Στην Ολομέλεια της Βουλής εισάγεται σήμερα ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας, με τον οποίο κωδικοποιούνται 181 νομοθετήματα και περισσότερο από ένας αιώνας πολεοδομικής νομοθεσίας σε 477 άρθρα, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η πολυνομία που για χρόνια δημιουργούσε καθυστερήσεις, αντικρουόμενες ερμηνείες και ανασφάλεια για πολίτες, μηχανικούς και επενδυτές.
Από την έκδοση μιας οικοδομικής άδειας και την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου μέχρι τα αυθαίρετα, την εκτός σχεδίου δόμηση, τις χρήσεις γης και τις κατατμήσεις οικοπέδων, σχεδόν κάθε ζήτημα που αφορά την αξιοποίηση ενός ακινήτου συγκεντρώνεται πλέον σε ένα ενιαίο νομοθετικό κείμενο.
Παρότι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας διευκρινίζει ότι ο Κώδικας δεν εισάγει νέο Δίκαιο ούτε αλλάζει τους υφιστάμενους κανόνες, φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως το νέο ενιαίο σημείο αναζήτησης της ισχύουσας νομοθεσίας για ζητήματα που εκτείνονται από τον χωρικό σχεδιασμό και τις αστικές αναπλάσεις έως τις οικοδομικές άδειες, τις υπερβάσεις δόμησης και τα αυθαίρετα.
Με εντολή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, κατέθεσε σήμερα -κατά την έναρξη της συζήτησης στην ολομέλεια της Βουλής για την «Κύρωση Κώδικα Χωροταξίας-Πολεοδομίας»- νομοτεχνική βελτίωση, με την οποία ο τίτλος του νομοσχεδίου μετονομάζεται τιμής ένεκεν σε «Κύρωση Κώδικα Χωροταξίας-Πολεοδομίας "Νικόλαος Ταγαράς"».
Τι περιλαμβάνει ο νέος Κώδικας
Ο νέος Κώδικας συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο κείμενο τις ισχύουσες διατάξεις που μέχρι σήμερα ήταν διάσπαρτες σε 122 νόμους, 29 προεδρικά διατάγματα, 15 νομοθετικά διατάγματα, τέσσερα βασιλικά διατάγματα, τρεις αναγκαστικούς νόμους, επτά υπουργικές αποφάσεις και μία πράξη νομοθετικού περιεχομένου. Στις διατάξεις που κωδικοποιούνται περιλαμβάνονται το σύνολο σχεδόν των βασικών κανόνων για τον χωρικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, τις αστικές αναπλάσεις, την εφαρμογή πολεοδομικών σχεδίων, τις εισφορές σε γη και χρήμα, τις πράξεις εφαρμογής, τις απαλλοτριώσεις και τους κοινόχρηστους χώρους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους ιδιοκτήτες ακινήτων παρουσιάζει το τμήμα που αφορά τους κανόνες δόμησης και χρήσεων γης. Σε αυτό συγκεντρώνονται οι διατάξεις για τη δόμηση εντός σχεδίου, για τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, συμπεριλαμβανομένων των προϋφιστάμενων του 1923, για την εκτός σχεδίου δόμηση, τις Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ), τις απαγορεύσεις κατάτμησης ακινήτων, τις χρήσεις γης και τη δόμηση στις παράκτιες περιοχές.
Στον ίδιο Κώδικα ενσωματώνονται επίσης οι κανόνες για την έκδοση οικοδομικών αδειών, την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου, τον έλεγχο της δόμησης, τις δομικές εργασίες σε ρυμοτομούμενα ακίνητα, καθώς και το πλαίσιο αντιμετώπισης της αυθαίρετης δόμησης και των υπερβάσεων δόμησης.
