Ενδείξεις σταδιακής επιβράδυνσης παρουσιάζει η οικονομία της Κίνας ωστόσο διατηρεί θετικό ρυθμό ανάπτυξης, σύμφωνα με το τελευταίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων για τη Παγκόσμια Οικονομία της Alpha Bank.
Όπως αναφέρει η ανάλυση, η εξωτερική ζήτηση και οι εξαγωγές συνεχίζουν να στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα της χώρας, ενώ η εγχώρια κατανάλωση παραμένει ασθενής. Την ίδια στιγμή, το εμπορικό της πλεόνασμα κινείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, αν και παρουσιάζει σημάδια κόπωσης. Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζονται τόσο από τις γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή, όσο και από το παγκόσμιο εμπόριο. Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο το εξαγωγικό μοντέλο της Κίνας μπορεί να διατηρήσει την ίδια δυναμική τα επόμενα χρόνια.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν, η Κίνα διατήρησε χαμηλούς διπλωματικούς τόνους, αποφεύγοντας την άμεση εμπλοκή και δίδοντας έμφαση στην αποκλιμάκωση και τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας. Παρά τη στενή στρατηγική σχέση της με το Ιράν και το γεγονός ότι αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου, το Πεκίνο δεν παρείχε στρατιωτική στήριξη κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Αντίθετα, περιορίστηκε σε εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός και διαβουλεύσεις μέσω του ΟΗΕ. Διάφορες αναλύσεις (Beijing’s approach to the conflict in Iran and its implications for China, May 2026 Brookings, Explaining China’s Reactive Response to the Iran War, August 2025, Hudson Institute) επισημαίνουν ότι η Κίνα απέφυγε να χρησιμοποιήσει την οικονομική ή την αμυντική της ισχύ υπέρ του Ιράν.
Επομένως, σύμφωνα με την Alpha Bank, η κινεζική στάση βασίζεται σε μια γεωοικονομική στρατηγική που στοχεύει στη διατήρηση καλών σχέσεων με τις χώρες της Μέσης Ανατολής, στην αποφυγή στρατηγικής σύγκρουσης με τις ΗΠΑ, αλλά πρωτίστως στην προστασία των ενεργειακών και εμπορικών συμφερόντων της. Στις επόμενες παραγράφους, αναλύονται οι εξελίξεις για την οικονομική ανάπτυξη και το διεθνές εμπόριο της χώρας εν μέσω των γεωπολιτικών γεγονότων.
Η οικονομία της Κίνας παραμένει ανθεκτική, με ικανοποιητικούς ρυθμούς ανάπτυξης, ωστόσο οι ανισορροπίες παραμένουν εμφανείς. Η ανάπτυξη το 2026 στηρίζεται κυρίως στις εξαγωγές και τις επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση και η αγορά ακινήτων εξακολουθούν να κινούνται υποτονικά. Επιπλέον, ο πληθωρισμός είναι σχεδόν μηδενικός. Ως αποτέλεσμα, το κινεζικό αναπτυξιακό μοντέλο εξακολουθεί να εξαρτάται περισσότερο από την εξωτερική ζήτηση, παρά από την εγχώρια κατανάλωση (China Economic Update, July 2026, The World Bank).
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Κίνας, ο πραγματικός ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ το δεύτερο τρίμηνο του 2026 επιβραδύνθηκε στο 4,3% σε ετήσια βάση (0,9% σε τριμηνιαία βάση) από 5,0% το πρώτο τρίμηνο του 2026 (1,3% σε τριμηνιαία βάση). Η επίδοση του δεύτερου τριμήνου ήταν η ασθενέστερη από το 2022 και χαμηλότερη από το εύρος-στόχο της τάξης του 4,5% με 5% της κυβέρνησης του Πεκίνου για το τρέχον έτος (China posts slowest quarterly growth since 2022 as investment slumps, fanning stimulus calls, July 2026, CNBC). Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) εκτιμά ότι η ανάπτυξη της Κίνας το 2026 θα επιβραδυνθεί στο 4,6% (World Economic Outlook, April 2026), εξαιτίας των επιπτώσεων από τους δασμούς και της γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Παρόμοια είναι και η τελευταία πρόβλεψη της Παγκόσμιας Τράπεζας (4,4% το 2026).
