Μια είδηση στο διεθνή αγροτικό τύπο, δείχνει τον δρόμο για το αύριο και παράλληλα εξηγεί πολλά από τα αγροτικά μας προβλήματα που μας φαίνονται αδικαιολόγητα.
Η μεγάλη Καναδέζικη εταιρεία Clever Seeds, που κατασκευάζει σπαρτικές μηχανές για τις λεγόμενες μεγάλες καλλιέργειες, σιτάρι, καλαμπόκι, σόγια, βαμβάκι, έκανε σύμπραξη με τον Ινδικό κολοσσό της μεταλλουργίας Maharatna προκειμένου να δημιουργηθεί μια εταιρεία που θα εφοδιάζει τόσο τους Ινδούς αγρότες όσο και τις αγορές Βραζιλίας και Μεξικού με σύγχρονα μηχανήματα. Η
Καναδέζικη εταιρεία εξειδικεύεται στην κατασκευή κολοσσιαίων μηχανημάτων. Για την περίπτωση όμως της συνεργασίας με τον Ινδικό κολοσσό, έφτιαξε και μια μικρή έκδοση και μάλιστα στην πλέον σύγχρονη μορφή της: σπορά σε ακαλλιέργητο έδαφος!
Διαβάστε ακόμη:
- Πώς δεν θα έχουμε ξανά μπλόκα (I): Ανάγκη για βιώσιμη παραγωγή αγροτικών προϊόντων
- Πώς δεν θα έχουμε ξανά μπλόκα (II): Άμεση ανάγκη για στήριξη στις μικρές αγορές
- Πώς δε θα έχουμε ξανά μπλόκα (III): Φροντίδα στον αγροτουρισμό πριν σβήσουν τα χωριά
Με βάση τις σύγχρονες εξελίξεις, η κατεργασία εδάφους, μια διεργασία γνωστή από την αρχαιότητα, γι' αυτό άλλωστε και το γνωστό μας άροτρο ή αλλιώς Ισιώδιο, περνάει γρήγορα σε δεύτερη μοίρα.
Είναι γεγονός ότι το όργωμα, αποτελεί την πλέον ενεργειοβόρα από όλες τις καλλιεργητικές πρακτικές στα χωράφια. Επιπλέον απαιτεί πολύ χρόνο και μεγάλες ιπποδυνάμεις ελκυστήρων. Τέλος οι πάσης φύσεως ζημιές σε άροτρα και τρακτέρ συνεπάγονται αυξημένο κόστος.
Η νέα γεωργία χωρίς διοξείδιο του άνθρακα
Τα τελευταία χρόνια, έχει θεωρηθεί ότι το έδαφος συγκρατεί μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα και για το λόγο αυτό δεν πρέπει να αναστρέφεται, τουλάχιστον στα μεγάλα βάθη του πλέον των 20 πόντων, όπως γινόταν στο παρελθόν. Το παραδοσιακό όργωμα του εδάφους, έχει αντικατασταθεί από επιφανειακή και επιπόλαιη προετοιμασία του χωραφιού, μερική ακαλλιεργησία, πριν να δεχθεί τον σπόρο με άλλα εργαλεία όπως δισκοσβάρνες και εξειδικευμένους καλλιεργητές.
Στην πλέον ακραία περίπτωση, συναντάμε την πλήρη ακαλλιεργησία εδάφους, όπου στιβαρά μηχανήματα όπως αυτά που προαναφέραμε, σπέρνουν κατευθείαν σε έδαφος που δεν έχει καθόλου καλλιεργηθεί.
Αντιλαμβάνεται κανείς ότι βρισκόμαστε σε μια εν εξελίξει επανάσταση στον τρόπο καλλιέργειας της γης. Τα αποτελέσματα προφανή: το πλέον συμβολικό αγροτικό προϊόν, το σιτάρι, στα 20 λεπτά το κιλό! Λογικό θα πει κάποιος, αφού παρακάμπτοντας το όργωμα ή αντικαθιστώντας το με άλλες πιο οικονομικές μεθόδους, έχουμε εξοικονομήσει ένα σωρό χρήματα αλλά και δυνάμεις να μεγαλώσουν οι εκμεταλλεύσεις και να υπάρξουν οικονομίες κλίμακας.
