Σανίδα σωτηρίας αναζητά μέσα στο καλοκαίρι ο κλάδος του λιανικού εμπορίου, με τους επιχειρηματίες του χώρου να εναποθέτουν όλες τους τις ελπίδες για τόνωση της κατανάλωσης στις τελευταίες ημέρες του Αυγούστου, ενόψει της αυλαίας των εκπτώσεων και κόντρα στο κλίμα οικονομικής ανασφάλειας που διακατέχει εδώ και καιρό τα νοικοκυριά.
Οι θερινές εκπτώσεις ξεκίνησαν τη Δευτέρα 13 Ιουλίου και θα διαρκέσουν έως και τις 31 Αυγούστου. Ωστόσο, μετά από έναν αρκετά υποτονικό Ιούλιο, ο εμπορικός κόσμος ετοιμάζεται να «τα παίξει όλα για όλα» προκειμένου να δει την πολυπόθητη ανάσα στα ταμεία του. Γνωρίζει βέβαια ότι οι προσδοκίες δεν είναι μεγάλες για τον Αύγουστο, δεδομένου ότι παραδοσιακά ο Ιούλιος είναι ο πιο δυνατός μήνας της καλοκαιρινής εκπτωτικής περιόδου.
Ωστόσο, τα εμπορικά καταστήματα συνεχίζουν να κινούνται στον… αστερισμό των προσφορών, αναμένοντας να προσελκύσουν τους καταναλωτές που ακόμη δεν έχουν φύγει διακοπές και έχουν συγκεκριμένες καταναλωτικές ανάγκες ή και εκείνους που επέστρεψαν από την καλοκαιρινή τους άδεια και επιθυμούν δειλά δειλά να προμηθευτούν κάποια αγαθά που επιθυμούν ενόψει του φθινοπώρου. Οι επιχειρηματίες υπόσχονται γενναίες προσφορές κι εκπτώσεις που σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούν το 30% και μπορεί να φτάσουν ακόμη και το 50%, επιχειρώντας να «ξορκίσουν» τον εφιάλτη της ακρίβειας που εξακολουθεί να πλανάται πάνω από τα ελληνικά νοικοκυριά.
Ο υποτονικό Ιούλιος των εκπτώσεων
Όπως προκύπτει από πρόσφατη έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιώς σε επιχειρήσεις – μέλη του, τον εφετινό Ιούλιο η εμπορική κίνηση κινήθηκε σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Ειδικότερα, πάνω από τις μισές επιχειρήσεις και δη το 55% δήλωσε ότι ο τζίρος του πρώτου μήνα των θερινών εκπτώσεων ήταν μειωμένος σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, το 33% των επιχειρήσεων ανέφερε ότι κινήθηκε στα ίδια επίπεδα, ενώ μόλις το 12% των επιχειρήσεων κατέγραψε αύξηση των πωλήσεών του.
Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για το λιανεμπόριο εξακολουθεί να είναι η περιορισμένη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, παρά τις σημαντικές προσφορές και τις ανταγωνιστικές τιμές που προσφέρουν οι επιχειρήσεις.
Και για του λόγου το αληθές, σχεδόν τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις, ήτοι ποσοστό 73%, εκτιμούν ότι ο βασικός λόγος της υποτονικής πορείας των πωλήσεων είναι η περιορισμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, ενώ ως δεύτερος σημαντικότερος παράγοντας αναδείχθηκε ο αυξανόμενος ανταγωνισμός από τις διεθνείς ηλεκτρονικές πλατφόρμες και το ηλεκτρονικό εμπόριο.
Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν ότι, παρά τη μεγάλη προσπάθεια των εμπορικών επιχειρήσεων να προσελκύσουν το καταναλωτικό κοινό με ελκυστικές εκπτώσεις και ποιοτικές υπηρεσίες, η συνολική κατανάλωση εξακολουθεί να επηρεάζεται από τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά.
Το δύσκολο 2026 και η νέα «συνθήκη»
Ο κλάδος του λιανικού εμπορίου είχε εναποθέσει τις ελπίδες του σε μια ισχυρή εκπτωτική περίοδο, προκειμένου να αντισταθμίσει την υποτονική κίνηση της αγοράς κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών του έτους. Το 2026 δεν μπήκε… με το δεξί. Το πρώτο πεντάμηνο ήταν υποτονικό, ενώ η κρίση στον Περσικό Κόλπο επιδείνωσε την κατάσταση, ενισχύοντας έτι περαιτέρω το αίσθημα ανασφάλειας για την επόμενη μέρα. Ένας πόλεμος που ήρθε να προστεθεί σε ένα ήδη δύσκολο περιβάλλον για τα εμπορικά καταστήματα που αναζητούν εδώ και χρόνια «τη χρυσή τομή», καλώντας να ισορροπήσουν ανάμεσα στην αύξηση του λειτουργικού κόστους και στη μείωση της αγοραστικής δύναμης του καταναλωτικού κοινού.
