Απευθυνόμενος αυτή την εβδομάδα σε κλειστή συνάντηση των πολιτικών συμβούλων των υπουργών των Εργατικών, ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δήλωσε ότι έχει πλέον απομακρυνθεί από την πεποίθηση που εκφράζει το γνωστό απόφθεγμα του Ρόναλντ Ρίγκαν, σύμφωνα με το οποίο «αν χρειάζεται να εξηγείς, έχεις ήδη χάσει».
Σε έναν κόσμο όπου ο Νάιτζελ Φάρατζ - και, ευρύτερα, ο Ντόναλντ Τραμπ- έχουν αλλάξει τόσο ριζικά τους όρους της πολιτικής αντιπαράθεσης, ο Μπέρναμ είπε στους συνεργάτες του ότι πλέον χάνει όποιος δεν εξηγεί στους ψηφοφόρους τις θέσεις του καθώς προχωρά.
Σύμφωνα με το Bloomberg, αυτή η προσέγγιση, που βασίζεται σε μια πιο αυθόρμητη και «δυνατά σκεπτόμενη» επικοινωνία, έχει κατά καιρούς προκαλέσει εκνευρισμό στους αξιωματούχους του Whitehall (σ.σ. της περιοχής του Λονδίνου που εδρεύουν τα υπουργεία), οι οποίοι καλούνται να κάνουν τους αριθμητικούς υπολογισμούς των προτάσεων του Μπέρναμ να βγαίνουν. Ωστόσο, αποτελεί επίσης μέρος της στρατηγικής του για να δυσκολέψει τους δεξιούς πολιτικούς αντιπάλους του, σύμφωνα με άτομο που βρισκόταν στην αίθουσα και ζήτησε να μην κατονομαστεί λόγω του ιδιωτικού χαρακτήρα των συζητήσεων.
Το κλίμα στη συνάντηση ήταν ενωτικό και αισιόδοξο, σύμφωνα με τους παρευρισκόμενους. Και υπήρχε λόγος γι’ αυτό: οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το ρίσκο που πήραν οι βουλευτές των Εργατικών όταν απομάκρυναν τον Κιρ Στάρμερ και τοποθέτησαν τον Μπέρναμ στην ηγεσία αρχίζει να αποδίδει.
Για πρώτη φορά από τις αρχές του 2025, το Εργατικό Κόμμα έχει επιστρέψει στην πρώτη θέση, ξεπερνώντας οριακά το κόμμα Reform UK του Φάρατζ.
Η αλλαγή στην πορεία των κομμάτων αποκαλύπτει μια αντιπολίτευση που δεν έχει ακόμη διαμορφώσει σαφείς και σταθερές γραμμές επίθεσης. Στο εσωτερικό τόσο του δεξιού Reform όσο και του αριστερού Green Party, υπάρχει η αναγνώριση ότι ο Μπέρναμ αποτελεί έναν νέο τύπο αντιπάλου — εν μέρει χάρη σε ένα προσιτό και φιλικό επικοινωνιακό ύφος, που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ένα πρόσωπο κοντά στο Reform δήλωσε ότι ο Μπέρναμ φαίνεται να υιοθετεί μια πιο κοινή λογική προσέγγιση σε σχέση με τον προκάτοχό του, που έδινε μεγαλύτερη έμφαση στις διαδικασίες, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στον Φάρατζ. Ο τελευταίος είχε αναδειχθεί στον βασικό αντίπαλο του Στάρμερ, προβάλλοντας μια εικόνα ανθρώπου του λαού.
Ωστόσο, η αρχική άνοδος του Μπέρναμ στις δημοσκοπήσεις οφείλεται εξίσου - αν όχι περισσότερο- στην αναταραχή στη δεξιά πτέρυγα όσο και στην ανανέωση της στρατηγικής των Εργατικών.
Αυτή την εβδομάδα, ο Φάρατζ έδειξε πώς μπορεί να σπαταλήσει το δικό του πλεονέκτημα, όταν παραιτήθηκε και στη συνέχεια διεκδίκησε εκ νέου την έδρα του στο Clacton. Αν και κέρδισε με άνεση μια εκλογική αναμέτρηση την οποία τα άλλα μεγάλα κόμματα είχαν μποϊκοτάρει, έχασε το 26,7% των ψήφων από έναν υποψήφιο-έκπληξη ντυμένο ως κάδος απορριμμάτων. Μάλιστα, υπάρχουν στελέχη του Reform που χαρακτηρίζουν την κίνηση αυτή λάθος.
Ορισμένα ανώτερα στελέχη του κόμματος είναι απογοητευμένα από την τροπή που έχουν πάρει τα πράγματα τους τελευταίους μήνες, υποστηρίζοντας ότι ο Φάρατζ έχει κάνει μια σειρά από ασυνήθιστα για τον ίδιο λάθη, καθώς προσπαθεί να αλλάξει την εικόνα γύρω από μια κοινοβουλευτική έρευνα δεοντολογίας σχετικά με τα οικονομικά του. Εκπρόσωπος του Reform αρνήθηκε να σχολιάσει.
Με σημαντική συμβολή της άνευ προηγουμένου διερεύνησης των οικονομικών του Reform, το προβάδισμα των Εργατικών στις δημοσκοπήσεις «αντιπροσωπεύει αξιοσημείωτη βελτίωση σε σχέση με τις τελευταίες ημέρες του Στάρμερ», σύμφωνα με τον Κρις Χόπκινς, διευθυντή πολιτικής έρευνας στη Savanta.
