Όσοι από εσάς ξεφύγατε από τα αστικά κέντρα στις πρόσφατες αργίες, θα διαπιστώσατε με γυμνό μάτι, ότι τα χωριά μας είναι πια έρημα και παρακμασμένα. Δυστυχώς η κατάσταση επιδεινώνεται με ταχύτατους ρυθμούς. Κάτι ανάλογο ισχύει και για άλλες ευρωπαϊκές χώρες, τόσο του Νότου όσο και του Βορά. Όλα αυτά συμβαίνουν παραδόξως την ώρα που οι τεχνολογίες επιτρέπουν την απομακρυσμένη εργασία, την συνεχή όλο το 24ωρο δικτύωση με οποιοδήποτε γραφείο ανά τον κόσμο και την διατήρηση της επικοινωνίας με φίλους και συγγενείς από κάθε σημείο που βρίσκεται κανείς.
- Διαβάστε ακόμη: Πώς δεν θα έχουμε ξανά μπλόκα (I): Ανάγκη για βιώσιμη παραγωγή αγροτικών προϊόντων
- Διαβάστε ακόμη: Πώς δεν θα έχουμε ξανά μπλόκα (II): Άμεση ανάγκη για στήριξη στις μικρές αγορές
Όταν ήλθε στη ζωή μας η έννοια του ψηφιακού νομά, θεωρήθηκε ότι θα ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να αναζωογονηθούν κάποια επαρχιακά μέρη, αφού τώρα θα μπορούσε κανείς να περνάει μεγάλο μέρος του χρόνου του σε αγαπημένα μέρη εκτός πόλεων. Αυτό συνέβη σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά σε πολύ μικρή έκταση, τέτοια ώστε να μην μπορέσει να δοθεί ένας νέος αέρας σε κωμοπόλεις και χωριά. Φαίνεται ότι αφενός απαιτείται αρκετός χρόνος για να πάρει η τάση αυτή ικανοποιητικό μέγεθος, αφετέρου χρειάζονται και άλλες προϋποθέσεις που προς το παρόν δεν υπάρχουν.
Πόσο δελεαστικό θα μπορούσε να είναι ένα μέρος που μέσα στην εβδομάδα κατοικείται από ηλικιωμένους και το ΣΚ παίρνει μια ζωή; Ή όταν το χειμώνα είναι τα πάντα έρημα και μελαγχολικά και ξαφνικά το καλοκαίρι κατακλύζεται από άναρχες ορδές τουριστών; Χρειάζεται αρκετή ακόμη δουλειά για να κατανοήσουμε το φαινόμενο Ψηφιακός Νομάς στην επαρχία και εάν μπορεί τελικά να αποτελέσει ένα εργαλείο ανάταξής της.
Αγροτουρισμός, πηγή ζωής και εισοδήματος
Αντίθετα, σε κάποιες περιπτώσεις, σε Ελλάδα και σε άλλα Ευρωπαϊκά μέρη, ο εδώ και κάποια χρόνια ονομαζόμενος αγροτουρισμός έχει αρχίσει και αποδίδει καρπούς. Στην χώρα μας, ο αγροτουρισμός είναι πιο περιορισμένος σε αντικείμενο σε σχέση τόσο με άλλες χώρες, όσο και με το τι θα μπορούσε να προσφέρει. Βασικό του αντικείμενο είναι η ενοικίαση καταλυμάτων και σε ελάχιστες περιπτώσεις η διεξαγωγή δραστηριοτήτων.
Στην γειτονική όμως Ιταλία, η εστίαση εντός των ορίων του αγροκτήματος είναι πολύ διαδεδομένη, τόσο για όσους έχουν ενοικιάσει κατάλυμα όσο και για άλλους. Έτσι, η Campanga Amica e Terranostra, ένα παρακλάδι της κορυφαίας συνεταιριστικής συνομοσπονδίας της Ιταλίας Coldireti που ασχολείται με τον αγροτουρισμό, εκτιμά ότι κατά τις εορταστικές ημέρες της Πρωτοχρονιάς 400.000 άτομα θα δειπνίσουν σε αγροτουριστικές εγκαταστάσεις όλης της χώρας, 26.000 από τις οποίες εγκαταστάσεις έχουν εξαντλήσει την δυναμικότητά τους.
