Στην «ημερήσια διάταξη» για τον Σεπτέμβριο τίθεται η σύσταση της κυβερνητικής επιτροπής για την πυρηνική ενέργεια με σχετικές πληροφορίες να αναφέρουν ότι έχει δοθεί το τελικό «OK», έχει καθαρογραφεί η σχετική απόφαση και μένει να πέσουν οι υπογραφές για να τεθεί σε ισχύ.
Ως γνωστόν, τα παραπάνω συνιστούν το πρώτο βήμα μιας μακροχρόνιας διαδικασίας που σκοπό έχει να απαντήσει κατά πόσο υπάρχει «χώρος» για την πυρηνική ενέργεια στο ενεργειακό μίγμα της χώρας.
Η σύσταση της επιτροπής συνιστά το εξαιρετικά πρώτο βήμα με τα εμπλεκόμενα Υπουργεία, προεξάρχοντος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να συγκεντρώνονται γύρω από το ίδιο τραπέζι προκειμένου να θέσουν το γενικό περίγραμμα της υπόθεσης, συνεπικουρούμενα από την τεχνική επιτροπή που θα αναλάβει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της να «προσκομίσει» ορισμένα βασικά στοιχεία και απαντήσεις προκειμένου να καταστεί σαφές τόσο σε κυβερνητικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο κοινωνίας για τι πράγμα μιλάμε, πράγμα που όπως υπογραμμίζεται, συνιστά προϋπόθεση για να υπάρξει η οποιαδήποτε πρόοδος επί του πεδίου.
Ποιοι συμμετέχουν στην επιτροπή
Η απόφαση θα ορίζει την σύνθεση και τις αρμοδιότητες των δύο επιτροπών με τις μέχρι τώρα ωστόσο πληροφορίες να μιλούν, ως προς την διυπουργική επιτροπή, για την συμμετοχή εκπροσώπων από τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, Υποδομών και Μεταφορών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Παιδείας, Υγείας, καθώς και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Στην περίπτωση της τεχνικής επιτροπής, η σύνθεση θα είναι περισσότερο τεχνοκρατικού και επιστημονικού χαρακτήρα με ανοικτό το ενδεχόμενο συμμετοχών από ιδιωτικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται ή φιλοδοξούν να δραστηριοποιηθούν στο συγκεκριμένο τομέα καθώς και πιθανά άλλων επιστημονικών φορέων που σχετίζονται με την πυρηνική ενέργεια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η χώρα διαθέτει αξιόλογο επιστημονικό δυναμικό επί του θέματος με την Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας διαχρονικά να διατηρεί σημαντική παρουσία και δραστηριότητα στα πλαίσια της σχετικής επιστημονικής κοινότητας εντός και εκτός συνόρων, επιχειρώντας να παρακολουθεί συστηματικά τις εξελίξεις του κλάδου. Σε πρώτη φάση οι εργασίες της επιτροπής, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, θα κινηθεί σε τρείς βασικούς άξονες με τον πρώτο να εστιάζει στο δημόσιο διάλογο.
Ατζέντα σε 3 άξονες για την επιτροπή
Το θέμα της πυρηνικής ενέργειας βρίσκεται εδώ και μήνες στην επικαιρότητα, συγκεντρώνοντας πλήθος απόψεων και παρατηρήσεων που ωστόσο πολλές φορές καταλήγουν να παραποιούν τα πραγματικά μεγέθη του πράγματος ή να αποδίδουν στρεβλά την σημασία του όλου εγχειρήματος, δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει πυρηνικά με την όποια συζήτηση διεξάγεται ή θα διεξαχθεί το αμέσως επόμενο διάστημα να έχει διερευνητικό χαρακτήρα, απέχοντας παρασάγγας από την φάση των τελικών αποφάσεων.
«Κλειδί» ο δημόσιος διάλογος
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο δημόσιος διάλογος και η ενημέρωση του κοινού επί των πυρηνικών ξεχωρίζουν στις συστάσεις του Διεθνούς Οργανισμού Πυρηνικής Ενέργειας (IAEA) προς τις χώρες που επιχειρούν τα πρώτα τους βήματα δεδομένου ότι πρόκειται για ένα εγχείρημα που απλώνεται στο χρόνο, συνοδεύεται από ογκώδεις υποδομές και εγκαταστάσεις που δύσκολα μπορεί να προχωρήσει σε φάση υλοποίησης αν υπάρχουν κοινωνικές αντιδράσεις, όταν μάλιστα εν γένει η πυρηνική ενέργεια αναγνωρίζεται ως ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα για την κοινή γνώμη.
