Το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο αναμένεται ότι θα είναι «το πιο έντονο» που έχει παρατηρηθεί εδώ και πάνω από έναν αιώνα, προειδοποίησε σήμερα ένας ειδικός της βρετανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας (Met Office), επιβεβαιώνοντας τις προβλέψεις των περισσότερων εμπειρογνωμόνων.
Το προσωρινό αυτό φυσικό φαινόμενο, ενισχύεται από την οφειλόμενη στον άνθρωπο αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη και μεταφράζεται σε πιο θερμό και ξηρό κλίμα σε ορισμένες περιοχές και πιο δροσερό και υγρό σε άλλες, προκαλώντας ακραία καιρικά φαινόμενα.
«Ουδέποτε έχω δει να διαγράφεται ένα τέτοιο φαινόμενο στις προβλέψεις μας (...) περιμένουμε το πιο έντονο επεισόδιο Ελ Νίνιο εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, στην κορύφωσή του θα ξεπεράσει τους τρεις βαθμούς (ανόδου της θερμοκρασίας στην επιφάνεια της θάλασσας σε μια ζώνη αναφοράς του Ειρηνικού), κάτι που είναι πρωτοφανές στα σύγχρονα κλιματικά δεδομένα», δήλωσε στο BBC ο Έινταμ Σκέιφ, αρμόδιος για τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις της βρετανικής Met Office.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι συνέπειες θα είναι «ιδιαίτερα ισχυρές γύρω από τους Τροπικούς», με ακραίες ξηρασίες στη Νότια Αμερική και στον δυτικό Ειρηνικό, προσθέτοντας ότι οι αναταράξεις θα γίνουν ωστόσο αισθητές μέχρι και στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Διακρίνουμε εξάλλου ήδη ενδείξεις που προαναγγέλλουν ενίσχυση των βροχοπτώσεων και των καταιγίδων εδώ, στο Ηνωμένο Βασίλειο, προς τον Νοέμβριο», όπως και σε όλη τη βορειοδυτική Ευρώπη, δήλωσε ο ειδικός.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Met Office και άλλων εμπειρογνωμόνων, η έκταση του φαινομένου Ελ Νίνιο μπορεί να καταστήσει το 2027 την πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, με τις συνέπειές του να είναι κυρίως αισθητές την επόμενη χρονιά.
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό καιρικό φαινόμενο που εμφανίζεται περίπου κάθε 2 έως 7 χρόνια και διαρκεί περίπου έναν χρόνο.
Οι άνεμοι, οι οποίοι συνήθως πνέουν από ανατολικά προς δυτικά στον Ειρηνικό Ωκεανό, μπορεί να εξασθενήσουν ή ακόμη και να αντιστραφούν, επιτρέποντας στα θερμά νερά να εξαπλωθούν προς τα ανατολικά.
Στη συνέχεια, η θερμότητα απελευθερώνεται από τον ωκεανό στην ατμόσφαιρα, προκαλώντας άνοδο των παγκόσμιων θερμοκρασιών και μεταβολές στις βροχοπτώσεις.
Οι επιστήμονες κηρύσσουν την έναρξη του φαινομένου όταν οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας σε μια κρίσιμη περιοχή του Ειρηνικού βρεθούν 0,5 °C ή περισσότερο πάνω από τον μέσο όρο.
Οι τρέχουσες μετρήσεις δείχνουν ότι είναι ήδη πολύ πάνω από 2°C υψηλότερα από το φυσιολογικό.
Οι τελευταίες προβλέψεις της βρετανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας υποδηλώνουν ότι αυτές οι ανωμαλίες της θερμοκρασίας ενδέχεται να ξεπεράσουν τους 3 °C αργότερα φέτος, καθώς το φαινόμενο πλησιάζει στο αποκορύφωμά του.
Αυτό θα αποτελούσε ένα πρωτοφανές γεγονός σύμφωνα με τα αρχεία που χρονολογούνται από το 1950, και πιθανότατα το ισχυρότερο φαινόμενο από τον 19ο αιώνα.
Επίσης, πολύ υψηλές θερμοκρασίες στον βαθύτερο ωκεανό - περίπου 8°C πάνω από το κανονικό σε βάθος 100 μέτρων (330 πόδια) σε ορισμένα σημεία - θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην περαιτέρω ενίσχυσή του φαινομένου, παρέχοντας ουσιαστικά μια δεξαμενή θερμού νερού ως «καύσιμο» για την ενίσχυση του γεγονότος.
«Έχουμε ακόμα πολλούς μήνες μπροστά μας καθώς αυτό το φαινόμενο συνεχίζει να εξελίσσεται, και αυτός είναι ένας από τους λόγους που πιστεύουμε πως θα πρόκειται για ένα φαινόμενο που θα σπάσει κάθε ρεκόρ», δήλωσε ο Δρ Ζικ Χάουσφαδερ, κλιματολόγος στην αμερικανική ερευνητική ομάδα Berkeley Earth.