Τα παραπάνω ποσά, αντιστοιχούν σε αύξηση πάνω από 5% σε σχέση με πέρυσι και συνοδεύονται από 100 εκατ. μπουκάλια αφρώδους οίνου που θα ανοιχτούν σε όλη την διάρκεια των διακοπών, προεξάρχοντος του γνωστού prosecco και Moscato d'Asti. Κι επειδή τα νούμερα αυτά προκαλούν μεγάλη εντύπωση, αναφέρουμε ότι δεν είναι εκτιμήσεις αλλά προέρχονται από εξειδικευμένη μελέτη στοιχείων που έκανε η παραπάνω οργάνωση.
Όπως αντιλαμβάνεται κανείς, 400.000 εορταστικά γεύματα και 100 εκατ. μπουκάλια δεν είναι και αμελητέο ποσό! Γι' αυτό ταξιδεύοντας στην Ιταλική ύπαιθρο, μπορεί να μη βλέπεις την ζωντάνια που θα ήθελες, αλλά βλέπεις κάποιες δυναμικές παρουσίες, όπως οινοποιεία, μικρές οικοτεχνίες τυριού, αλλαντικών και άλλων γνωστών Ιταλικών προϊόντων, που συχνά διαταράσσουν την σιωπή της υπαίθρου.
Είναι κι αυτό μια λύση τελικά, αφού δεν μπορούμε να δώσουμε ζωή συνεχώς ας το κάνουμε κάποιες εορτές και Σαββατοκύριακα. Κάποιοι θα έχουν εισόδημα και κίνητρο να παραμείνουν στο τόπο τους.
Πανστρατιά για την ανάπτυξη του Αγροτουρισμού στην ελληνική ύπαιθρο
Μια τέτοια λοιπόν λύση, δεν θα προέλθει ξαφνικά και με μαγικό τρόπο. Απαιτεί προσπάθεια χρόνων αφενός από αυτούς που προσφέρουν τέτοιες λύσεις, όσο και από αυτούς που τους στηρίζουν, δηλαδή τους Δήμους, την Κεντρική διοίκηση, τις οργανώσεις αγροτών κ.α.
Όταν υπάρχουν ενδιαφέρουσες προτάσεις, τότε θα έλθουν και τα πολυπόθητα για τους αγρότες «κανάλια» να δείξουν το θέ(α)μα και να ενημερώσουν το καταναλωτικό κοινό. Βέβαια, ακολουθώντας το γνωστό ρητό, ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη, θα πρέπει σε κάθε τόπο να υπάρχουν περισσότερα του ενός ενδιαφέροντα, όπως ιππασία, οινοτουρισμός, παραδοσιακά εργαστήρια, αναγνώριση μανιταριών και πουλιών κ.α.
Από την προσπάθεια αυτή δεν μπορεί να λείψει κανένας. Στην περίπτωση της Ιταλίας, η κεντρική διοίκηση, φρόντισε ώστε η Ιταλική Κουζίνα να καθιερωθεί ως Παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά, Επομένως όταν κάποιος γευματίζει σε ένα αγροτουριστικό κατάλυμα, έχει την αίσθηση ότι απολαμβάνει κάτι το μοναδικό. Και στις περισσότερες των περιπτώσεων είναι ακριβώς έτσι.
Στα καθ' ημάς τώρα, ο τρόπος αυτός εορτασμού και διακοπών δεν είναι διαδεδομένος. Πολλοί επισκέπτονται γενέθλιους τόπους, αρκετοί εκδράμουν σε γνωστά θέρετρα διακοπών, αλλά λίγοι είναι αυτοί που απολαμβάνουν μια πλήρη αγροτουριστική εμπειρία. Και δεν εννοούμε ότι πρέπει κάποιος αναγκαστικά και να φάει σε αγροτουριστικό κατάλυμα και να πάει σε οινοποιεία και να κάνει ιππασία και να κάνει το ένα και το άλλο. Ό,τι του αρέσει του καθένα, πέρα όμως από καφέ στην πλατεία και φαγητό στην ταβέρνα.
