Η πορεία υλοποίησης των ενεργειακών έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης παρουσιάστηκε σε εκδήλωση στο Ζάππειο, από την πολιτική ηγεσία των υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν επενδύσεις που αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και την ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών. Τα έργα εντάσσονται στο σχέδιο «Ελλάδα 2.0» και υλοποιούνται με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2026, με στόχο να κινητοποιηθούν σημαντικά κεφάλαια στην αγορά και να επιταχυνθεί η ενεργειακή μετάβαση της χώρας.
Στον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισε το Ταμείο Ανάκαμψης σε αυτή τη διαδικασία αναφέρθηκε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στο περιθώριο της εκδήλωσης.
Όπως επεσήμανε, ενώ πριν από δύο δεκαετίες ο λιγνίτης κάλυπτε πάνω από 60% του ενεργειακού μείγματος, σήμερα το ποσοστό του έχει υποχωρήσει σε κάτω από 9%, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ξεπερνούν πλέον το 50% της ηλεκτροπαραγωγής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η απανθρακοποίηση της οικονομίας δεν πρέπει να αποτελεί μια πολιτική που αφορά τους λίγους, αλλά μια διαδικασία που θα οδηγήσει σε πιο προσιτή και οικονομικά βιώσιμη ενέργεια για το σύνολο της κοινωνίας. Όπως τόνισε, οι πολιτικές για τη μείωση των εκπομπών και την ενεργειακή μετάβαση θα πρέπει να εφαρμόζονται με τρόπο που να μην υπονομεύουν την κοινωνική συνοχή και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Ο υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι η χώρα διαθέτει σήμερα ένα από τα πιο ανθεκτικά ενεργειακά μείγματα (energy resilience mix) στην Ευρώπη, χάρη στη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και στην αυξανόμενη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών στο ενεργειακό σύστημα.
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέδειξε τη σημασία των ενεργειακών διασυνδέσεων, σημειώνοντας ότι για χρόνια υπήρχε μια κατάσταση ενεργειακής απομόνωσης σε σημαντικά τμήματα της χώρας. Όπως ανέφερε, δεν ήταν δυνατόν περιοχές όπως η Κρήτη, τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο να παραμένουν χωρίς επαρκή διασύνδεση με το ηπειρωτικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία των διασυνοριακών διασυνδέσεων και των έργων που ενισχύουν τη συνεργασία με γειτονικές χώρες, αναφέροντας μεταξύ άλλων τις πρωτοβουλίες για τη λήξη της ηλεκτρικής απομόνωσης της Κύπρου, καθώς και έργα όπως το GREGY, που ενισχύουν τον ενεργειακό ρόλο της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε επίσης στην αποθήκευση ενέργειας (energy storage), η οποία, όπως σημείωσε, αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την περαιτέρω ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος. Όπως τόνισε, στόχος είναι η χώρα να προχωρήσει ταχύτερα στην ανάπτυξη έργων αποθήκευσης τα επόμενα χρόνια.
Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε ακόμη στους διαφορετικούς κύκλους του προγράμματος «Εξοικονομώ», μέσω των οποίων έχουν επωφεληθεί χιλιάδες νοικοκυριά από παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, αλλά και σε άλλα προγράμματα που χρηματοδοτούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, όπως οι δράσεις για φωτοβολταϊκά σε στέγες και η αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης.
Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις καινοτόμες τεχνολογίες ενεργειακής μετάβασης, όπως τα έργα δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (Carbon Capture and Storage), επισημαίνοντας το έργο που αναπτύσσεται στην Καβάλα. Όπως σημείωσε, η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών που προχωρούν σε τέτοιου είδους λύσεις βιώσιμης ανάπτυξης, οι οποίες δεν λειτουργούν εις βάρος της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας. Αντίθετα, όπως ανέφερε, τέτοιες τεχνολογίες τοποθετούν τη χώρα στην πρωτοπορία της ενεργειακής καινοτομίας στην Ευρώπη, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός πιο σύγχρονου και ανταγωνιστικού ενεργειακού και βιομηχανικού οικοσυστήματος.
Τέλος, υπογράμμισε ότι η αυξημένη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της χώρας έχει συμβάλει καθοριστικά στη σταθερότητα του ενεργειακού συστήματος. Όπως ανέφερε, ακόμη και σε περιόδους έντονων διακυμάνσεων στις διεθνείς αγορές, όπως τις τελευταίες ημέρες όπου καταγράφηκε διπλασιασμός στην τιμή του φυσικού αερίου TTF, η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τις χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, γεγονός που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη σημαντική συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή.