Νέα «γραμμή άμυνας» γύρω από την πρώτη κατοικία στήνει ο εξωδικαστικός μηχανισμός για τους οφειλέτες που διαθέτουν και άλλα ακίνητα. Από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 ενεργοποιείται η νέα δυνατότητα που επιτρέπει να διαχωρίζεται η κύρια κατοικία από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία. Ο οφειλέτης θα μπορεί να κρατήσει το σπίτι του, ρυθμίζοντας την οφειλή που συνδέεται με αυτό με χαμηλότερη μηνιαία δόση, ενώ εξοχικά, οικόπεδα και άλλα ακίνητα θα μπορούν να οδηγούνται σε πλειστηριασμό για την ικανοποίηση των πιστωτών.
Η βασική αλλαγή βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η ακίνητη περιουσία κατά τη διαμόρφωση της ρύθμισης. Σήμερα, μέσω του εξωδικαστικού ρυθμίζεται το σύνολο των οφειλών προς Δημόσιο, τράπεζες και servicers και στην εξίσωση μπαίνει η συνολική αξία της περιουσίας του οφειλέτη. Με το νέο καθεστώς, οι πιστωτές αποκτούν τη δυνατότητα να καταθέτουν αντιπρόταση με την οποία θα προβλέπεται η εκποίηση των υπόλοιπων ακινήτων, αφήνοντας εκτός την κύρια κατοικία.
Έτσι, για τον υπολογισμό των μηνιαίων δόσεων θα λαμβάνεται υπόψη ως αξία ακίνητης περιουσίας μόνο η αξία της κύριας κατοικίας. Στόχος είναι να διαμορφώνεται μια πιο διαχειρίσιμη δόση για τον οφειλέτη, με αντάλλαγμα όμως την εκποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας του.
Τα ψιλά γράμματα
Η προστασία της κύριας κατοικίας συνοδεύεται από συγκεκριμένους όρους. Εάν το ακίνητο ανήκει κατά ιδανικό μερίδιο και σε συνοφειλέτη ή εγγυητή για οφειλή του αιτούντος, απαιτείται υποχρεωτικά η συνυποβολή της αίτησης και η συνυπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης από το συγκεκριμένο πρόσωπο.
Από τη στιγμή που θα υπογραφεί η σύμβαση και για όσο διάστημα ο οφειλέτης τηρεί τη ρύθμιση, απλώνεται προστατευτικό δίχτυ γύρω από την κύρια κατοικία. Οι πιστωτές που δεσμεύονται από τη συμφωνία δεν μπορούν να επισπεύσουν αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος της, να λάβουν ασφαλιστικά μέτρα, να εγγράψουν νέα υποθήκη ή να μετατρέψουν προσημείωση σε υποθήκη.
Οι υποθήκες και οι προσημειώσεις που έχουν ήδη εγγραφεί παραμένουν. Επίσης η προστασία συνδέεται άμεσα με την κανονική καταβολή των δόσεων. Εάν η ρύθμιση χαθεί, αίρεται και η προστασία, ανοίγοντας ξανά τον δρόμο στους πιστωτές να κινηθούν κατά της κύριας κατοικίας.
Στο «σφυρί» τα υπόλοιπα ακίνητα
Η εκποίηση των άλλων ακινήτων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας και δεν παραπέμπεται σε αόριστο χρόνο. Η σύμβαση αναδιάρθρωσης αποτελεί εκτελεστό τίτλο και τη διαδικασία αναλαμβάνει ο χρηματοδοτικός φορέας με την υψηλότερη ενυπόθηκη απαίτηση. Εάν δεν υπάρχει ενυπόθηκος δανειστής, τη σκυτάλη παίρνει ο πιστωτής με τη μεγαλύτερη απαίτηση.
Ο ηλεκτρονικός πλειστηριασμός ορίζεται σε διάστημα 40 έως 60 ημερών από τη σύνταξη της έκθεσης του δικαστικού επιμελητή, χωρίς να συνυπολογίζεται ο Αύγουστος, ενώ η τιμή πρώτης προσφοράς καθορίζεται με βάση την αξία που έχει υπολογιστεί στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Η διαδικασία μπορεί να κινηθεί ακόμη και όταν στο ακίνητο υπάρχει ήδη κατάσχεση ή άλλη δέσμευση, με τις εξαιρέσεις που προβλέπει η νομοθεσία. Εάν ο αρμόδιος πιστωτής δεν ξεκινήσει τις ενέργειες μέσα σε τρεις μήνες από την υπογραφή της σύμβασης ή εάν η διαδικασία ματαιωθεί για δεύτερη φορά χωρίς σοβαρό λόγο, τη διαδικασία μπορεί να αναλάβει άλλος πιστωτής χωρίς να απαιτείται δικαστική άδεια.
Με το νέο καθεστώς δεν επιτρέπονται βασικές ανακοπές που προβλέπονται στη συνήθη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης, ενώ μετά την ολοκλήρωσή της δεν παρέχεται δικαίωμα ανακοπής στον οφειλέτη ή στους πιστωτές που έχουν υπογράψει τη σύμβαση αναδιάρθρωσης.