Η όλη αυτή εξέλιξη, συνεπάγεται σημαντική κι εκτεταμένη αλλαγή του μηχανολογικού εξοπλισμού που χρησιμοποιείται σήμερα. Και βλέπουμε ότι τεράστιες οικονομικές οντότητες όπως η Clever Seeds και Maharatna, συνεργάζονται για να κυριεύσουν την αγορά του αύριο. Σημαίνει άραγε ότι όλοι οι υπόλοιποι κατασκευαστές θα σβήσουν από τον χάρτη;
Η ερώτηση αφορά αποκλειστικά όσους δεν επιθυμούν να προσαρμοστούν στις νέες εξελίξεις. Όσους δηλαδή κατασκευαστές αγροτικών μηχανημάτων επιμένουν να κατασκευάζουν απλά άροτρα, ή μόνο σπαρτικές όπως τις ξέραμε μέχρι σήμερα. Για τους υπόλοιπους το μέλλον θα παραμείνει αισιόδοξο και σε πολλές περιπτώσεις λαμπρό.
Όλοι χωρούν στη νέα πραγματικότητα, αρκεί να το θέλουν
Ας δούμε δύο παραδείγματα από τα καθ' ημάς και τον κλάδο κατασκευής μηχανημάτων που έλκονται από τρακτέρ και καταστρέφουν τα χόρτα σε χωράφια, άκρες δρόμων, οικόπεδα, φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις κλπ. Οι Έλληνες κατασκευαστές, επένδυσαν τα τελευταία χρόνια μεράκι, χρόνο και χρήμα κατασκευάζοντας σύγχρονους καταστροφείς και έχουν έτσι κατακτήσει την αγορά της Ελλάδος, κάνοντας μάλιστα και κάποιες εξαγωγές στις γύρω χώρες. Να σημειωθεί ότι τα μηχανήματα αυτά, λόγω της νέας οικολογικής αντίληψης διαχείρισης των άγριων χόρτων, βρίσκονται διεθνώς σε μεγάλη ζήτηση, όχι μόνο από αγροτικές εκμεταλλεύσεις αλλά και άλλες τεχνικές εταιρείες συντήρησης πρασίνου και δημόσιων υποδομών.
Αυτό που προκαλεί τεράστια εντύπωση σε κάποιον που παρακολουθεί στις εξελίξεις στον αγροτικό χώρο, είναι γιατί στην δημόσια συζήτηση για την κρίση που έχει περιέλθει η αγροτική μας οικονομία, απουσιάζει εντελώς η αναφορά στον κλάδο παρασκευής αγροτικών μηχανημάτων; Έλλειψη εθνικής αυτοπεποίθησης; Φόβος για το αύριο και προτίμηση μιμητικών λύσεων; Στροφή σε πολύ φθηνές λύσεις; Όλα τα παραπάνω μαζί;
Χωρίς σύγχρονη αντίληψης αγροτικά μηχανήματα και εργαλεία, η διεθνής αγορά αγροτικών προϊόντων θα σε αποβάλλει. Πώς θα αποκτήσεις μεθαύριο τα επερχόμενα πιστοποιητικά καλλιέργειας με ελάχιστο ανθρακικό αποτύπωμα, εάν ακόμη χρησιμοποιείς το παραδοσιακό άροτρο για παράδειγμα; Πως θα χειριστείς το θέμα των ζιζανίων όταν θα σταματήσει η χρήση της γλυφοσάτης, του τρομερού αυτού χημικού ζιζανιοκτόνου; Κι ένα σωρό άλλα θέματα...
Μικρές μονάδες στήριξη μικρών κοινωνιών
Να σημειωθεί ότι το σύνολο των μονάδων κατασκευής αγροτικών μηχανημάτων στην χώρα μας, βρίσκεται σε περιοχές καθαρά αγροτικές, συχνά στα όρια μικρών χωριών, τα οποία και τα διατηρούν στη ζωή: όταν επισκέπτεσαι μια τέτοια βιοτεχνία και σου προσφέρεται ένας καφές ή αγοράζεις φεύγοντας μια τυρόπιτα από τον τοπικό φούρνο που έχει και εύκολο πάρκινγκ, έχεις συμβάλλει ήδη τα μέγιστα στην τοπική ανάπτυξης (Sic).
Και μην βιαστείτε να πείτε, σιγά από σένα περίμενε να ζήσει το καφέ και ο φούρνος, η απάντηση είναι ναι, διότι οι 100 υπερήλικες κάτοικοι, ούτε καφέ πίνουν πια στο καφενείο αφού οι παρέες τους έχουν σβήσει, ούτε τυρόπιτες αγοράζουν. Πως στέκονται λοιπόν οι πολύ μικρές αυτές επιχειρήσεις, τόσο καθοριστικές για την τοπική ζωή και οικονομία; Ναι, από τον δικό σου καφέ!
Φτάσαμε δυστυχώς στο σημείο που δεν μας περισσεύει τίποτα!
Ξαναγυρνώντας στις βιομηχανίες και βιοτεχνίες κατασκευής αγροτικών μηχανημάτων, εκτιμούμε ότι η αναβάθμισή τους θα έπρεπε να ήταν ανάμεσα στα αγροτικά αιτήματα αλλά και τις κυβερνητικές προτεραιότητες.
