Συνάντηση σε υψηλό επίπεδο θα πραγματοποιηθεί στην Ντόχα την Τρίτη με τους απεσταλμένους του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, τον Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ να συμμετέχουν σε επαφές με Ιρανούς διαπραγματευτές, ενώ οι τεχνικές συνομιλίες θα συνεχιστούν στο περιθώριο. Ο Αμερικανός πρόεδρος υπογράμμισε πως η Τεχεράνη ζήτησε συνάντηση, η οποία θα λάβει χώρα στην πρωτεύουσα του Κατάρ χωρίς να δίνει λεπτομέρειες.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ τόνισε στο δίκτυο Fox News ότι ο Γουίτκοφ και η Κούσνερ θα συμμετάσχουν στις συνομιλίες. «Ο ειδικός απεσταλμένος Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ θα μεταβούν στην Ντόχα για υψηλού επιπέδου συναντήσεις αυτή την εβδομάδα, καθώς συνεχίζουμε να συζητάμε το μνημόνιο κατανόησης. Στο περιθώριο αυτών των υψηλού επιπέδου συνομιλιών, θα είναι οι τεχνικές συνομιλίες», επεσήμανε.
«Σε ό,τι μας αφορά, τηρούμε τις υποσχέσεις μας για την κατάπαυση πυρός. Η βία θα αντιμετωπιστεί με τη βία», πρόσθεσε η Λέβιτ. Ταυτόχρονα, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν ήρε κυρώσεις στο πετρέλαιο και σε πετροχημικά προϊόντα, 6 δισ. δολάρια από 12 δισ. δολάρια παγωμένα περιουσιακά στοιχεία στο Κατάρ που ξεπάγωσε η Ουάσιγκτον θα αποδεσμευθούν και θα επιστρέψουν στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Το Ιράν και οι ΗΠΑ υπέγραψαν ενδιάμεση συμφωνία αυτόν τον μήνα προκειμένου να ετοιμάσουν το έδαφος για μια διευθέτηση της σύγκρουσής τους. Μεσολαβητές έχουν δημιουργήσει διαύλους επικοινωνίας προκειμένου να αποκλιμακώνονται τυχόν επεισόδια και οι τεχνικές συζητήσεις αναμένεται να συνεχιστούν. Οι ΗΠΑ και το Ιράν θα αναστείλουν αμοιβαία τις επιθέσεις τους και θα συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις τους παρά την επανέναρξη των εχθροπραξιών τις τελευταίες ημέρες.
«Προβλέπεται οι τεχνικές συζητήσεις να συνεχιστούν για όλα τα ζητήματα του μνημονίου κατανόησης. Τα δυο μέρη θα σταματήσουν (τις επιθέσεις) προς το παρόν και τα πλοία θα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα» στα Στενά του Ορμούζ και γύρω από αυτό, εξήγησε αξιωματούχος. Ο εν λόγω αξιωματούχος δεν επιβεβαίωσε πληροφορίες αμερικανικών μέσων ενημέρωσης κατά τις οποίες οργανώνεται συνάντηση Αμερικανών και Ιρανών αύριο Τρίτη στο Κατάρ.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν υπέγραψαν στις 17 Ιουνίου συμφωνία 14 σημείων που αποσκοπεί στον τερματισμό μιας σύγκρουσης τεσσάρων μηνών, με βάση την οποία οι δύο πλευρές συμφώνησαν να σταματήσουν τις εχθροπραξίες και να ανοίξουν και πάλι τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχονταν το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο.
Όμως τα πλήγματα που αντάλλαξαν οι δύο πλευρές το Σαββατοκύριακο απείλησαν να εκτροχιάσουν την εύθραυστη συμφωνία. «Υπήρξαν επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στις οποίες οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, με οδηγίες του προέδρου, απάντησαν και αυτό θα συνεχίσει να συμβαίνει, αλλά ελπίζουμε ότι δεν θα δούμε να συμβαίνει. Ο πρόεδρος προφανώς θέλει να δει να επιτυγχάνεται ειρήνη», κατέληξε η Λέβιτ.
Ιράν και Ομάν συζήτησαν για τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ
Παράλληλα, το Ιράν και το Ομάν αντάλλαξαν τις απόψεις τους για τη μελλοντική διαχείριση των Στενών του Ορμούζ. Ενώ οι δύο χώρες υποστηρίζουν πως ασκούν κυριαρχικά δικαιώματά τους επί του Ορμούζ, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (CNUDM), που υιοθετήθηκε το 1982 αλλά δεν έχει επικυρωθεί από την Τεχεράνη, εγγυάται δικαίωμα «διέλευσης» από στενά που εξυπηρετούν τη διεθνή ναυσιπλοΐα, όπως αυτό του Ορμούζ, που συνδέει τον Κόλπο με τον υπόλοιπο κόσμο.
«Η πρώτη συνεδρίαση της κοινής επιτροπής για το Στενό του Ορμούζ πραγματοποιήθηκε στη Μουσκάτ», πρωτεύουσα του Ομάν, για την ανταλλαγή «απόψεων για τη μελλοντική διαχείριση» του Στενού, έγραψε στο Χ ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν Καζέμ Γαριμπαμπαντί, χωρίς να διευκρινίζει την ημερομηνία. Το μέλλον του Στενού του Ορμούζ, που ουσιαστικά αποκλείστηκε από το Ιράν στη διάρκεια του πολέμου, παραμένει αμφιλεγόμενο ζήτημα στις συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
Το Ιράν εξετάζει το ενδεχόμενο επιβολής τελών για τη διέλευση, κάτι που δεν ίσχυε πριν από τον πόλεμο, ενώ οι ΗΠΑ είναι αντίθετες σε αυτό υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για «διεθνή διάδρομο για τη ναυσιπλοΐα», παρόλο που τα ύδατα του Στενού βρέχουν τις ακτές του Ιράν και του Ομάν. Το Ομάν έχει διατυπώσει αυτές τις τελευταίες ημέρες ασαφείς θέσεις για το ζήτημα αυτό.
Την Τρίτη, ύστερα από την επίσκεψη Ιρανών αξιωματούχων, το Ομάν και το Ιράν είχαν δηλώσει σε κοινό ανακοινωθέν ότι θα εξετάσουν τα κόστη που σχετίζονται με τη μελλοντική διαχείριση του Στενού του Ορμούζ. Στο τέλος της εβδομάδας, το Ομάν είχε δηλώσει ότι δεν προβλέπεται κανένα «τέλος διέλευσης» στις μελλοντικές ρυθμίσεις, αναφέροντας παράλληλα το άνοιγμα ενός «προσωρινού θαλάσσιου διαδρόμου» που παρουσιάστηκε ως πρωτοβουλία σε συντονισμό με τον ΟΗΕ.
Το Ιράν δεν είδε με καλό μάτι την ανακοίνωση αυτή διότι το μοναδικό πέρασμα που έχει την άδεια της Τεχεράνης βρίσκεται σε ένα διάδρομο κατά μήκος των ακτών της. Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί δήλωσε χθες ότι κάθε απόπειρα για την υιοθέτηση μιας άλλης διαδρομής δημιουργεί τον κίνδυνο «κλιμάκωσης της έντασης» στην περιοχή, ύστερα από την επανάληψη εχθροπραξιών τις τελευταίες ημέρες στον Κόλπο με τις ΗΠΑ.
