Τελευταία ενημέρωση 14:36
Σχέδιο συμφωνίας 14 σημείων με τις ΗΠΑ δημοσίευσαν ιρανικά ΜΜΕ, με την ένταση στη Μέση Ανατολή να αποκλιμακώνεται, όπως είχε ήδη προαναγγείλει και ο Ντόναλντ Τραμπ. Το σχέδιο συμφωνίας περιλαμβάνει τη δέσμευση των ΗΠΑ για άρση των κυρώσεων για το πετρέλαιο και υπόσχεση από το Ιράν για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών.
Το έγγραφο των 14 σημείων υπαγορεύει ότι οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν μέχρι την αποδέσμευση το 50% των παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν, την αναστολή των κυρώσεων για το πετρέλαιο του Ιράν και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού. Όλες οι αμερικανικές δυνάμεις θα πρέπει να αποσυρθούν από το Ιράν και οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα πρέπει να παρουσιάσουν σχέδια ανοικοδόμησης για το Ιράν αξίας τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Ταυτόχρονα, προβλέπεται: «μόνιμη και άμεση παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», ενώ ορίζεται μια περίοδος διαπραγματεύσεων 60 ημερών για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Μεταξύ άλλων, το προσχέδιο για το «μνημόνιο κατανόησης» (memorandum of understanding, MoU) μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον φέρεται να προβλέπει:
- Άμεση και οριστική παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου
- Δέσμευση των ΗΠΑ να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν και να σέβονται την κυριαρχία του
- Πλήρη άρση του ναυτικού αποκλεισμού εντός 30 ημερών
- Δέσμευση για αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν
- Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών, υπό ιρανική διαχείριση
- Αναστολή κυρώσεων στο πετρέλαιο και στα πετροχημικά και πλήρης πρόσβαση της Τεχεράνης σε δεσμευμένα κεφάλαια
- Πρόβλεψη για οικονομική ανασυγκρότηση του Ιράν, με εκτιμώμενο κόστος τουλάχιστον 300 δισ. δολάρια, την οποία θα πρέπει να παρουσιάσουν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους
- Περίοδο 60 ημέρων για διαπραγματεύσεις με σκοπό τελική συμφωνία με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα και την πλήρη άρση κυρώσεων
- Επιβεβαίωση της δέσμευσης του Ιράν στη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT)
- Μη ενίσχυση αμερικανικών δυνάμεων και μη επιβολή νέων κυρώσεων κατά την περίοδο των διαπραγματεύσεων
- Αποδέσμευση 24 δισ. δολ. ιρανικών κεφαλαίων, εκ των οποίων το ήμισυ πριν από την έναρξη των συνομιλιών
- Δημιουργία μηχανισμού εποπτείας για την εφαρμογή της συμφωνίας
- Επικύρωση της τελικής συμφωνίας μέσω απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ
- Εξαίρεση από τις τελικές διαπραγματεύσεις ζητημάτων όπως το πυραυλικό πρόγραμμα και η υποστήριξη περιφερειακών ένοπλων ομάδων, τα οποία «έχουν απομακρυνθεί οριστικά από το τραπέζι.
Δεν αφήνει τα Στενά του Ορμούζ η Τεχεράνη
Το IRNA μετέδωσε ότι, βάσει του σχεδίου συμφωνίας-πλαισίου με τις ΗΠΑ που έχει στόχο να βάλει τέλος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, η Τεχεράνη δεν πρόκειται να παραιτηθεί από τον έλεγχο των στρατηγικής σημασίας στενών του Ορμούζ. «Το Ιράν δεν αναλαμβάνει σ' αυτό το κείμενο καμιά δέσμευση να παραχωρήσει τη διαχείριση των στενών ούτε να αποκαταστήσει τις συνθήκες που επικρατούσαν πριν από την αμερικανική και ισραηλινή στρατιωτική επίθεση», σύμφωνα με το IRNA.
Βάσει του σχεδίου, το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος θα εξετασθεί κατά τις 60 ημέρες των διαπραγματεύσεων που θα διεξαχθούν, με την Τεχεράνη να επιμένει στο «δικαίωμά» της στον εμπλουτισμό. «Το Ιράν θα διαπραγματευθεί για το πυρηνικό πρόγραμμα αποκλειστικά στο πλαίσιο των θεμελιωδών αρχών της Ισλαμικής Δημοκρατίας και ζητήματα όπως το δικαίωμα του Ιράν να εμπλουτίζει το ουράνιο και να διατηρεί εμπλουτισμένες ύλες (...) θα προωθηθούν για να περιληφθούν στην τελική συμφωνία», τόνισε.
Προς Γενεύη η υπογραφή
Η Γενεύη, στην Ελβετία, εμφανίζεται ως πιθανή τοποθεσία για την υπογραφή του μνημονίου ενδεχομένως και την Κυριακή, σύμφωνα με το Bloomberg. Η πηγή δήλωσε ότι η διατύπωση στο μνημόνιο είναι ακόμα στη φάση οριστικοποίησης και το Ιράν εμμένει στη θέση του ότι η συμφωνία πρέπει επίσης να τερματίσει τις συγκρούσεις στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ μάχεται κατά της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ.
Ο στόχος ήταν να οριστικοποιηθεί η διατύπωση έως αύριο, Σάββατο, ούτως ώστε η συμφωνία να μπορεί να υπογραφεί από τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ. Δεν έχει οριστεί κάποια τοποθεσία που θα μπορούσε να γίνει αυτό, αλλά η ελβετική πρωτεύουσα εμφανίζεται ως «φαβορί».
Αμερικανικά αεροσκάφη που μεταφέρουν εξοπλισμό για τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, απογειώθηκαν προς την Ευρώπη με σκοπό την υπογραφή μιας πιθανής συμφωνίας με το Ιράν. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επικοινώνησε με πρόσωπα κοντά στη διοίκηση Τραμπ, ώστε να ενημερωθεί για την πορεία της συμφωνίας.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η επίτευξη προκαταρκτικής συμφωνίας προέκυψε έπειτα από διαπραγματεύσεις υπό τη μεσολάβηση του Κατάρ με τον Ιρανό ΥΠΕΞ. Υπενθυμίζεται πως ο Αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε πως έχει εξευρεθεί «πολύ καλή συμφωνία» με την Ισλαμική Δημοκρατία, ενώ έκανε λόγο περί ενδεχόμενης υπογραφής της κάπου «στην Ευρώπη» μέσα σε «αυτό το Σαββατοκύριακο».
Ο ένοικος του Λευκού Οίκου μίλησε για «πολύ καλή συμφωνία για να τερματιστεί ο πόλεμος με το Ιράν», ενώ, «αφού οριστικοποιηθούν τα έγγραφα», θα υπογραφούν «τις προσεχείς ημέρες», «ίσως στην Ευρώπη». Ο αρχηγός του αμερικανικού κράτους εκτίμησε επίσης ότι πιστεύει πως ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, επικύρωσε αυτήν την «πολύ γερή συμφωνία-πλαίσιο» με τις ΗΠΑ.
