Κεφάλαια έως 1 δισ. ευρώ πρόκειται να δαπανήσουν μέχρι το 2032 οι παραχωρησιούχες εταιρείες, στην περίπτωση που οι έρευνες προχωρήσουν στην τρίτη φάση και στα 9 θαλάσσια μπλοκ τα οποία έχουν μπει «στο μικροσκόπιο», για να δοθεί τελεσίδικη απάντηση για το κατά πόσο φιλοξενούν αξιοποιήσιμες ποσότητες υδρογονανθράκων.
Περιγράφοντας την εξέλιξη τα επόμενα χρόνια του ελληνικού προγράμματος έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων, ο κ. Στεφάτος αποτύπωσε ένα μπαράζ πρόσκτησης σεισμικών δεδομένων και διενέργειας ερευνητικών γεωτρήσεων. Όπως επισήμανε κατά την ομιλία του χθες στην τελετή παρουσίασης των συμβάσεων παραχώρησης των 4 μπλοκ στις Chevron και Helleniq Energy, η κοινοπραξία δεσμεύεται να επενδύσει περίπου 41,5 εκατ. ευρώ για τις σεισμικές έρευνες στα θαλάσσια «οικόπεδα», ξεκινώντας από το τέλος του 2026.
Την ίδια στιγμή, δρομολογείται ήδη μία ερευνητική γεώτρηση - αυτή στο «μπλοκ 2» στο Ιόνιο στις αρχές του 2026, από το κοινοπρακτικό σχήμα των ExxonMobil, Energean και Helleniq Energy, για την οποία εκτιμάται ότι θα δαπανηθούν 80 εκατ. ευρώ. Στο σενάριο που και τα 8 υπόλοιπα θαλάσσια «οικόπεδα» θα φτάσουν στην τρίτη φάση ερευνών (όπως το «μπλοκ 2») τότε θα απαιτηθούν επιπλέον κεφάλαια 790 εκατ., για να μπει και σε αυτά… τρυπάνι. Ποσά τα οποία θα προστεθούν στα 176 εκατ. που έχουν δαπανηθεί από το 2014 και έως σήμερα, για την εξερεύνηση των μπλοκ που έχουν παραχωρηθεί σε αυτό το διάστημα.
Αν κάποιες γεωτρήσεις δείξουν αξιοποιήσιμες ποσότητες υδρογονανθράκων, τότε τα αντίστοιχα μπλοκ θα «περάσουν» σε παραγωγικές παραχωρήσεις. Σύμφωνα με τον κ. Στεφάτο, το χρονικό «παράθυρο» 2032-2035 αποτελεί κρίσιμη περίοδο για την έναρξη παραγωγής εγχώριων υδρογονανθράκων.
Τα δημόσια έσοδα από τα 4 μπλοκ
Υπενθυμίζεται ότι μέσω των συμβάσεων που υπογράφηκαν χθες, παραχωρήθηκαν στην κοινοπραξία των Chevron και Helleniq Energy τα «Block A2», «Νότια Πελοπόννησος», «Νότια Κρήτη I» και «Νότια Κρήτη II». Με αυτόν τρόπο, σχεδόν διπλασιάστηκαν οι ενεργές παραχωρήσεις στις ελληνικές θάλασσες, καθώς πλέον διαμορφώνονται σε περίπου 94.000 τετρ. χιλιόμετρα, από σχεδόν 47.900 τετρ. χλμ. που ήταν μέχρι το τέλος του 2025.
Με βάση την παρουσίαση του CEO της ΕΔΕΥΕΠ, το Δημόσιο θα έχει έσοδα ήδη από την πρώτη φάση των ερευνών, τα οποία πρόκειται να κλιμακωθούν στην πορεία, αν κάποιες παραχωρήσεις εξελιχθούν σε παραγωγικά κοιτάσματα. Σε αυτή την περίπτωση, στα κρατικά ταμεία θα καταλήγει περίπου το 40% των κερδών της κοινοπραξίας.
