Το «παράθυρο ευκαιρίας» που προσφέρει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για την κρίση στη Μέση Ανατολή (METSAF) για πρόσθετα μέτρα ελάφρυνσης του ενεργειακού κόστους εξετάζει η ελληνική βιομηχανία, αναγνωρίζοντας ότι το πρόβλημα παραμένει παρά το πλαίσιο στήριξης που ανακοίνωσε η κυβέρνηση στις αρχές Απριλίου και φτάνει τα 500 εκατ. ευρώ σωρευτικά για την περίοδο 2026-2030.
Ειδικότερα, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, ο λόγος γίνεται για τη δυνατότητα που προκύπτει από το πλαίσιο METSAF, σύμφωνα με το οποίο τα κράτη-μέλη μπορούν να «προσφύγουν» στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2026 και να ζητήσουν την εφαρμογή του μηχανισμού μερικής αποζημίωσης της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις που προβλέπει το «Πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία», γνωστό και ως «Clean Industrial Deal State Aid Framework» (CISAF).
Η πρόβλεψη του METSAF
Σύμφωνα με αυτό, η ενίσχυση καλύπτει την τριετία 2026-2028 και υπολογίζεται ως μείωση κατά 50% της μέσης ετήσιας χονδρικής τιμής, η οποία εφαρμόζεται στο 50% της κατανάλωσης κάθε επιχείρησης.
Ωστόσο, η τελική τιμή δεν μπορεί να υποχωρήσει κάτω από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, γεγονός που διασφαλίζει ότι παραμένει ένα βασικό σήμα αγοράς για εξοικονόμηση και ορθολογική χρήση ενέργειας. Ως γνωστόν, το σχήμα αφορά αποκλειστικά ενεργοβόρες και εμπορικά εκτεθειμένες βιομηχανίες, δηλαδή κλάδοι που βρίσκονται υπό πίεση λόγω του υψηλού κόστους ενέργειας και αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο μετεγκατάστασης εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι εν λόγω βιομηχανίες, όπως ορίζεται στον σχετικό κανονισμό του CISAF, καλούνται να διαθέσουν σε επενδύσεις απανθρακοποίησης τουλάχιστον το 50% του ποσού της ενίσχυσης που θα λάβουν προκειμένου να αντισταθμίσουν την ενίσχυση που λαμβάνουν για την «βρώμικη ενέργεια» και πολύ περισσότερο να συμβάλουν στην προσπάθεια επίτευξης των πράσινων στόχων της ΕΕ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι με το πλαίσιο METSAF, η Κομισιόν προχώρησε σε προσωρινές τροποποιήσεις του CISAF, βάσει των οποίων το προαναφερόμενο ποσοστό περί «μείωσης κατά 50% της μέσης ετήσιας χονδρικής τιμής» αναπροσαρμόζεται κατά μέγιστο στο 70% με δυνατότητα να ισχύσει το σχήμα για διάστημα τριών ετών.
Μέτρο προς όφελος όλης της βιομηχανίας
Μάλιστα, όπως διευκρινίζεται σχετικά στον κανονισμό της Κομισιόν, το μέτρο μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά της ενίσχυσης που λαμβάνουν μια σειρά ενεργοβόρες βιομηχανίες μέσω του μηχανισμού της αντιστάθμισης εκπομπών CO2, γεγονός που με την σειρά του υποδηλώνει ότι αν τελικά προωθηθεί από την ελληνική κυβέρνηση δύναται να αποβεί σε όφελος τόσο των βιομηχανιών που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό αντιστάθμισης CO2 όσο και αυτών που παραμένουν εκτός.
Ενδεικτικά, το πλαίσιο METSAF αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι «ως προσωρινή παρέκκλιση από το σημείο (125) του CISAF, είναι δυνατή η σώρευση ενισχύσεων που χορηγούνται βάσει της ενότητας 4,5 του CISAF με ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει της ενότητας 3,1 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με το ΣΕΔΕ, υπό τον όρο ότι το συνολικό ποσό της ενίσχυσης που αφορά την ίδια επιλέξιμη κατανάλωση δεν υπερβαίνει το άθροισμα του μέγιστου ποσού ενίσχυσης που επιτρέπεται βάσει της ενότητας 3.1 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με το ΣΕΔΕ και του 50% του μέγιστου ποσού ενίσχυσης που επιτρέπεται βάσει του σημείου (120) του CISAF, συμπεριλαμβανομένης τυχόν παρέκκλισης βάσει του στοιχείου α ανωτέρω».
Τι ισχύει σήμερα
Υπενθυμίζεται ότι το πλαίσιο στήριξης της κυβέρνησης που είχε ανακοινωθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το Υπουργείο Ανάπτυξης προβλέπει συνολικό όφελος για τις ελληνικές βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις 100 εκατ. ευρώ/έτος για τα επόμενα 5 χρόνια και 200 εκατ. ευρώ σε πράσινες δράσεις. Ως γνωστόν, το πρώτο μέρος της ενίσχυσης προκύπτει μέσω της αναπροσαρμογής προς τα πάνω του συντελεστή για την αντιστάθμιση εκπομπών CO2 περίπου 75 εκατ. ευρώ/χρόνο), καθώς και μέσω της μείωσης κατά 50% στις χρεώσεις ΥΚΩ για τη βιομηχανία (26 εκατ. ευρώ/έτος).
Το δεύτερο μέρος αφορά επενδύσεις σε πράσινες δράσεις από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού για Στρατηγικές Επενδύσεις με ενίσχυση 200 εκατ. ευρώ συνολικά. Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημαίνουν πηγές με γνώση του θέματος, το θέμα αναμένεται να τεθεί σε συζήτηση με την κυβέρνηση προκειμένου να εξεταστεί το ενδεχόμενο να υπάρξει επίσημη πρόταση προς την Κομισιόν από την ελληνική πλευρά.
