Moody's: Τα «κανάλια» διάχυσης της ουκρανικής κρίσης και η ευάλωτη θέση της Ελλάδας

Ανδρέας Βελισσάριος
Μοιράσου το
Moody's: Τα «κανάλια» διάχυσης της ουκρανικής κρίσης και η ευάλωτη θέση της Ελλάδας
Το σενάριο της πλήρους διακοπής του ενεργειακού «καναλιού» μεταξύ Ρωσίας και ΕΕ που εξετάζει εκ νέου η Moody's και τα τρία «κανάλια» διάχυσης της κρίσης. Η θέση της Ελλάδας.

Το σενάριο μιας πλήρους διακοπής του ενεργειακού «καναλιού» μεταξύ Ρωσίας και ΕΕ εξετάζει εκ νέου η Moody's, επισημαίνοντας πως αποτελεί ένα εναλλακτικό αρνητικό σενάριο που πιθανότατα θα συνεπάγονταν τον περιορισμό της ενέργειας σε χώρες με σημαντική εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Αυτό, με τη σειρά του, πιθανόν να πυροδοτούσε μια οικονομική ύφεση στην Ευρώπη, αυξάνοντας τον κίνδυνο μεγέθυνσης για μια παγκόσμια ύφεση.

Σύμφωνα με τη Moody's, οι απειλές της Ρωσίας να κόψει τις προμήθειες φυσικού αερίου σε χώρες «μη φιλικές» προς αυτήν αλλά και οι συνεχείς εκκλήσεις για περαιτέρω αυστηροποίηση των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας αυξάνουν τον κίνδυνο μιας ξαφνικής διακοπής του ρωσικού ενεργειακού εφοδιασμού στην Ευρώπη. Έτσι, ένα πρώτο «κανάλι» μετάδοσης και διάχυσης της κρίσης σε αυτό το αρνητικό σενάριο θα ήταν αυτό μέσω των τιμών των εμπορευμάτων και ενός «σοκ» στο σκέλος της προσφοράς. Οι ρωσικές προμήθειες αντιπροσωπεύουν το 46% των συνολικών στερεών καυσίμων της Ευρώπης (όπως ο άνθρακας), το 38% του φυσικού αερίου και το 26% των εισαγωγών αργού πετρελαίου. Ως αποτέλεσμα, οποιαδήποτε απόφαση των ρωσικών αρχών να μειώσουν τις εξαγωγές ενέργειας προς την Ευρώπη θα είχε σημαντικές επιπτώσεις στον ενεργειακό εφοδιασμό της τελευταίας.

Ειδικότερα, η διακοπή της ροής του φυσικού αερίου θα αποδυνάμωνε σημαντικά την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς αποτελεί ένα κρίσιμο καύσιμο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και ένα βασικό καύσιμο θέρμανσης για τα νοικοκυριά, ειδικά το χειμώνα, το οποίο είναι δύσκολο να αντικατασταθεί, όπως υπογραμμίζει η Moody's. Ενώ το πετρέλαιο και ο άνθρακας μπορούν να υποκατασταθούν ευκολότερα καθώς προσφέρονται και είναι ανοιχτά σε μια παγκόσμια αγορά, η αντικατάσταση του φυσικού αερίου είναι πιο περίπλοκη δεδομένων των απαιτούμενων υποδομών και της περιορισμένης δυναμικότητας στην αγορά.

Στο αρνητικό σενάριο, η Moody's υποθέτει μια προσωρινή περικοπή για τέσσερις έως έξι μήνες στον ενεργειακό εφοδιασμό, με τις ευρωπαϊκές χώρες να υποκαθιστούν μέρος των αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου από εναλλακτικές πηγές όπως οι ΗΠΑ, το Κατάρ, το Ιράν ή/και η Νορβηγία βραχυπρόθεσμα. Επιπλέον, υποθέτει πως η πολυπλοκότητα στην υποκατάσταση του ενεργειακού εφοδιασμού από τη Ρωσία στο άμεσο μέλλον θα οδηγούσε σε περιορισμό της ενέργειας, με τις κυβερνήσεις να δίνουν προτεραιότητα στον ενεργειακό εφοδιασμό για τα νοικοκυριά και τις βασικές υπηρεσίες, όπως τα νοσοκομεία και τα σιδηροδρομικά δίκτυα, και κλάδους παραγωγής με χαμηλότερη δυναμικότητα.

