Η κρατική αρωγή περνά στην επόμενη φάση μετά τις μεγάλες πυρκαγιές, με στόχο ταχύτερες αποζημιώσεις, επιτάχυνση της στεγαστικής συνδρομής και ένα νέο ψηφιακό πλαίσιο που, σύμφωνα με τον υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστα Κατσαφάδο, θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο το κράτος στηρίζει τους πληγέντες.
Με φόντο τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές και ενώ τα πρώτα στοιχεία των αυτοψιών δείχνουν ότι σχεδόν επτά στα δέκα κτίρια που ελέγχθηκαν χαρακτηρίζονται «κίτρινα» ή «κόκκινα», ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κατσαφάδος, σε συνέντευξη που παραχωρεί στο Insider.gr μιλά για το χρονοδιάγραμμα των αποζημιώσεων, τις Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις για τη στεγαστική συνδρομή, τη χρηματοδότηση της αποκατάστασης αλλά και τις αλλαγές που έρχονται στην κρατική αρωγή.
Όπως επισημαίνει, «οι πρώτες πληρωμές θα πραγματοποιηθούν το συντομότερο δυνατό», αμέσως μετά την παραλαβή των φακέλων των δικαιούχων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ διαβεβαιώνει ότι «οι Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις για τη στεγαστική συνδρομή θα προχωρήσουν άμεσα», ώστε να ξεκινήσει χωρίς καθυστερήσεις η αποκατάσταση των κατοικιών. Παράλληλα, αναδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο των δήμων στην ταχεία συγκέντρωση και αποστολή των φακέλων, υπογραμμίζοντας ότι έχει τεθεί αυστηρό χρονοδιάγραμμα.
Ο κ. Κατσαφάδος προαναγγέλλει επίσης ότι στις αρχές Σεπτεμβρίου κατατίθεται προς ψήφιση το νέο νομοσχέδιο για την Κρατική Αρωγή, το οποίο προβλέπει πλήρη ψηφιοποίηση των διαδικασιών, ηλεκτρονική διασύνδεση των υπηρεσιών και σημαντική επιτάχυνση των ελέγχων και των αποζημιώσεων. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, «στόχος μας είναι κάθε πολίτης που δοκιμάζεται από μια φυσική καταστροφή να έχει γρήγορη και ουσιαστική στήριξη».
Ακολουθεί η συνέντευξη που παραχώρησε ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κατσαφάδος, στο Insider.gr:
Τα πρώτα αποτελέσματα των αυτοψιών δείχνουν ότι σχεδόν επτά στα δέκα κτίρια που ελέγχθηκαν χαρακτηρίστηκαν «κίτρινα» ή «κόκκινα». Σας προβληματίζει αυτή η εικόνα και εκτιμάτε ότι θα επηρεάσει το ύψος των πόρων που θα απαιτηθούν για την αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών;
Κώστας Κατσαφάδος: Τα πρώτα αποτελέσματα των αυτοψιών πράγματι αποτυπώνουν μια δύσκολη εικόνα, καθώς ένα σημαντικό ποσοστό των κτιρίων που έχουν ελεγχθεί χαρακτηρίζεται «κίτρινο» ή «κόκκινο». Πρόκειται για μια εξέλιξη που προφανώς απαιτεί αυξημένη κινητοποίηση και προσεκτικό σχεδιασμό. Ωστόσο, αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι σήμερα υπάρχει ένα οργανωμένο πλαίσιο για να αντιμετωπιστούν αυτές οι ανάγκες. Οι πυρκαγιές των τελευταίων ημερών ανέδειξαν για ακόμη μία φορά τη σημασία της άμεσης κινητοποίησης και του αποτελεσματικού συντονισμού όλων των υπηρεσιών της Κρατικής Αρωγής. Η διενέργεια αυτοψιών από τη Γενική Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών (ΓΔΑΕΦΚ), η συστηματική καταγραφή των ζημιών και η ενεργοποίηση των προβλεπόμενων διαδικασιών αποτελούν πλέον βασικά εργαλεία μιας οργανωμένης κρατικής παρέμβασης.
