Τα υπόγεια σπήλαια όπου αποθηκεύονται τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου των ΗΠΑ (SPR) ενδέχεται να υποστούν ζημιές από την ταχεία άντληση πετρελαίου, καθώς τα αποθέματα μειώνονται σε επίπεδα που έχουν να καταγραφούν εδώ και τέσσερις δεκαετίες, προειδοποίησαν ειδικοί αυτή την εβδομάδα.
Τυχόν ζημιές στα σπήλαια θα δυσκόλευαν τις ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν μελλοντικές ενεργειακές κρίσεις, ανέφεραν οι ειδικοί. Το πετρέλαιο του Strategic Petroleum Reserve αποθηκεύεται σε 60 υπόγεια σπήλαια άλατος, χιλιάδες πόδια κάτω από την επιφάνεια, σε τέσσερις μεγάλες εγκαταστάσεις κατά μήκος των ακτών του Κόλπου του Μεξικού, στη Λουιζιάνα και το Τέξας.
Τα αποθέματα SPR υποχώρησαν κάτω από τα 300 εκατομμύρια βαρέλια για πρώτη φορά από τότε που το απόθεμα γέμισε στις αρχές της δεκαετίας του 1980, σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας που δημοσιοποιήθηκαν τη Δευτέρα.
Τα αποθέματα μειώνονται καθώς οι ΗΠΑ απελευθερώνουν 172 εκατομμύρια βαρέλια για να αντιμετωπίσουν τη διαταραχή στην προσφορά που προκλήθηκε από τον πόλεμο με το Ιράν. Με την ολοκλήρωση της άντλησης, το SPR θα διαθέτει περίπου 243 εκατομμύρια βαρέλια.
Το υπουργείο Ενέργειας έχει δηλώσει ότι πρέπει να παραμείνουν τουλάχιστον 70 εκατομμύρια βαρέλια στο απόθεμα προκειμένου να διασφαλίζεται η ασφαλής λειτουργία των υπόγειων σπηλαίων. Ο Άμος Χόχσταϊν, ο οποίος διετέλεσε ανώτερος σύμβουλος του προέδρου Τζο Μπάιντεν για ενεργειακά θέματα, αμφισβήτησε αυτή την εκτίμηση αυτή την εβδομάδα.
«Μην πιστεύετε τους ανθρώπους εκτός κυβέρνησης που λένε ότι τα SPR μπορεί να πέσουν στα 70 εκατομμύρια βαρέλια. Είναι ανοησία», δήλωσε ο Χόχσταϊν στην εκπομπή Squawk Box του CNBC την Πέμπτη. Σε αυτό το επίπεδο, το απόθεμα θα είχε μειωθεί «σε σημείο από το οποίο δεν θα μπορούσε ποτέ να αποκατασταθεί», πρόσθεσε.
Η μείωση των αποθεμάτων κάτω από τα 300 εκατομμύρια βαρέλια ενέχει κίνδυνο πρόκλησης ζημιών στα υπόγεια σπήλαια, προειδοποίησε τον Ιούνιο ο πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης Μπάιντεν.
«Δεν γνωρίζω κανέναν που να πιστεύει ότι μπορούμε να πέσουμε κάτω από τα 300», δήλωσε ο Χόχσταϊν στον δημοσιογράφο του CNBC Μπράιαν Σάλιβαν, σε εκδήλωση του Atlantic Council. «Γνωρίζω πολλούς ανθρώπους που πιστεύουν ότι δεν μπορούμε καν να πλησιάσουμε τα 300, γιατί σε φυσικό επίπεδο θα προκαλέσουμε ζημιές στα σπήλαια όπου αποθηκεύεται το πετρέλαιο».
Ο εκπρόσωπος Τύπου του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, Μπεν Ντίτερντιχ, δήλωσε ότι οι ισχυρισμοί πως τα υπόγεια σπήλαια αποθήκευσης των SPR κινδυνεύουν να καταρρεύσουν καθώς μειώνονται τα αποθέματα πετρελαίου είναι ψευδείς.