Άλλες μετεωρολογικές υπηρεσίες εκτιμούν πως το φαινόμενο θα είναι ισχυρότερο κάνοντας λόγο ενδεχομένως και για 4 °C πάνω από τον μέσο όρο.
Αν συμβεί αυτό, «δεν είναι απίθανο να είναι το ισχυρότερο φαινόμενο Ελ Νίνιο των τελευταίων 500 ή ακόμη και 1.000 ετών», εκτίμησε ο Χάουσφαδερ.
Η κλιματική αλλαγή κάνει το Ελ Νίνιο ισχυρότερο;
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) αναφέρει ότι «δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα ή την ένταση των φαινομένων Ελ Νίνιο».
Ωστόσο, αυτό αποτελεί ένα συνεχιζόμενο πεδίο έρευνας και συζήτησης για τους επιστήμονες.
Η έκθεση του 2021 της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) ανέφερε ότι η ένταση του Ελ Νίνιο έχει αυξηθεί από το 1950, σε σύγκριση με την περίοδο που χρονολογείται περίπου από το 1400.
Τα ισχυρότερα φαινόμενα Ελ Νίνιο συμβαίνουν επίσης πιο συχνά.
Ωστόσο, τα ιστορικά αρχεία δείχνουν ότι η ισχύς του Ελ Νίνιο έχει παρουσιάσει σημαντικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια των τελευταίων χιλιετιών, επομένως είναι δύσκολο να συνδεθεί αυτή η πρόσφατη ενίσχυση με την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Αυτό που είναι σαφές είναι ότι το Ελ Νίνιο συμβαίνει τώρα στο πλαίσιο ενός θερμότερου κόσμου - καθιστώντας τις επιπτώσεις του στον καιρό πιο ακραίες.
Επιπτώσεις σε όλον τον πλανήτη
Η μεταβολή στην κατανομή της θερμότητας στον ωκεανό, σε συνδυασμό με τις αλλαγές στα μοτίβα των ανέμων, μπορεί να έχει ευρείες καιρικές επιπτώσεις σε ολόκληρο τον πλανήτη. Παρόλο που δεν υπάρχουν δύο φαινόμενα Ελ Νίνιο που να είναι πανομοιότυπα και οι επιπτώσεις διαφέρουν, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι οι συνέπειες γίνονται ήδη αισθητές.
Για παράδειγμα, κατά την περίοδο του Ελ Νίνιο ο νοτιοδυτικός μουσώνας μπορεί να προκαλέσει μειωμένες βροχοπτώσεις στη Νότια Ασία. Και μέχρι στιγμής το 2026 οι βροχοπτώσεις κινούνται πολύ κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Παράλληλα, οι αλλαγές στα μοτίβα των ανέμων στην Καραϊβική και στον τροπικό Ατλαντικό μπορούν να μειώσουν τη δραστηριότητα των τυφώνων, με τη φετινή σεζόν να έχει καταγράψει μέχρι στιγμής μόλις τρεις ισχυρές καταιγίδες.
Σε περιοχές κοντά στον τροπικό Ειρηνικό η επίδραση είναι πιο αισθητή, φέρνοντας κίνδυνο ξηρασίας και δασικκές πυρκαγιές στην Αυστραλία, αλλά και αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών στο Περού, τον Ισημερινό και τις νότιες ΗΠΑ.
Κατά τη διάρκεια των φαινομένων Ελ Νίνιο, σημαντική ποσότητα θερμότητας απελευθερώνεται από τον ωκεανό στην ατμόσφαιρα. Ο κλιματολόγος της βρετανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, Δρ Νικ Ντάνστοουν, αναφέρει ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας.
Το 2027 «πολύ πιθανό» να είναι το θερμότερο που έχει καταγραφεί
Κατά τη διάρκεια των φαινομένων Ελ Νίνιο, απελευθερώνεται σημαντική θερμότητα από τον ωκεανό στην ατμόσφαιρα.
Ο επιστήμονας του κλίματος της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, Δρ. Νικ Ντάνστοουν, λέει ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε «αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας, ιδιαίτερα στο ημερολογιακό έτος που ακολουθεί την χειμερινή κορύφωση του Ελ Νίνιο.
«Επομένως, το 2027 είναι πολύ πιθανό να αντικαταστήσει το 2024 ως το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί».
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ προειδοποίησε ότι το Ελ Νίνιο θα μπορούσε να απειλήσει δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους σε χώρες που διατρέχουν κίνδυνο, προκαλώντας οξεία επισιτιστική ανασφάλεια.
