Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η συνεδρίαση της Υπουργικής Συνάντησης του Σχήματος Συνεργασίας 3+1 για την Ενέργεια στο Χιούστον του Τέξας, στην οποία συμμετείχε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, μαζί με τον Αμερικανό Υπουργό Ενέργειας, κ. Chris Wright, τον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου, κ. Μιχάλη Δαμιανό, τον Πρέσβη του Ισραήλ στις Ηνωμένες Πολιτείες Dr. Yechiel Leiter και τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Ενέργειας του Ισραήλ κ. Moshe Dayan.
Όπως αναφέρει το ΥΠΕΝ:
Κατά την διάρκεια της Υπουργικής Σύσκεψης, επανεπιβεβαιώθηκε η σημασία της Πρωτοβουλίας Συνεργασίας 3+1 για την ενεργειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ όλοι οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν την εξέλιξη του σχήματος σε καταλύτη για τη νέα γενιά στρατηγικών ενεργειακών υποδομών στην περιοχή μας, συμπεριλαμβάνοντας την κυβερνοασφάλεια και τα έργα διασύνδεσης ως νέες προτεραιότητες τις οποίες πρέπει να εντάξει στις εργασίες του.
- Διαβάστε ακόμα - Υδρογονάνθρακες: Νέο βήμα από το Χιούστον για Chevron, ExxonMobil και ελληνικές γεωτρήσεις
Κατόπιν, ακολούθησε στο Πανεπιστήμιο Rice, η υπογραφή της διακήρυξης για την ίδρυση του Κέντρου Ενέργειας Ανατολικής Μεσογείου (EMEC), που θα αποτελέσει το σταθερό σημείο έρευνας και ανάπτυξης της ενεργειακής ασφάλειας και συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενδυναμώνοντας τις συνέργειες μεταξύ των κρατών και ενισχύοντας την επιχειρηματικότητα.
Κατά την τελετή υπογραφής της διακήρυξης, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τη στιγμή «ιστορική», λέγοντας ότι «η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες ενώνουμε τις δυνάμεις μας για να εμβαθύνουμε τη στρατηγική μας συνεργασία και να ενισχύσουμε τη διασυνδεσιμότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσω της ίδρυσης του East Med Energy Center (EMEC). Το EMEC θα προσφέρει ένα μόνιμο πλαίσιο για την προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας, της ενεργειακής ασφάλειας και της οικονομικής συνεργασίας. Ένα πλαίσιο που θα φέρει κοντά την επιστημονική γνώση, την ακαδημαϊκή αριστεία, τον ιδιωτικό τομέα, την τεχνολογική καινοτομία και την ενεργειακή τεχνογνωσία, σε ένα από τα κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα του κόσμου».
Και συνέχισε, τονίζοντας πως «η ενέργεια δεν πρέπει ποτέ να εργαλειοποιείται. Μονομερείς ενέργειες και απειλές, που εκφράζονται ή υπονοούνται, που υπονομεύουν την περιφερειακή σταθερότητα δεν έχουν θέση στο κοινό μας μέλλον. Μέσω του σχήματος συνεργασίας 3+1, έχουμε αποδείξει ότι αξιόπιστοι εταίροι με κοινό στρατηγικό όραμα μπορούν να επιτύχουν απτά αποτελέσματα, να προωθήσουν κοινά συμφέροντα και να συμβάλουν σε ένα πιο ασφαλές, ευημερούν και οικονομικά προσιτό ενεργειακό μέλλον».
«Το EMEC φέρει επίσης ένα βαθύτερο συμβολισμό. Αντικατοπτρίζει τους διαχρονικούς δεσμούς του Ελληνισμού και τον άρρηκτο δεσμό μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Αντανακλά τη δύναμη των μακροχρόνιων δεσμών μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις κοινές μας προσδοκίες για το μέλλον. Και καθρεφτίζει τη στρατηγική σημασία της ελληνοϊσραηλινής συνεργασίας, η οποία έχει παραμείνει σταθερή και ισχυρή διαχρονικά. Σήμερα, από το Χιούστον, στέλνουμε ένα μήνυμα προς την περιοχή και τον κόσμο ότι οι χώρες μας θα συνεργαστούν για την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ευημερία της Ανατολικής Μεσογείου και των λαών της», κατέληξε χαρακτηριστικά.
Νωρίτερα, ο κ. Παπασταύρου πραγματοποίησε διμερή συνάντηση εργασίας με τον Αμερικανό Υπουργό Ενέργειας, Chris Wright, με τον οποίο συζήτησε τις τελευταίες εξελίξεις στον Κάθετο Διάδρομο, το ενδιαφέρον της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας να συμμετάσχουν σε ένα διευρυμένο σχήμα του έργου, την πρόοδο αναφορικά με την ερευνητική γεώτρηση που προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί στο Βορειοδυτικό Ιόνιο τον Φεβρουάριο του 2027 από την Exxon, αλλά και το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Chevron για την Ελλάδα στον τομέα υδρογονανθράκων.