Moody's

Οι κυβερνήσεις πιθανότατα θα επιδοτούν μέρος του ενεργειακού κόστους για τα νοικοκυριά και τις βασικές υπηρεσίες, γεγονός που θα οδηγούσε σε αύξηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και του χρέους. Ωστόσο, ακόμη και έτσι, οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος θα συνεχίσουν να αυξάνονται. Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, η Moody's αναμένει ότι η τιμή του πετρελαίου (Brent, αμερικανικό αργό) θα αυξηθεί στα 160 δολάρια το βαρέλι για φέτος και σταδιακά θα υποχωρήσει, παραμένοντας ωστόσο σε υψηλά επίπεδα έως το 2023. Οι ευρωπαϊκές τιμές του φυσικού αερίου θα αυξηθούν σημαντικά από τα ήδη υψηλά επίπεδα που βρίσκονται και θα παραμείνουν υψηλές για τα επόμενα, τουλάχιστον δύο, χρόνια. Επίσης, οι τιμές των μετάλλων και των τροφίμων θα αυξηθούν περαιτέρω από τα ήδη υψηλά επίπεδα.

Όπως αναφέρει η Moody's, οι υψηλότερες τιμές των εμπορευμάτων και οι πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα θα οδηγήσουν υψηλότερα τον πληθωρισμό, επιταχύνοντας την αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής από τις κεντρικές τράπεζες. Ωστόσο, οι κεντρικές τράπεζες θα παρέμβουν για να μετριάσουν τα ζητήματα ρευστότητας στις συνθήκες χρηματοδότησης, τη στιγμή που ο υψηλός πληθωρισμός πιθανότατα θα επιδεινώσει τις κοινωνικές εντάσεις σε ορισμένες χώρες.

Ένα δεύτερο «κανάλι» που θέτει η Moody's είναι αυτό της οικονομικής και χρηματοοικονομική «διαταραχής». Όπως σημειώνει, η διακοπή του ενεργειακού εφοδιασμού από τη Ρωσία θα οδηγήσει σε απότομη πτώση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και της εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων, η οποία, σε συνδυασμό με τους εμπορικούς δεσμούς της Ευρώπης, πιθανότατα θα οδηγήσει σε οικονομική ύφεση στην Ευρώπη και θα αυξήσει τον κίνδυνο για μια παγκόσμια ύφεση. Το επενδυτικό κλίμα πιθανότατα θα επιδεινωθεί, οδηγώντας σε απότομη αποδυνάμωση των συνθηκών χρηματοδότησης και σε μείωση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων σε ευρεία βάση. Τα πιστωτικά περιθώρια θα διευρυνθούν απότομα και η ρευστότητα θα εξαντληθεί προσωρινά, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τους εκδότες με χαμηλότερη αξιολόγηση, γεγονός που θα οδηγήσει σε απότομη αύξηση των αθετήσεων πληρωμών.

Ο τρίτος δίαυλος που παραθέτει ο αμερικανικός οίκος, αφορά τις πιθανές προκλήσεις στο σκέλος της ασφάλειας. Η διακοπής της ροής των ρωσικών εξαγωγών ενέργειας θα αυξήσει σημαντικά τους γεωπολιτικούς κινδύνους, φτάνοντας μέχρι και σε μια ευρεία σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας - ΝΑΤΟ. Υπό αυτό το πρίσμα, οι αμυντικές δαπάνες θα αυξάνονταν, αποδυναμώνοντας τη δημοσιονομική θέση των κυβερνήσεων. Επίσης θα ακολουθούσαν πιο συχνές και σοβαρές επιθέσεις στον κυβερνοχώρο. Δεδομένης της ψηφιοποίησης και της διασύνδεσης των παγκόσμιων αγορών, τέτοιες επιθέσεις θα μπορούσαν να έχουν καταστροφικές συνέπειες για ένα ευρύ φάσμα κλάδων σε διάφορες περιοχές μακριά από την άμεση ζώνη σύγκρουσης.