Η Κίνα εξακολουθεί να επωφελείται από ένα πολύ μεγάλο εμπορικό πλεόνασμα. Το 2025, το εμπορικό της πλεόνασμα διαμορφώθηκε στο ιστορικό επίπεδο των 1,2 τρισ. δολαρίων (Γράφημα 2), καθώς οι εξαγωγές προς αγορές εκτός ΗΠΑ -ιδίως Ασία, Αφρική και Λατινική Αμερική- αντιστάθμισαν τις αρνητικές επιπτώσεις από τους αμερικανικούς δασμούς. Παρά τα ιστορικά υψηλά επίπεδα, υπάρχουν ενδείξεις ότι το εμπορικό πλεόνασμα ενδέχεται να έχει φθάσει στο υψηλότερο σημείο του. Ενδεικτικά, τον Ιούνιο οι εισαγωγές σε δολάρια αυξήθηκαν κατά 36% περισσότερο σε σχέση με τις εξαγωγές. Ταυτόχρονα, το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας το πρώτο εξάμηνο του 2026 ήταν χαμηλότερο σε σχέση με το αντίστοιχο του 2025 (China’s trade gap is narrowing. And other surprises, July 2026, The Economist).
Σύμφωνα με την ανάλυση, ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί τον πρώτο παράγοντα που μπορεί να εξηγήσει, εν μέρει, την επιβράδυνση του εμπορικού πλεονάσματος της Κίνας, καθώς το αυξημένο κόστος του ιρανικού πετρελαίου επιβάρυνε συνολικά την αξία των εισαγωγών της σε σχέση με πέρυσι. Ο δεύτερος παράγοντας, και ίσως ο πιο σημαντικός, είναι ότι οι εισαγωγές αυξήθηκαν σημαντικά επειδή η Κίνα πληρώνει υψηλότερες τιμές για τους ημιαγωγούς, καθώς είναι ταυτόχρονα μεγάλος εξαγωγέας, αλλά και εισαγωγέας ημιαγωγών. Ενδεικτικά, οι εισαγωγές ημιαγωγών τον Μάιο αυξήθηκαν κατά περίπου 70% σε ετήσια βάση (σε δολάρια), αποκλειστικά λόγω των υψηλότερων τιμών των τσιπ (China’s trade gap is narrowing. And other surprises, July 2026, The Economist).
Οι εξελίξεις αυτές υποδηλώνουν ότι η εξωτερική θέση της Κίνας δεν βελτιώνεται πλέον με τον ίδιο ρυθμό. Σε σχέση με την ευρωπαϊκή οικονομία και τις ανησυχίες της για το «κινεζικό σοκ» βιομηχανικών εξαγωγών αυτό σημαίνει ότι η Κίνα, παραμένει μεν μεγάλος ανταγωνιστής στις εξαγωγές, με μια οικονομία, ωστόσο, που εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης.
Συμπερασματικά, το εμπορικό πλεόνασμα παραμένει βασικό πλεονέκτημα της κινεζικής οικονομίας και αποτυπώνει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της μεταποίησής της, λόγω της τεχνολογικής υπεροχής και της δυνατότητας ανακατεύθυνσης των εμπορικών της ροών μετά την επιβολή των υψηλότερων αμερικανικών δασμών. Ωστόσο, αντανακλά και σημαντικές εσωτερικές ανισορροπίες: αδύναμη κατανάλωση, υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα και εξάρτηση από την εξωτερική ζήτηση. Με αυτή την έννοια, αποτελεί ταυτόχρονα ένδειξη ισχύος, αλλά και υπενθύμιση των διαρθρωτικών προκλήσεων που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η χώρα. Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η παρατεταμένη αδυναμία της εγχώριας ζήτησης μπορεί να παγιώσει αποπληθωριστικές πιέσεις και να αυξήσει περαιτέρω την εξάρτηση της ανάπτυξης από τις εξαγωγές.
Συνεπώς, το εμπορικό πλεόνασμα είναι ταυτόχρονα ένδειξη δύναμης και σύμπτωμα διαρθρωτικής ανισορροπίας: όσο η Κίνα δεν μεταβαίνει σε ένα πιο καταναλωτικό μοντέλο ανάπτυξης, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος εμπορικών αντιδράσεων από τους εταίρους της (IMF Country Report No. 2026/044, China Article IV Consultation).