Ας τελειώνουμε πια με την κουβέντα περί ΟΠΕΚΕΠΕ και πετρελαίου στην αντλία και να ζητήσουμε να βοηθηθούν οι προμηθευτές της αγροτικής μας οικονομίας να εκσυγχρονιστούν και να προσφέρουν στους αγρότες μας εργαλεία και υπηρεσίες που θα μας οδηγήσουν στο αύριο.
Επιχειρήσεις που στέκονται κόντρα στα μεγάλα deals
Στην τελευταία Agrothessaly, συναντήσαμε έναν κατασκευαστή σπαρτικών μηχανών, με πολλά πολλά χρόνια στην αγορά. Την επιχείρηση τρέχει πλέον ο γαμπρός του ιδρυτή, ο οποίος δεν είναι και στην πρώτη του νιότη, δηλαδή μιλάμε για επιχείρηση άνω των 60 ετών. Τι έκανε λοιπόν ο διάδοχος: κράτησε το πολύ επιτυχημένο σύστημα κατανομής σπόρου του ιδρυτή, που έδωσε γλυκό ψωμάκι σε χιλιάδες αγροτικά νοικοκυριά όλα αυτά τα χρόνια και εξέλιξε όλα τα υπόλοιπα.
Μεγάλωσε την σκάφη που μπαίνουν σπόροι και λιπάσματα, αφού τώρα με τα μεγαλύτερα τρακτέρ μπορούν να εκμεταλλευτούν καλύτερα την περιορισμένη ημέρα του φθινοπώρου. Έβαλε στην μία άκρη έναν υδραυλικό γερανό, ώστε να σταματήσει η εξάρτηση του «σπέρνω όταν βρίσκω εργάτες να με βοηθήσουν στο φόρτωμα ξεφόρτωμα». Προσάρμοσε στο πίσω μέρος έναν κύλινδρο για να πατάει το έδαφος, εξασφαλίζοντας έτσι την πλήρη φυτρωτικότητα των σπόρων. Και άλλα πολλά, που κάνουν την σπαρτική αυτή μηχανή υπερσύγχρονη και την παλιά αυτή μάρκα να φαίνεται φρέσκια και καινούργια.
Συζητώντας με τον άνθρωπο αυτόν, που σημειωτέον έχει έδρα σε μια πολύ δυναμική κωμόπολη, μας είπε ότι έχει παραγγελίες για ένα χρόνο παραγωγής! Όταν του ζήτησα να μου φτιάξει ένα ομοίωμα του γερανού, μου απάντησε αρνητικά: «ξέρεις, εδώ δεν βρίσκουμε προσωπικό για τη γραμμή παραγωγής μας, δεν μπορώ να ασχοληθώ με άλλα πράγματα, ανεξαρτήτως του πόσο θα κερδίσω». Αυτόν τον επιχειρηματία ποιος θα τον βοηθήσει να συνεχίσει και να αναπτυχθεί;
Το μέλλον, δεν ανήκει μόνο στις συμπράξεις κολοσσών αλλά και στις έξυπνες κινήσεις ευέλικτων επιχειρήσεων και αυτό έχει αποδειχθεί σε πολλές περιπτώσεις σε ολόκληρο το φάσμα της αγροτικής μας οικονομίας.
Οι αγρότες των μπλόκων, θα έπρεπε συμβολικά να επιτρέπουν την διέλευση των φορτηγών όλων αυτών των υποστηρικτικών επιχειρήσεων από τους κόμβους που έχουν καταλάβει, σε αναγνώριση των προσπαθειών τους στο έργο της αγροτικής μας οικονομίας. Και μάλιστα να το διαφήμιζαν κι από πάνω: να φώναζαν τα πολύ προσφιλή τους «κανάλια» και να έλεγαν «τον βλέπεις αυτόν που περνάει ελεύθερα, αυτός ήρθε πέρυσι στις 10 η ώρα το βράδυ να μου παραδώσει ένα μηχάνημα να κάνω το πρωί τη δουλειά μου. Τρώτε ψωμί χάρη σε εμάς αλλά και χάρη σε αυτόν».
Ας ανοίξουμε επιτέλους το παιχνίδι της παραγωγής τροφής αλλά και ανάπτυξης της υπαίθρου σε όλους όσους πραγματικά συνεισφέρουν στην αγροτική μας αλλά και εθνική μας οικονομία.
Με το παρόν, κλείνουμε το μικρό μας αφιέρωμα για τα θέματα που μένουν εκτός διαλόγου για τα προβλήματα της αγροτικής μας οικονομίας και που θα μπορούσαν να αποτελέσουν λύσεις στα σημερινά αδιέξοδα.
