Ούτε οι μεγάλες εκπτώσεις στο τίμημα, ούτε οι 60 άτοκες δόσεις φαίνεται να έχουν προσελκύσει τους ιδιώτες στη ρύθμιση για την εξαγορά καταπατημένων ακινήτων του Δημοσίου, η οποία παραμένει σε χαμηλές «πτήσεις» λίγες ημέρες πριν εκπνεύσει η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων.
Παρά το «κούρεμα» που μπορεί να φθάσει ακόμη και το 80%, οι αυστηρές προϋποθέσεις, το πλήθος των δικαιολογητικών και το κόστος εξαγοράς λειτουργούν αποτρεπτικά για πολλούς ιδιώτες. Την ίδια ώρα, αρκετοί που έχουν ήδη δηλώσει τις εκτάσεις στο Κτηματολόγιο επιλέγουν να διεκδικήσουν δικαστικά την κυριότητά τους αντί να τις αγοράσουν από το Δημόσιο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, από τα τέλη Σεπτεμβρίου του 2024, όταν άνοιξε η διαδικασία, μέχρι σήμερα στην ψηφιακή πλατφόρμα βρίσκονται περίπου 12.000 αιτήσεις, πολλές από τις οποίες δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, όταν οι καταπατημένες εκτάσεις υπολογίζονται σε περίπου 90.000. Η προθεσμία εκπνέει στις 11 Σεπτεμβρίου 2026.
Με την προθεσμία να μετρά αντίστροφα και τη συμμετοχή να παραμένει χαμηλή, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχουν φθάσει αιτήματα για παράταση της διαδικασίας. Η Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Δωδεκανήσου ζητά όχι μόνο περισσότερο χρόνο αλλά και αλλαγές στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Όπως επισημαίνει, οι ιδιαίτερες ιδιοκτησιακές και κτηματολογικές συνθήκες στα Δωδεκάνησα καθιστούν σε αρκετές περιπτώσεις εξαιρετικά δύσκολη ή ακόμη και αδύνατη την εφαρμογή των υφιστάμενων διατάξεων. Ένα από τα βασικά εμπόδια είναι η απαίτηση προηγούμενης δήλωσης του ακινήτου στο Ε9, όταν δεν υπάρχει ΚΑΕΚ, αυτοτελής κτηματολογική μερίδα ή άλλα στοιχεία που είναι αναγκαία για την ταυτοποίησή του.
Ο φάκελος
Για την υποβολή της αίτησης απαιτείται παράβολο 300 ευρώ, το οποίο συμψηφίζεται με το τίμημα εξαγοράς ή επιστρέφεται εφόσον η αίτηση απορριφθεί. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να υποβάλουν σειρά δικαιολογητικών, μεταξύ των οποίων τοπογραφικό διάγραμμα με δήλωση μηχανικού, φύλλο προσδιορισμού της αντικειμενικής αξίας, βεβαίωση όρων δόμησης, οικοδομική άδεια εφόσον υπάρχει, τίτλους από τους οποίους προκύπτει η κατοχή, υπεύθυνη δήλωση για την έκταση του ακινήτου, έγγραφο για τη χρήση του, καθώς και αντίγραφα των εντύπων Ε1 και Ε9.
Οι προϋποθέσεις
Βασική προϋπόθεση για την εξαγορά είναι η αδιάλειπτη κατοχή του ακινήτου για τουλάχιστον 30 χρόνια με τίτλο ή για τουλάχιστον 40 χρόνια χωρίς τίτλο. Στη δεύτερη περίπτωση, ο αιτών θα πρέπει να χρησιμοποιεί το ακίνητο ως κύρια κατοικία ή βοηθητικό χώρο αυτής ή για την άσκηση τουριστικής, βιοτεχνικής, βιομηχανικής, εμπορικής ή αγροτικής δραστηριότητας. Παράλληλα, το ακίνητο θα πρέπει να έχει δηλωθεί στο Ε9 για τα πέντε τελευταία χρόνια πριν από την αίτηση.
Εφόσον η αίτηση εγκριθεί από την αρμόδια επιτροπή, εντός πέντε ημερών εκδίδεται πιστοποιητικό αποδοχής, στο οποίο αναγράφονται η περιγραφή και τα όρια του ακινήτου, τα στοιχεία του αιτούντος, το τίμημα εξαγοράς και τα ποσά της εφάπαξ ή τμηματικής καταβολής.
Εκπτώσεις έως 80%
Το τίμημα εξαγοράς ορίζεται στο 100% της αντικειμενικής αξίας του οικοπέδου ή του γηπέδου, με το πλαίσιο να προβλέπει σημαντικές εκπτώσεις ανάλογα με την περίπτωση:
- Έκπτωση 50% όταν ο ιδιώτης έχει αναγνωριστεί πρωτόδικα ως κύριος του ακινήτου ή έχει αναγραφεί ως κύριος στις πρώτες κτηματολογικές εγγραφές και έχει ασκηθεί αγωγή από το Δημόσιο ή δεν έχει παρέλθει η προθεσμία για την άσκησή της.
- Έκπτωση 70% όταν έχει ασκηθεί ένδικο μέσο κατά δικαστικής απόφασης για την αναγνώριση της κυριότητας έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022.
- Έκπτωση 80% για ακίνητο που καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες του αιτούντος ή του αρχικού δικαιοπαρόχου και προέρχεται από μαζική εγκατάσταση πληθυσμιακών ομάδων πριν από το 1964.
Το τελικό τίμημα μπορεί να καταβληθεί εφάπαξ με επιπλέον έκπτωση 10% ή να εξοφληθεί σε έως 60 άτοκες μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό δόσης τα 100 ευρώ.