Οι κίνδυνοι για τα πιστωτικά προφίλ των χωρών της ΕΕ

Σύμφωνα με τη Moody's, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες είναι από τις πιο άμεσα εκτεθειμένες σε μια ενδεχόμενη διακοπή του ενεργειακού εφοδιασμού από τη Ρωσία, αν και πιστωτικά προφίλ των περισσότερων θα ήταν σε μεγάλο βαθμό ανθεκτικά σε αυτό το σενάριο. Ωστόσο, μια μόνιμη διακοπή της προσφοράς θα εγείρει κινδύνους για την οικονομική και δημοσιονομική ισχύ των κρατών. Εκτός Ευρώπης, τα κράτη θα επηρεαστούν ως επί το πλείστον έμμεσα μέσω της έκθεσής τους στις υψηλότερες τιμές των εμπορευμάτων, καθώς και της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής αναταραχής.

Ο οικονομικός αντίκτυπος ενός ρωσικού ενεργειακού «σοκ» θα ποικίλλει ανάλογα με την εξάρτηση των κρατών μελών της ΕΕ από τις ρωσικές εισαγωγές ενέργειας, ιδίως του φυσικού αερίου, την ενεργειακή ένταση της οικονομικής τους δομής και την ικανότητά τους (ή την έλλειψη) να υποκαταστήσουν άμεσα τις ρωσικές παραδόσεις και συγκεκριμένα για το φυσικό αέριο, το οποίο είναι πιο δύσκολο να αντικατασταθεί σε σύγκριση με άλλα ορυκτά καύσιμα.

Moody's

Έτσι, η έκθεση στο ενεργειακό «σοκ» είναι υψηλότερη για τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπως για την Ουγγαρία, την Σλοβακία και την Τσεχία, αλλά και για τα κράτη της Δυτικής και Νότιας Ευρώπης όπως για τη Γερμανία, την Αυστρία, την Ιταλία και την Ελλάδα που έχουν επίσης υψηλή εξάρτηση από τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου ως μέρος του συνολικού τους ενεργειακού εφοδιασμού. Πολλά από αυτά τα κράτη έχουν επίσης μεγάλους και ενεργοβόρους βιομηχανικούς κλάδους που θα ήταν εκτεθειμένοι σε αυτού του είδους τους ενεργειακούς περιορισμούς. Ωστόσο, η Γερμανία, η Αυστρία και η Τσεχία έχουν επίσης ιδιαίτερα ισχυρή υποκείμενη οικονομική ανθεκτικότητα.

Moody's

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Διαβάστε ακόμη

Moody's Analytics: Τα τρία σενάρια για την ελληνική οικονομία - «Τρομάζει» ο πληθωρισμός

Moody's: Κίνδυνος ευρωπαϊκής ύφεσης από την διακοπή του ρωσικού αερίου - Το πλεονέκτημα της Ελλάδας

Όλες οι ειδήσεις

00:34

Nvidia: Απώλειες για τη μετοχή, παρά τα καλύτερα των εκτιμήσεων έσοδα και κέρδη

23:55

Ο Πούτιν επισκέφθηκε τραυματίες στρατιώτες σε στρατιωτικό νοσοκομείο της Μόσχας

23:41

Ιταλία: Καταδίκη του Μπερλουσκόνι σε 6 χρόνια κάθειρξη ζητά η εισαγγελία στην 3η δίκη της υπόθεσης «Μπούνγκα-Μπούνγκα»