«Τα σπήλαια είναι πάντοτε γεμάτα. Αυτό που αλλάζει είναι απλώς η αναλογία πετρελαίου και νερού που τα γεμίζει», δήλωσε ο Ντίτερντιχ στο CNBC. Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ «διαχειρίζεται υπεύθυνα τα SPR ως το κρίσιμο περιουσιακό στοιχείο εθνικής ασφάλειας για το οποίο σχεδιάστηκε».
Το SPR πράγματι αποθηκεύει το πετρέλαιό του σε υπόγεια σπήλαια άλατος και, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Ενέργειας, διαθέτει σήμερα 61 σπήλαια σε τέσσερις εγκαταστάσεις στη Λουιζιάνα και το Τέξας.
Ωστόσο, ανησυχίες για την ακεραιότητα των σπηλαίων έχουν εκφραστεί και από τα δύο μεγάλα αμερικανικά πολιτικά κόμματα.
Ρεπουμπλικανοί βουλευτές είχαν εκφράσει παρόμοιες ανησυχίες όταν η κυβέρνηση Μπάιντεν απελευθέρωσε το 2022 ποσότητα-ρεκόρ 180 εκατομμυρίων βαρελιών, ως απάντηση στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα SPR υποχώρησαν κάτω από τα 350 εκατομμύρια βαρέλια το 2023 επί Μπάιντεν. Στη συνέχεια αναπληρώθηκε και έφτασε περίπου στα 415 εκατομμύρια βαρέλια, πριν ξεκινήσει ο πόλεμος με το Ιράν.
Η διαφωνία επομένως αφορά κυρίως το πόσο χαμηλά μπορεί να πέσει με ασφάλεια το απόθεμα χωρίς να επιβαρυνθεί η μακροπρόθεσμη λειτουργικότητα των σπηλαίων. Πρόσφατα στοιχεία του υπουργείου Ενέργειας δείχνουν ότι το SPR είχε περίπου 304,8 εκατομμύρια βαρέλια στις 5 Αυγούστου 2026.
Το Γραφείο Λογοδοσίας της Κυβέρνησης των ΗΠΑ (GAO) ανέφερε σε έκθεσή του τον Μάιο ότι «οι επαναλαμβανόμενες μερικές αντλήσεις πετρελαίου, που ακολουθούνται από επαναπλήρωση, μπορούν να προκαλέσουν επανειλημμένη διάβρωση στο ίδιο τμήμα ενός σπηλαίου, οδηγώντας σε ανεπιθύμητες μορφές».
Η πλειονότητα των υπόγειων σπηλαίων των SPR διαπιστώθηκε ότι βρισκόταν σε «πολύ καλή κατάσταση» μετά την άντληση του 2022, σύμφωνα με το GAO.
«Ωστόσο, κάθε κύκλος άντλησης αυξάνει τον όγκο του σπηλαίου και μειώνει την απόσταση μεταξύ των σπηλαίων μέσα στον θόλο άλατος, γεγονός που τελικά μειώνει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους», ανέφερε.
Λειτουργικό κατώτατο όριο
Για να απελευθερωθεί πετρέλαιο από το SPR, διοχετεύεται νερό στον πυθμένα των σπηλαίων, ώστε να εκτοπιστεί το αργό πετρέλαιο προς την επιφάνεια και στη συνέχεια να διοχετευθεί μέσω γεωτρήσεων σε αγωγούς.
Τα 70 εκατομμύρια βαρέλια αποτελούν το αυστηρό φυσικό ελάχιστο που απαιτείται στην κορυφή των σπηλαίων, ώστε οι σωλήνες άντλησης να παραμένουν με ασφάλεια βυθισμένοι στο πετρέλαιο και όχι στο νερό, δήλωσε ο Siddharth Misra, καθηγητής μηχανικής πετρελαίου στο Texas A&M University.
