«Ωρολογιακή βόμβα» για την οικονομία και το ασφαλιστικό σύστημα συνιστά η μερική απασχόληση, εφόσον καθιερωθεί και υποκαταστήσει την πλήρη απασχόληση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ενδιάμεσης Έκθεσης της ΤτΕ, την περίοδο 2001-2016 καταγράφεται αύξηση της μερικής απασχόλησης, η οποία από τα τέλη του 2009 αποδίδεται κυρίως στην ενίσχυση της ακούσιας μερικής απασχόλησης. Ειδικότερα, παρατηρείται το φαινόμενο ολοένα περισσότεροι εργαζόμενοι να απασχολούνται μερικώς ή εκ περιτροπής παρά τη θέλησή τους.
Στο βαθμό που η άνοδος της μερικής απασχόλησης (παρά την θέληση των εργαζομένων) αποκτά πιο μόνιμο χαρακτήρα, εκτιμάται ότι συμβάλλει αρνητικά στο εισόδημα από εργασία και στην ευημερία των εργαζομένων, ενώ διευρύνει τις εισοδηματικές ανισότητες στην οικονομία, με αναπόφευκτες δυσμενείς μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ανάπτυξη
Επιπλέον, η διατήρηση της ανοδικής τάσης του ποσοστού ακούσιας μερικής απασχόλησης και μετά την ανάκαμψη της οικονομίας δύναται να έχει αρνητικές επιπτώσεις στο μεσομακροπρόθεσμο δυνητικό προϊόν της οικονομίας. Αυτό οφείλεται στο ότι λειτουργώντας με όμοιο τρόπο όπως η μακροχρόνια ανεργία, θα καταστήσει μόνιμη την υποαπασχόληση σημαντικού τμήματος των διαθέσιμων ανθρώπινων πόρων.
Επιπρόσθετα, η διατήρηση της ανοδικής τάσης του ποσοστού ακούσιας μερικής απασχόλησης επιδρά δυσμενώς στα δημόσια οικονομικά και στη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.
Αφενός περιορίζει τα δημόσια έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές και αφετέρου οδηγεί στην ανάγκη εισοδηματικής ενίσχυσης και φοροαπαλλαγών, καθώς και σε αύξηση των δαπανών για παροχές κοινωνικής ασφάλισης και υγείας προκειμένου να υποστηριχθούν οι εισοδηματικές ομάδες και οι μελλοντικοί συνταξιούχοι που δεν θα μπορούν να συμπληρώσουν επαρκή αριθμό ενσήμων μέσω της μερικής απασχόλησης.
Συνεπώς, η καθιέρωση ευέλικτων μορφών εργασίας που διευκολύνουν τη μερική απασχόληση και η παγίωση της αυξητικής τάσης της υποαπασχόλησης εντείνει την αδυναμία αυτών που το επιθυμούν να βρουν πλήρη απασχόληση και προβλέπεται μεσομακροπρόθεσμα να έχει αρνητικές επιπτώσεις τόσο στην οικονομία όσο και στα δημόσια οικονομικά.
Αξίζει να σημειωθεί πως η μεγαλύτερη άνοδος της ακούσιας μερικής απασχόλησης καταγράφεται στις πιο παραγωγικές ηλικίες (25-64 ετών) τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες.
Η αύξηση της ακούσιας μερικής απασχόλησης την περίοδο της κρίσης αποδίδεται κυρίως σε αυξημένες ροές από τους ήδη απασχολουμένους, δηλαδή από εργαζομένους οι οποίοι ακουσίως μετατρέπονται από πλήρους σε μερικής απασχόλησης.
Η άνοδος αυτή την ίδια περίοδο (ιδιαίτερα από το 2014 και έπειτα) ενισχύθηκε από αυξημένες ροές από την ανεργία προς την ακούσια μερική απασχόληση.