Η εικόνα αυτή δεν ήταν πάντα δεδομένη. Για πολλά χρόνια, η αντιμετώπιση των συνεπειών των φυσικών καταστροφών βασιζόταν σε κατακερματισμένες διαδικασίες και διάσπαρτες αρμοδιότητες. Από το 2019 και μετά, με τη δημιουργία και τη συνεχή ενίσχυση του πλαισίου της Κρατικής Αρωγής, έγινε ένα σημαντικό βήμα προς την ενοποίηση των διαδικασιών, την ενίσχυση του συντονισμού και τη βελτίωση της ταχύτητας ανταπόκρισης του κρατικού μηχανισμού. Αυτό που μας απασχολεί σήμερα είναι μια αποκατάσταση γρήγορη, αποτελεσματική και με επίκεντρο τον άνθρωπο.
Με δεδομένο ότι σε αρκετές περιοχές οι αυτοψίες έχουν ολοκληρωθεί, πότε εκτιμάτε ότι θα ξεκινήσουν οι πρώτες πληρωμές των άμεσων οικονομικών ενισχύσεων και πότε αναμένεται να εκδοθούν οι ΚΥΑ για τη στεγαστική συνδρομή;
Κώστας Κατσαφάδος: Από την πρώτη στιγμή στόχος μας είναι η διαδικασία της Κρατικής Αρωγής να προχωρήσει με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα, χωρίς όμως να υπολείπεται σε τεκμηρίωση και έλεγχο, ώστε η στήριξη να φτάσει άμεσα σε όσους πραγματικά τη δικαιούνται.
Στις περιοχές όπου οι αυτοψίες έχουν ολοκληρωθεί, έχουμε ήδη περάσει στο επόμενο κρίσιμο στάδιο, αυτό της συγκέντρωσης και υποβολής των φακέλων των πληγέντων. Έχουμε προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές που επιταχύνουν τις διαδικασίες. Παράλληλα, έχουμε ήδη ενημερώσει τους δήμους και τις περιφέρειες για όλα τα απαιτούμενα βήματα, έχουμε διαθέσει το απαραίτητο ενημερωτικό υλικό και έχουμε αποστείλει στελέχη της ΔΑΕΦΚ, προκειμένου να υποστηρίξουν τη συγκέντρωση, την ορθή συμπλήρωση και την ταχεία προώθηση των φακέλων των πληγέντων.
Από εδώ και πέρα είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος των δήμων, οι οποίοι πρέπει να επιδείξουν τα απαραίτητα αντανακλαστικά για την ολοκλήρωση και αποστολή των φακέλων. Έχει τεθεί συγκεκριμένο και αυστηρό χρονοδιάγραμμα, ώστε οι φάκελοι να φτάσουν στις αρμόδιες υπηρεσίες της Κρατικής Αρωγής χωρίς καθυστερήσεις. Από τη στιγμή που οι φάκελοι των δικαιούχων παραληφθούν, η διαδικασία για την καταβολή των άμεσων οικονομικών ενισχύσεων ξεκινά άμεσα, με στόχο οι πρώτες πληρωμές να πραγματοποιηθούν το συντομότερο δυνατό.
Σε ό,τι αφορά τη στεγαστική συνδρομή, μετά και τη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε υπό τον Πρωθυπουργό, διαμορφώσαμε ένα πιο ευέλικτο και επιταχυμένο πλαίσιο, ώστε οι σχετικές διαδικασίες να προχωρήσουν γρήγορα και αποτελεσματικά. Οι Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις για τη στεγαστική συνδρομή θα προχωρήσουν άμεσα, ώστε να υπάρχει το αναγκαίο θεσμικό πλαίσιο για την αποκατάσταση των κατοικιών.