Ωστόσο, ο νέος πρωθυπουργός ανέλαβε την εξουσία τις πρώτες ημέρες της θερινής διακοπής του Κοινοβουλίου και μέχρι στιγμής έχει δοκιμαστεί σχετικά λίγο. «Παρότι ο Μπέρναμ μέχρι στιγμής φαίνεται πιο διορατικός, πιο έμπειρος και πιο ευέλικτος από τον προκάτοχό του, είναι πολύ νωρίς για να πούμε με βεβαιότητα ότι αυτό θα εξακολουθεί να ισχύει όταν χρειαστεί να ληφθούν πιο δύσκολες αποφάσεις», δήλωσε ο Χόπκινς.
Δεν πείθει η Μπέιντενοκ
Η ηγέτιδα του Συντηρητικού Κόμματος, Κέμι Μπέιντενοκ, έχει επίσης δυσκολευτεί να βρει τον βηματισμό της απέναντι στον Μπέρναμ. Στελέχη των Τόρις υποστηρίζουν ότι η αρχηγός τους έχει παρουσιάσει καλύτερη εικόνα το τελευταίο διάστημα, όμως η προσωπική της δημοτικότητα δεν έχει καταφέρει να βελτιώσει αισθητά την εικόνα του κόμματος στις δημοσκοπήσεις.
Στοιχεία της YouGov, που δημοσιεύθηκαν αυτή την εβδομάδα, δείχνουν ότι, παρότι η προσωπική αξιολόγηση της Μπέιντενοκ από τους ψηφοφόρους έχει βελτιωθεί σημαντικά από τον Οκτώβριο, η άποψη για το ίδιο το κόμμα παραμένει αρνητική.
Λιγότεροι από ένας στους πέντε Βρετανούς δηλώνουν ότι πιστεύουν πως οι Συντηρητικοί είναι έτοιμοι να αναλάβουν τη διακυβέρνηση της χώρας.
Στελέχη του κόμματος διαμαρτύρονται ότι η Μπέιντενοκ φέρει προσωπική ευθύνη για μια σειρά λαθών, όπως η απόφαση να στηρίξει έναν υποψήφιο των Τόρις για το δημοτικό συμβούλιο, ο οποίος είχε καταδικαστεί για φυλετική παρενόχληση εις βάρος πρώην Εβραίου βουλευτή των Εργατικών. Αφού τελικά απέσυρε την υποψηφιότητά του, η Μπέιντενοκ τον διόρισε στη συνέχεια σύμβουλό της. Εκπρόσωπος του Συντηρητικού Κόμματος δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.
Η Μπέιντενοκ έχει προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό του κόμματος, μπλοκάροντας υποψηφίους της μετριοπαθούς πτέρυγας. Από την πλευρά της κυβέρνησης, αυτό σημαίνει ότι αφήνει μεγαλύτερο τμήμα του εκλογικού σώματος διαθέσιμο προς διεκδίκηση.
Στελέχη των Εργατικών λένε ότι ένας από τους λόγους για τους οποίους επιλέχθηκε ο Μπέρναμ ως αρχηγός ήταν η ικανότητά του να απευθύνεται σε ψηφοφόρους σε όλο το προοδευτικό φάσμα της βρετανικής πολιτικής, κατά τρόπο παρόμοιο με εκείνον που επέτρεψε στον πρώην συντηρητικό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον να κυριαρχήσει στον χώρο της κεντροδεξιάς.
Οι Συντηρητικοί θεωρούν ως μεγαλύτερη αδυναμία του Μπέρναμ το γεγονός ότι οι βασικές προεκλογικές δεσμεύσεις του για την αποκέντρωση εξουσιών και την κοινωνική φροντίδα απαιτούν σημαντική χρηματοδότηση, σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομία δεν αναπτύσσεται όσο γρήγορα θα έπρεπε.
Τα πιο πρόσφατα μοντέλα του υπουργείου Οικονομικών, που είχε μεταδώσει προηγουμένως το Bloomberg, δείχνουν ότι η βρετανική οικονομία θα παρουσιάσει οριακή ανάπτυξη το επόμενο έτος, εάν η διώρυγα του Ορμούζ παραμείνει σοβαρά διαταραγμένη έως το τέλος του 2026.
Υπάρχει κάποια αισιοδοξία στους Τόρις ότι η στάση του Μπέρναμ απέναντι στις δημόσιες δαπάνες προσφέρει μια ευκαιρία να επιστρέψουν σε ένα γνώριμο πεδίο και να υποστηρίξουν μια πολιτική χαμηλής φορολογίας.
Σύμμαχοι της συντηρητικής ηγέτιδας στοιχηματίζουν ότι οι πρώτες προσπάθειες του Μπέρναμ να διαφοροποιηθεί από τον Στάρμερ, προβάλλοντας αισιοδοξία και φιλοδοξία, θα αρχίσουν να υποχωρούν όταν έρθουν αντιμέτωπες με την πραγματικότητα - και επισημαίνουν ότι οικονομικές δυσκολίες παραμένουν μπροστά.
Φωτογραφία @AP