Καθόλου ευκαταφρόνητοι τζίροι
Προκειμένου να τεκμηριώσουμε την σημασία του αγροτουρισμού, επικαλούμαστε πάλι στοιχεία Ιταλίας, όπου η ίδια οργάνωση εκτιμά ότι κατά τις διακοπές των Χριστουγέννων δαπανήθηκαν περί τα 3 δισ. ευρώ κυρίως σε φαγητό και ποτό από τα οποία 1 δισ. σε ψαρικά (είναι το παραδοσιακό γεύμα παραμονή Χριστουγέννων), 650 εκατ. για κρασιά και αφρώδεις οίνους, 350 εκατ. για επιδόρπια, 600 εκατ. για λαχανικά φρέσκα και κονσερβοποιημένα, 200 εκατ. για ζυμαρικά και ψωμί και 200 εκατ. για τυριά και αλλαντικά.
Οι τζίροι μεγάλοι, ικανοί να βγάλουν το κάρο από την λάσπη σε πολλές των περιπτώσεων
Επιλέξαμε να ασχοληθούμε με το θέμα αυτό και το πολύ πετυχημένο Ιταλικό μοντέλο, διότι ο αγροτουρισμός μπορεί να δώσει σημαντική οικονομική βοήθεια στα αγροτικά νοικοκυριά και μάλιστα τις αγρότισσες, αλλά και γιατί το «αλισβερίσι» κόσμου μπορεί να αποτελέσει το αλατοπίπερο της ζωής που ψάχνουν σήμερα οι νέοι για να παραμείνουν στους τόπους τους.
Οι επισκέπτες του ΣΚ σήμερα, χρησιμοποιούν κατάλυμα συχνά κάποιου ξενοδοχείου γειτονικής πόλης, τρώνε σε ταβέρνες και εστιατόρια και πολύ σπάνια ζητούν από αγροτουριστική μονάδα να τους μαγειρέψει ό,τι καλύτερο ξέρει η νοικοκυρά. Όσο για το κρασί, συνυπάρχει η αναζήτηση με την κατανάλωση χύμα - φθηνού κρασιού.
Άλλωστε οι εξελίξεις στον τομέα της «αναψυχής υπαίθρου» τα πράγματα δεν πάνε και πολύ καλά, αφού όπως μας πληροφορεί σχετικό ρεπορτάζ, πλήθος μικρών ξενοδοχείων σε μη καλοκαιρινούς προορισμούς, έβαλαν πωλητήριο. Να ένας χώρος πολιτικής παρέμβασης, ώστε να κρατηθούν ζωντανά κάποια κύτταρα ζωής στην ύπαιθρο.
Έχουμε ακόμη δρόμο, προκειμένου να εντάξουμε στις αποδράσεις των αστών τις αγροτουριστικές δραστηριότητες, αλλά φαίνεται ότι υπάρχει σημαντικό οικονομικό ενδιαφέρον και μπορεί άνετα να αποτελέσει ένα εργαλείο τοπικής ανάπτυξης σε πολλές περιπτώσεις.
Να μια ακόμη διαχρονική έλλειψη πολιτικής σε ένα τομέα όπου έχουν επενδυθεί σημαντικά ιδιωτικά, εθνικά και κοινοτικά χρήματα. Δηλαδή μια ακόμη διαχρονική ολιγωρία όλων των Κυβερνήσεων αλλά και συνδικαλιστικών αγροτικών φορέων των τελευταίων πολλών χρόνων.
Ακούσατε τίποτα εδώ κι ενάμιση μήνα κινητοποιήσεων είτε από τους αγρότες είτε από την Κυβέρνηση, ή την αντιπολίτευση;