Παράλληλα, περιλαμβάνονται διατάξεις για τις επικίνδυνες οικοδομές, αλλά και ευρύτερες πολιτικές που σχετίζονται με την αστική ανθεκτικότητα, τη διαχείριση του οικιστικού αποθέματος, την προσβασιμότητα και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Ψηφιακή πρόσβαση για πολίτες και επαγγελματίες
Ένα από τα βασικά στοιχεία του νέου πλαισίου είναι η δημιουργία νέας ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέσω της οποίας οι πολίτες θα μπορούν να αναζητούν δωρεάν και άμεσα το σύνολο της ισχύουσας χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η βάση θα λειτουργεί ως διαρκώς επικαιροποιούμενο ψηφιακό εργαλείο, στο οποίο θα ενσωματώνονται όλες οι μελλοντικές αλλαγές της νομοθεσίας, ώστε το κείμενο να παραμένει συνεχώς ενημερωμένο και να μην επαναληφθεί το φαινόμενο του κατακερματισμού που είχε καταστήσει ανεπίκαιρο τον προηγούμενο Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας του 1999.
Οι χρήστες θα μπορούν να εντοπίζουν εύκολα τόσο τις ισχύουσες διατάξεις όσο και την αντιστοίχισή τους με τα παλαιότερα νομοθετήματα, μέσω ειδικών πινάκων που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα του Κώδικα.
Τι δεν αλλάζει
Το υπουργείο υπογραμμίζει ότι ο νέος Κώδικας δεν μεταβάλλει το ισχύον πολεοδομικό και χωροταξικό καθεστώς, αλλά συγκεντρώνει και αναδιατάσσει τις υφιστάμενες ρυθμίσεις σε ενιαία μορφή.
Παράλληλα, ορισμένες ειδικές κατηγορίες νομοθεσίας παραμένουν εκτός της κωδικοποίησης, όπως οι Βιομηχανικές Περιοχές (ΒΙΠΕ), οι τουριστικές επιχειρήσεις, τα ΕΣΧΑΣΕ και τα ΕΣΧΑΔΑ, τα οποία εξακολουθούν να διέπονται από τα ειδικά θεσμικά τους πλαίσια.
Ο Κώδικας θα φέρει το όνομα «Νικόλαος Ταγαράς»
Λίγο πριν από την έναρξη της συζήτησης στην Ολομέλεια, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατέθεσε νομοτεχνική βελτίωση με την οποία ο τίτλος του νομοσχεδίου μετονομάζεται σε «Κύρωση Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας "Νικόλαος Ταγαράς"», έπειτα από σχετική εντολή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η πρωτοβουλία αποτελεί φόρο τιμής στον αείμνηστο Νίκο Ταγαρά για τη μακρόχρονη και καθοριστική συμβολή του στα θέματα χωροταξίας, πολεοδομικού σχεδιασμού, προστασίας του δομημένου και φυσικού περιβάλλοντος και θεσμικής μεταρρύθμισης του χωρικού σχεδιασμού της χώρας.
Κατά την τοποθέτησή του στη Βουλή, ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τον Νίκο Ταγαρά «πρωτεργάτη του σύγχρονου πολεοδομικού σχεδιασμού της χώρας», σημειώνοντας ότι υπήρξε σημείο αναφοράς για τα ζητήματα πολεοδομίας και χωροταξίας, ενώ συνέδεσε το όνομά του με την προσπάθεια απλοποίησης των διαδικασιών, ψηφιοποίησης των υπηρεσιών και αντιμετώπισης της πολυνομίας που επί δεκαετίες χαρακτήριζε το θεσμικό πλαίσιο.
Με τη δημοσίευση του Κώδικα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως θα ξεκινήσει άμεσα η ισχύς του, χωρίς μεταβατική περίοδο παράλληλης εφαρμογής με τα νομοθετήματα που κωδικοποιούνται. Έτσι, οι διατάξεις που ενσωματώνονται στον νέο Κώδικα θα αποτελούν πλέον το βασικό σημείο αναφοράς για την εφαρμογή της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.