Ωστόσο, «το πρακτικό λειτουργικό κατώτατο όριο για τα αποθέματα αργού πετρελαίου βρίσκεται μεταξύ 250 και 300 εκατομμυρίων βαρελιών», δήλωσε ο Misra σε email προς το CNBC.
Στα σημερινά επίπεδα αποθεμάτων, «η ακεραιότητα των σπηλαίων και η συνολική επιχειρησιακή ικανότητα βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο», πρόσθεσε.
Όταν τα αποθέματα πέφτουν κάτω από τα 300 εκατομμύρια βαρέλια, το SPR χάνει την ικανότητά του να αντλεί πετρέλαιο με υψηλή ταχύτητα για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών, δήλωσε ο Misra.
Οι σωλήνες και οι αντλίες του συστήματος θα μπορούσαν επίσης να υποστούν ζημιές καθώς λεπταίνει το στρώμα πετρελαίου στην κορυφή και η λάσπη ανεβαίνει προς την είσοδο άντλησης στην οροφή του σπηλαίου, πρόσθεσε.
Κατά τη διάρκεια ταχείας άντλησης, συχνά διοχετεύεται γλυκό νερό στα σπήλαια, το οποίο διαλύει τα τοιχώματα από αλάτι, εξήγησε ο Misra. Αυτό «δημιουργεί πιο επίπεδες και λιγότερο σταθερές οροφές και λεπταίνει σημαντικά τους κρίσιμους πυλώνες άλατος που χωρίζουν τα γειτονικά σπήλαια, αυξάνοντας σημαντικά τον γεωλογικό κίνδυνο δομικής κατάρρευσης», ανέφερε.
Το SPR είχε αρχικά σχεδιαστεί για πέντε πλήρεις κύκλους άντλησης. Αντί γι’ αυτό, έχει πραγματοποιήσει δεκάδες μεγάλες και μικρές απελευθερώσεις πετρελαίου κατά τα τελευταία 40 χρόνια, σύμφωνα με τον Misra.
«Επειδή το σύστημα δεν σχεδιάστηκε για τόσο πολλούς κύκλους, η επαναλαμβανόμενη διοχέτευση νερού και η άντληση πετρελαίου έχουν προκαλέσει σοβαρή παραμόρφωση των σπηλαίων, έχουν επιταχύνει τον ρυθμό με τον οποίο αποκολλώνται μεγάλα κομμάτια αλατιού από τις οροφές και έχουν αποδυναμώσει σημαντικά τη συνολική δομική ακεραιότητα του γερασμένου αποθέματος», δήλωσε.
Αξιωματούχοι του υπουργείου Ενέργειας δήλωσαν στο GAO ότι διατηρούν τις υποδομές του SPR σε λειτουργία με «πρόχειρες επιδιορθώσεις» («Band-Aids») και ότι είναι αβέβαιο για πόσο καιρό θα αντέξουν.
Περισσότερο από το ένα τέταρτο των αποθεμάτων του SPR δεν ήταν διαθέσιμο για άντληση τον Δεκέμβριο του 2025, λόγω συνδυασμού εργασιών κατασκευής και προβλημάτων στα σπήλαια, διαπίστωσε το GAO.
Οι αναλυτές της Rapidan Energy, από την πλευρά τους, εκτιμούν ότι το SPR έχει ένα «περίπου κατώτατο όριο» γύρω στα 170 εκατομμύρια βαρέλια, κάτω από το οποίο «η ακεραιότητα των σπηλαίων και οι περιορισμοί στις υποδομές άντλησης συνηγορούν κατά της περαιτέρω άντλησης».
Ο Χόχσταϊν δήλωσε ότι ένας τυφώνας στη Φλόριντα ή τη Λουιζιάνα θα μπορούσε να φέρει τις ΗΠΑ σε δύσκολη θέση με τα σημερινά επίπεδα του SPR.
«Κάτω από τα 300 εκατομμύρια βαρέλια, όπου βρισκόμαστε τώρα, δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να το κάνουμε, αλλά επιβραδύνει τη ροή και μας θέτει σε κίνδυνο», δήλωσε.