Ακολούθως, η επιτροπή με πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ως το καθ’ ύλην αρμόδιο Υπουργείο θα πρέπει να προχωρήσει σε ενημέρωση του υπόλοιπου κυβερνητικού σχήματος ώστε να φτάσει να προκύψει μια ενιαία αντίληψη σε κυβερνητικό επίπεδο για το θέμα, πράγμα που με την σειρά του θα επιτρέψει τον καλύτερο συντονισμό των απαραίτητων ενεργειών.
Ο τρίτος άξονας των άμεσων καθηκόντων περιλαμβάνει την σύσταση της τεχνικής επιτροπής και πολύ περισσότερο τον καταμερισμό αρμοδιοτήτων ανάμεσα στους συμμετέχοντες προκειμένου να ξεκινήσει η δουλειά που στο «τέλος της ημέρας» φιλοδοξείται να κατασταλάξει σε ένα εθνικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας, φέρνοντας την χώρα και την κυβέρνηση στο σημείο να αποφασίσει αν έχει θέση ή όχι η πυρηνική ενέργεια στο ενεργειακό μίγμα της Ελλάδας.
Τι θα κάνει η τεχνική επιτροπή
Σε πρώτο χρόνο, όπως διευκρινίζουν οι ίδιες πηγές, τα στελέχη της επιτροπής καλούνται να προσδιορίσουν απαντήσεις σχετικά με τα θέματα που απασχολούν την κοινωνία και αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο του δημόσιου διαλόγου, όπως τι σημαίνει πυρηνικά απόβλητα, τι σημαίνει διαχείριση κινδύνου, τι σημαίνει κατασκευάζω ένα πυρηνικό αντιδραστήρα.
Οι βασικές πληροφορίες θα αντληθούν από την σχετική βιβλιογραφία με την επιτροπή παράλληλα να «δραστηριοποιείται επί του πεδίου», σκανάροντας την αγορά ως προς τις εταιρείες και τους παίκτες που αναπτύσσουν δραστηριότητα και θα μπορούσαν να αποτελέσουν δυνητικά «εταίρους» του ελληνικού κράτους προς εκπλήρωση του σχετικού εγχειρήματος, δηλαδή την κατασκευή ενός πυρηνικού αντιδραστήρα. Η χαρτογράφηση της αγοράς αφορά από τον προσδιορισμό των εταιρειών μέχρι την σκιαγράφηση σε γενικές γραμμές ενός σχετικού business plan, μεταφέροντας έτσι την συζήτηση από την αμιγώς θεωρητική βάση στη πράξη και τα πραγματικά δεδομένα της αγοράς.
Δεν υπάρχει deadline
Χρειάζεται να σημειωθεί ότι δεν έχει οριστεί κάποιο χρονοδιάγραμμα για τα παραπάνω με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου να αναγνωρίζει αφενός την συνθετότητα του εγχειρήματος και αφετέρου την πολιτική αβεβαιότητα ελέω επικείμενων εκλογών, πράγμα που με την σειρά του διαμορφώνει το έδαφος για πρόσθετες καθυστερήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, όπως σχολιάζουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, αφήνοντας εκτός κάδρου την πολιτική αβεβαιότητα των εκλογών και τις όποιες καθυστερήσεις συνεπάγεται, τα παραπάνω θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν μέσα σε 12 με 18 μήνες χονδρικά, με την επιτροπή να καταλήγει σε μια επαρκή και σαφή εικόνα περί πυρηνικού προγράμματος στην Ελλάδα κατά τις προδιαγραφές της πρώτης φάσης του IAEA, όπως προσδιορίζεται στο Milestones Approach της IAEA, το διεθνώς αναγνωρισμένο μοντέλο για τις χώρες που εξετάζουν για πρώτη φορά την ανάπτυξη πυρηνικής ηλεκτροπαραγωγής.