23:32

Με τον Κυριάκο Μητσοτάκη θα συναντηθεί την Πέμπτη η ΠτΔ Κατερίνα Σακελλαροπούλου

23:09

Θετικό κλίμα στην Wall Street, με «πάσα» από τα πρακτικά της Fed

23:01

Αφγανιστάν: Το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση στη Μαζάρ-ι-Σαρίφ

22:51

Απάντηση του ΥΠΕΞ στην Μόσχα: Η Ελλάδα δεν φέρει καμία ευθύνη για την όξυνση των σχέσεων

22:43

Ουκρανία: Οι ΗΠΑ καταγγέλουν σχέδιο χορήγησης ρωσικών διαβατηρίων

22:31

Παγκόσμια Τράπεζα: Δύσκολα θα αποφευχθεί παγκόσμια ύφεση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία

22:23

Mακελειό στο Τέξας: Δημοκρατικός ηγέτης διακόπτει τον Ρεπουμπλικανό κυβερνήτη μεσούσης της συνέντευξης Τύπου

22:15

Η Apple «δείχνει» στους υπαλλήλους της πως δεν πρέπει να συνδικαλίζονται

22:01

Ουκρανία: Ο Ζελένσκι σταματά τις μετακινήσεις των Ρώσων χωρίς βίζα

21:46

Ανοδικά η τιμή του πετρελαίου εν μέσω της ισχυρής ζήτησης

21:43

Δένδιας σε ΥΠΕΞ Β. Μακεδονίας: Προσβλέπουμε στην ένταξη σας στην ΕΕ, ικανοποίηση για τις διμερείς μας σχέσεις

21:35

ΗΠΑ: Ο μακελάρης του Τέξας είχε προαναγγείλει την επίθεση στο Facebook

21:33

Twitter: «Άκυρο» στην επανεκλογή συμμάχου του Μασκ στο Δ.Σ.

21:22

Βέμπερ: Πλήρης υποστήριξη στον Μητσοτάκη να μιλήσει ανοιχτά και να υπερασπιστεί την Ελλάδα από τις τουρκικές επιθέσεις

21:15

ΥΠΠΟΑ για γλυπτά Παρθενώνα: Ο εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου έχει έλλειμμα ενημέρωσης

21:03

Θεοδωρικάκος: Παύουν οι αστυνομικοί να είναι ταχυδρόμοι δικαστικών εγγράφων

21:03

Πρακτικά Fed: Προς νέες αυξήσεις των επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσης τους επόμενους μήνες

20:59

Αμυράς: Ο κλιματικός νόμος έχει ανοιχτούς ορίζοντες, πράσινες δράσεις και εξασφαλισμένες χρηματοδοτήσεις

20:53

Ουκρανός ΥΠΕΞ για πόλεμο: «Τίποτα απολύτως» δεν κάνει το ΝΑΤΟ - «Επαναστατικές αποφάσεις» από ΕΕ

20:47

Οι μεγαλύτερες απώλειες των τελευταίων εβδομάδων για τον χρυσό, πριν από την Fed

20:41

Οικονόμου για ΣΥΡΙΖΑ: Τίποτα πια δεν μας εκπλήσσει - Το σκοτάδι που προσπαθεί να δημιουργήσει γίνεται μπούμεραγκ

20:35

Δημοσκόπηση Metron Analysis: Στο 8,2% η διαφορά ΝΔ με ΣΥΡΙΖΑ

20:23

Φ. Καραβίας: Χαμηλά τα νέα NPLs παρά την κρίση – Ισχυρή η ζήτηση για νέα δάνεια

20:17

Η Τουρκία ζητά άμεσα μέτρα για να εγκρίνει την ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας στο NATO

20:08

Η Volkswagen θα πληρώσει 193 εκατ. στερλίνες στη Βρετανία για το Dieselgate 

19:56

Καραγιάννης: Πράσινες και έξυπνες πόλεις με εργαλείο τις ΣΔΙΤ και το Ταμείο Ανάκαμψης

19:55

Ουγγαρία: Ο Ορμπάν επιβάλει επιπλέον φόρους σε τράπεζες και επιχειρήσεις