες αυτές βρίσκονται στην «τελική φάση» τους, επανέλαβε ο κ. Αραγτσί.
«Μισο-διαπραγματευόμαστε μαζί τους», είπε ο Ντόναλντ Τραμπ στη συνέντευξή του στον Axios. Η Τεχεράνη αρνείται την επιστροφή στο status quo ante, στην προπολεμική κατάσταση, κι εννοεί να επιβάλλει τέλη για παρεχόμενες υπηρεσίες στο Ορμούζ, παρά τη ρητή εναντίωση των ΗΠΑ.
Παύση των βομβαρδισμών
Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν ανασταλεί εδώ και πάνω από μια εβδομάδα· ωστόσο ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ορίσει ως προϋπόθεση για την αναστολή αυτή το κλείσιμο «συμφωνίας» για να ανοίξει το στενό και «γρήγορα».
Σε άλλο μέτωπο του πολέμου, που μόλις ξανάνοιξε, το υεμενίτικο κίνημα Ανσαραλά, γνωστό επίσης με το επώνυμο της οικογένειας των ηγετών του, των Χούθι, ανακοίνωσε χθες Κυριακή ότι έπληξε με drones διυλιστήριο του σαουδαραβικού κολοσσού του πετρελαϊκού τομέα ARAMCO στην Ερυθρά θάλασσα.
Το Ριάντ, που υποστηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη υεμενίτικη κυβέρνηση στον πόλεμο εναντίον των ανταρτών, ανακοίνωσε ότι πυρκαγιά --την αιτία της οποίας δεν ξεκαθάρισε-- τέθηκε υπό έλεγχο επιτόπου.
Οι Χούθι εκτόξευσαν επίσης βαλλιστικούς πυραύλους κι έστειλαν μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα εναντίον «στρατευμάτων του σαουδάραβα εχθρού και αποθήκες όπλων στην περιοχή όπου βρίσκεται η Μόκα», λιμάνι στη νότια Υεμένη· σύμφωνα με ιατρική πηγή, σκοτώθηκαν τουλάχιστον 11 άνθρωποι, στρατιωτικοί, καθώς και άμαχοι.
Έπειτα από τέσσερα χρόνια συγκριτικής ηρεμίας, οι εχθροπραξίες ξανάρχισαν τον Ιούλιο, καθώς άνοιξε νέο κεφάλαιο στην περιφερειακή ανάφλεξη έπειτα από τον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου.
Οι Χούθι ανακοίνωσαν κατόπιν αποκλεισμό των σαουδαραβικών πλοίων και λιμανιών στην Ερυθρά θάλασσα, που προσέλαβε ακόμη μεγαλύτερη σημασία για το εμπόριο υδρογονανθράκων μετά την παράλυση του Ορμούζ. Έπληξαν επίσης επανειλημμένα το σουνιτικό βασίλειο, για πρώτη φορά έπειτα από την κατάπαυση του πυρός που είχε διαπραγματευτεί ο ΟΗΕ το 2022 και τηρείτο παρότι τυπικά η ισχύς της είχε εκπνεύσει.
Η Σαουδική Αραβία, σύμμαχος των ΗΠΑ, που μπήκε επανειλημμένα στο στόχαστρο του Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου, υπέγραψε την Παρασκευή συμφωνία με το Πακιστάν και την Τουρκία που προβλέπει αμοιβαία άμυνα.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