Οι εφετινές θερινές εκπτώσεις είναι για έναν ακόμη λόγο ιδιαίτερες. Και αυτό γιατί από την 1η Ιουλίου έχει επιβληθεί δασμός ύψους 3 ευρώ στα μικροδέματα που εισέρχονται στην Ελλάδα μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών από τρίτες χώρες, σε μια απόφαση που βάζει στο στόχαστρο προϊόντα από την Κίνα που πωλούνται μέσα από γνωστές πλατφόρμες όπως το Shein και το Temu.
Υπενθυμίζεται εδώ ότι η εν λόγω απόφαση έχει ληφθεί ήδη από τα τέλη του 2025 σε επίπεδο ΕΕ, στηριζόμενη στο γεγονός ότι τέτοια δέματα εισέρχονταν στην ευρωπαϊκή αγορά αδασμολόγητα, οδηγώντας σε αθέμιτο ανταγωνισμό και προκαλώντας σημαντικούς κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών, υψηλά επίπεδα απάτης και περιβαλλοντικές ανησυχίες.
Αυτό που πρέπει να γίνει αντιληπτό είναι το γεγονός πως η επιβάρυνση των 3 ευρώ υπολογίζεται ανά διαφορετικό είδος προϊόντος και όχι ανά δέμα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όσο περισσότερα είναι τα προϊόντα, τόσο πιο ψηλά μπορεί να φτάσει και ο συνολικός λογαριασμός. Αν ένα δέμα περιέχει ένα βιβλίο, ένα σημειωματάριο και ένα στυλό, πρόκειται για τρία διαφορετικά είδη. Στην περίπτωση αυτή επιβάλλεται δασμός 9 ευρώ συνολικά (3 ευρώ ανά είδος), στον οποίο προστίθεται ο αναλογών ΦΠΑ και τυχόν λοιπές επιβαρύνσεις. Αν ένα δέμα περιλαμβάνει δύο πανομοιότυπα σημειωματάρια με τα ίδια χαρακτηριστικά, αυτά θεωρούνται ένα είδος και επιβάλλεται συνολικός δασμός 3 ευρώ.
Ο νέος δασμός αποτελεί μεταβατικό μέτρο και θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου 2028 θα εφαρμοστεί το κανονικό δασμολογικό καθεστώς, με τον εισαγωγικό δασμό να υπολογίζεται βάσει της δασμολογικής κατηγορίας κάθε προϊόντος, ανεξάρτητα από την αξία του ή τον τρόπο αγοράς και αποστολής.
Ο κίνδυνος για «λουκέτα»
«Χωρίς στοχευμένες παρεμβάσεις το εμπόριο θα βρεθεί αντιμέτωπο με νέα λουκέτα», δήλωνε πρόσφατα σε τηλεοπτική του συνέντευξη ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, μιλώντας για την αγορά, τα κόστη και τις προτάσεις του εμπορίου ενόψει της ΔΕΘ. Όπως εξηγούσε χαρακτηριστικά, τα μηνύματα από την αγορά παραμένουν άμεσα συνδεδεμένα με την αγοραστική δύναμη των πολιτών, ενώ το διαθέσιμο εισόδημα εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που επηρεάζει την κατανάλωση. «Με τα σημερινά δεδομένα κρατάμε μικρό καλάθι», σημείωνε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι θα είναι δύσκολο η αύξηση του κύκλου εργασιών να καλύψει τη σημαντική επιβάρυνση που προκαλεί η άνοδος του λειτουργικού κόστους.
Σύμφωνα με τον κ. Καφούνη, οι επιχειρήσεις καλούνται να διαχειριστούν διαρκείς αυξήσεις στο λειτουργικό τους κόστος, από τα ενοίκια και την ενέργεια έως το μισθολογικό κόστος. Πρόκειται για πιέσεις που περιορίζουν τα περιθώρια βιωσιμότητας, μειώνουν τη δυνατότητα πραγματοποίησης επενδύσεων και λειτουργούν ανασταλτικά στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
«Η ανθεκτικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Κάθε μήνας που περνά με περιορισμένη κατανάλωση, αυξημένο λειτουργικό κόστος και μειωμένα περιθώρια κέρδους δοκιμάζει τις αντοχές χιλιάδων οικογενειακών επιχειρήσεων», ανέφερε σε πρόσφατη δήλωσή του και ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιώς.