Ενδεικτικά, με βάση τη νομοθεσία, οι συμβάσεις καθορίζουν για εταιρικό φόρο 20% και περιφερειακό φόρο 5%. Παράλληλα, προβλέπονται royalties από 4% έως 15%, στην περίπτωση που υπάρξει παραγωγή και ανάλογα με τα επίπεδα στα οποία αυτή θα κινηθεί. Επίσης, με την οριστικοποίηση των συμβάσεων εξασφαλίζονται συνολικά 3,5 εκατ. σε μπόνους υπογραφής, ενώ λαμβάνονται και δικαιώματα παραχώρησης για τις περιοχές που δίνονται για έρευνα, τα οποία μπορεί να φτάσουν και τα 35 εκατ.
Παράλληλα, η ΕΔΕΥΕΠ θα λάβει έως 25 εκατ. σε training fees, ενώ υπάρχει bonus παραγωγής, το οποίο ξεκινά από 5,5 εκατ. και μπορεί να ενισχυθεί μέχρι τα 49 εκατ.
Το «σκάναρισμα» των παραχωρήσεων
Στα παραπάνω ποσά, θα πρέπει να προστεθούν οι εγγυητικές επιστολές που θα πρέπει να υποβάλει η κοινοπραξία και οι οποίες κλιμακώνονται ανά φάση έρευνας. Έτσι, στην πρώτη φάση μελετών, θα κατατεθούν εγγυητικές ύψους 17,5 εκατ.
Οι έρευνες σε αυτό το στάδιο, το οποίο θα είναι 3ετές, θα αφορούν την πρόσκτηση 2D σεισμικών δεδομένων. Εξαίρεση θα αποτελέσει το «Block A2», στο οποίο εξαρχής θα γίνει 3D διασκόπηση. Στη δεύτερη φάση, τα μπλοκ θα «σκαναριστούν» για τη συγκέντρωση τρισδιάστατων σεισμικών δεδομένων. Θα διαρκέσει δύο χρόνια, ενώ για τη διενέργειά της η κοινοπραξία θα καταθέσει εγγυητικές ύψους 24 εκατ. ευρώ.
Αν τα 3D δεδομένα δείξουν υποψήφιους στόχους, τότε τα αντίστοιχα μπλοκ θα «περάσουν» στην τρίτη φάση μελετών, με τη διενέργεια ερευνητικών γεωτρήσεων. Οι εγγυητικές σε αυτή την περίπτωση ανέρχονται σε 100 εκατ., με τις εταιρείες να έχουν προθεσμία δύο χρόνια για τρυπάνι.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε σχέση με τις προγενέστερες συμβάσεις, ο συνολικός χρόνος των παραχωρήσεων έχει μειωθεί κατά ένα έτος - στα 7 από τα 8 χρόνια.
«Τρέχει» το εθνικό πρόγραμμα
Οι μελέτες στις τέσσερις παραχωρήσεις έρχονται να προστεθούν στις έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη στις υπόλοιπες πέντε ενεργές παραχωρήσεις. Έτσι, συνολικά για το ελληνικό πρόγραμμα έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων, προβλέπεται η διενέργεια σεισμογραφικών ερευνών που θα ξεκινήσουν από το τέλος του 2026 (και τα 4 μπλοκ των Chevron και Helleniq Energy) και θα διαρκέσουν μέχρι το 2030.
Επίσης, στις αρχές του 2027 θα γίνει «πρεμιέρα» στις ερευνητικές γεωτρήσεις -έπειτα από δεκαετίες- με το τρυπάνι που προβλέπεται στο «μπλοκ 2». Αν βρεθούν υποψήφιοι στόχοι και στις υπόλοιπες υπό διερεύνηση παραχωρήσεις, τότε θα πραγματοποιηθούν γεωτρήσεις μέχρι το 2032.