H Κοινή Δήλωση για τον Υπουργικό Ενεργειακό Διάλογο 3+1 της Ανατολικής Μεσογείου στο Χιούστον
«Οι επικεφαλής των αρμόδιων για την ενέργεια Υπουργείων της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Ελληνικής Δημοκρατίας, του Κράτους του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής συναντήθηκαν σήμερα στο Χιούστον, προκειμένου να συνεχίσουν τη συνεργασία τους στο πλαίσιο του Ενεργειακού Διαλόγου 3+1, με στόχο την προώθηση της ενεργειακής ανάπτυξης και ασφάλειας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Η συνάντηση αυτή υλοποιεί τη δέσμευση που αναλήφθηκε στην Αθήνα, τον Νοέμβριο του 2025, κατά την τελευταία συνεδρίαση του Υπουργικού Ενεργειακού Διαλόγου 3+1 της Ανατολικής Μεσογείου, για νέα σύγκληση στις Ηνωμένες Πολιτείες εντός του δεύτερου τριμήνου του 2026.
Οι Υπουργοί Δαμιανού και Παπασταύρου, ο Πρέσβης Λάιτερ και ο Υπουργός Ενέργειας Ράιτ συζήτησαν τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος και συνεχιζόμενης συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων της ενεργειακής ασφάλειας, της ανάπτυξης υπεράκτιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου, της ενεργειακής καινοτομίας και της έρευνας και ανάπτυξης, καθώς και των περιφερειακών υποδομών και της διασυνδεσιμότητας. Τόνισαν επίσης τη σημασία των πρωτοβουλιών και έργων περιφερειακής διασυνδεσιμότητας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, τα οποία μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες για αμερικανικές εταιρείες, καθώς και τη σημασία του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC) για την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας και της ασφάλειας των εφοδιαστικών αλυσίδων. Αναγνώρισαν τα ζητήματα αυτά ως βασικούς μοχλούς οικονομικής ευημερίας, μέσω της διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών και οδών εφοδιασμού.
Οι εκπρόσωποι επαναβεβαίωσαν επίσης τη δέσμευσή τους για συνεργασία στον τομέα των ενεργειακών υποδομών και υπογράμμισαν ότι ο συντονισμός σε θέματα ενεργειακών υποδομών και πολιτικής μπορεί να ενισχύσει την κυβερνοασφάλεια και τη φυσική ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών, να εμβαθύνει τους στρατηγικούς δεσμούς και να ενισχύσει την περιφερειακή διπλωματία μέσω μακροχρόνιων συνεργασιών. Παράλληλα, χαιρέτισαν την έναρξη λειτουργίας του Κέντρου Ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου (Eastern Mediterranean Energy Center) στο Ινστιτούτο Δημόσιας Πολιτικής Baker του Πανεπιστημίου Rice, η οποία πραγματοποιήθηκε αργότερα την ίδια ημέρα. Αναγνώρισαν τον ρόλο του Κέντρου στην υποστήριξη της έρευνας και του διαλόγου πολιτικής μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών, καθώς και στη δημιουργία συνεργειών μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την προώθηση καινοτόμων ενεργειακών λύσεων.
Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης συνεργασίας των τεσσάρων χωρών μέσω του Ενεργειακού Διαλόγου 3+1, οι εκπρόσωποι των αρμόδιων Υπουργείων δεσμεύθηκαν να πραγματοποιήσουν σειρά τακτικών συναντήσεων σε επίπεδο υπηρεσιακών στελεχών τους επόμενους μήνες, με στόχο την κατάρτιση ενός Οδικού Χάρτη Συνεργασίας του Ενεργειακού Διαλόγου 3+1. Σκοπός του Οδικού Χάρτη είναι να καθορίσει στόχους και δράσεις στους τομείς κοινού ενδιαφέροντος που συζητήθηκαν κατά τη σημερινή συνάντηση, συμπεριλαμβανομένης, όπου κρίνεται σκόπιμο, της αξιοποίησης του Κέντρου Ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου.
Ως μία από τις πρώτες δράσεις, οι χώρες συμφώνησαν τη σύσταση ομάδας εργασίας για την κυβερνοασφάλεια και τη φυσική ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών. Τα αρμόδια Υπουργεία των τεσσάρων χωρών επιδιώκουν την έγκριση του Οδικού Χάρτη εντός του τρέχοντος ημερολογιακού έτους και τη σύγκληση της επόμενης υπουργικής συνάντησης στο Ισραήλ σε εύθετο χρόνο».