Οι πρόσφατες πυρκαγιές επιβεβαιώνουν ότι η αποκατάσταση απαιτεί ολοένα περισσότερους πόρους. Θεωρείτε ότι χρειάζεται ένα πιο μόνιμο χρηματοδοτικό πλαίσιο, με μεγαλύτερη συμμετοχή ευρωπαϊκών πόρων, ώστε η χώρα να ανταποκρίνεται ταχύτερα στις φυσικές καταστροφές;
Κώστας Κατσαφάδος: Οι πρόσφατες πυρκαγιές, αλλά και οι φυσικές καταστροφές των τελευταίων ετών, επιβεβαιώνουν ότι οι ανάγκες αποκατάστασης αυξάνονται. Η Πολιτεία έχει ήδη προχωρήσει στη δημιουργία πιο συστηματικών εργαλείων χρηματοδότησης, αξιοποιώντας τόσο εθνικούς όσο και ευρωπαϊκούς πόρους. Το Ειδικό Πρόγραμμα Αντιμετώπισης και Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών του ΕΠΑ 2026-2030 αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς δημιουργεί ένα πιο σταθερό πλαίσιο για τη χρηματοδότηση δράσεων πρόληψης, αποκατάστασης και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των υποδομών.
Παράλληλα, η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων αποτελεί βασική προτεραιότητα, καθώς η κλιματική κρίση δημιουργεί προκλήσεις που ξεπερνούν τα εθνικά όρια. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο η αποκατάσταση μετά την καταστροφή, αλλά η συνολική θωράκιση της χώρας: περισσότερη πρόληψη, καλύτερος σχεδιασμός και ταχύτερη κινητοποίηση πόρων όταν αυτό απαιτείται.
Τα τελευταία χρόνια η κρατική αρωγή έχει αλλάξει σημαντικά, με την ενιαία αυτοψία, ταχύτερες διαδικασίες και πιο γρήγορη ενεργοποίηση των ενισχύσεων. Ποιο θεωρείτε ότι είναι το σημαντικότερο όφελος αυτών των αλλαγών για τους πολίτες και ποιο είναι το επόμενο βήμα;
Κώστας Κατσαφάδος: Το σημαντικότερο όφελος των αλλαγών που έχουν γίνει στην Κρατική Αρωγή είναι ότι ο πολίτης βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας πιο γρήγορης, οργανωμένης και αποτελεσματικής διαδικασίας. Κάθε νέα κρίση, ωστόσο, αναδεικνύει και νέες απαιτήσεις. Στόχος μας είναι η κρατική στήριξη να παρέχεται ακόμη πιο γρήγορα, αποτελεσματικά και με τρόπο που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών και των τοπικών κοινωνιών.
Σε αυτή την κατεύθυνση, το νέο νομοσχέδιο για την Κρατική Αρωγή, το οποίο κατατίθεται προς ψήφιση στις αρχές Σεπτεμβρίου, αποτελεί ένα σημαντικό επόμενο βήμα. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που δημιουργεί ένα πιο σύγχρονο, ψηφιακό και διαφανές σύστημα, προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις της εποχής της κλιματικής κρίσης. Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι η πλήρης ψηφιοποίηση των διαδικασιών κρατικής αρωγής. Οι υπηρεσίες του Δημοσίου θα διασυνδέονται ηλεκτρονικά, τα απαραίτητα στοιχεία θα αναζητούνται αυτοματοποιημένα όπου αυτό είναι δυνατό και οι διαδικασίες για τις δηλώσεις, τους ελέγχους και τις αποζημιώσεις θα επιταχύνονται σημαντικά.
Η μεταρρύθμιση της Κρατικής Αρωγής δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση μιας συγκεκριμένης καταστροφής. Αφορά τη συνολική ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Στόχος μας είναι κάθε πολίτης που δοκιμάζεται από μια φυσική καταστροφή να έχει γρήγορη και ουσιαστική στήριξη, να μπορεί να ξαναχτίσει τη ζωή του, να επιστρέψει στο σπίτι και στην εργασία του και οι τοπικές κοινωνίες να παραμένουν ζωντανές και δυνατές.
