Η λειψυδρία χτυπά ολοένα και περισσότερες περιοχές της Ελλάδας, φέρνοντας στο προσκήνιο ένα πρόβλημα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν κυρίως υπόθεση των άνυδρων νησιών του Αιγαίου. Σήμερα, η κλιματική αλλαγή, η παρατεταμένη ανομβρία, οι συχνότεροι καύσωνες και η αυξανόμενη ζήτηση νερού λόγω τουρισμού πιέζουν τα διαθέσιμα αποθέματα σε πολλές περιοχές της χώρας, αναγκάζοντας την Πολιτεία να επισπεύδει έργα και έκτακτα μέτρα. Και όλα αυτά σε μια χώρα που διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες ακτογραμμές στον κόσμο, με περισσότερα από 13.500 χιλιόμετρα ακτών και πάνω από 6.000 νησιά και νησίδες.
Η πιο πρόσφατη εξέλιξη αφορά την Κάρπαθο. Με απόφαση που υπέγραψε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, το νησί κηρύχθηκε σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας για διάστημα τριών μηνών.
Η Κάρπαθος έρχεται να προστεθεί σε έναν κατάλογο που διαρκώς μεγαλώνει. Η Αστυπάλαια, η Πάτμος και η Λέρος έχουν επίσης βρεθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω προβλημάτων επάρκειας νερού, ενώ η Κέρκυρα κηρύχθηκε σε αντίστοιχο καθεστώς τον Μάρτιο του 2026. Στο επίκεντρο είχε βρεθεί και η Αττική, η οποία κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τον Νοέμβριο του 2025, μετά τη σημαντική μείωση των διαθέσιμων αποθεμάτων και τις προειδοποιήσεις για την ασφάλεια υδροδότησης της πρωτεύουσας.
Γιατί τα νησιά βρίσκονται πλέον στο «κόκκινο»
Το πρόβλημα δεν εξηγείται μόνο από τις χαμηλές βροχοπτώσεις. Τα περισσότερα ελληνικά νησιά διαθέτουν περιορισμένους φυσικούς υδάτινους πόρους, μικρούς υπόγειους υδροφορείς και αυξημένη εξάρτηση από γεωτρήσεις ή μονάδες αφαλάτωσης. Όταν οι χειμερινές βροχές μειώνονται και οι καλοκαιρινοί επισκέπτες προστίθενται στο μόνιμο πληθυσμό ενός νησιού μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι πιέσεις γίνονται ασφυκτικές.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι ανάγκες ύδρευσης το καλοκαίρι είναι πολλαπλάσιες σε σχέση με τον χειμώνα. Την ίδια στιγμή, σημαντικές ποσότητες νερού χάνονται λόγω παλαιών δικτύων και διαρροών, ενώ αρκετοί δήμοι καλούνται να διαχειριστούν υποδομές που σχεδιάστηκαν για πολύ μικρότερους πληθυσμούς από αυτούς που εξυπηρετούν σήμερα.
Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί μόνο ελληνικό φαινόμενο. Ολόκληρη η Μεσόγειος καταγράφει αυξανόμενη πίεση στους υδάτινους πόρους, με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι οι περίοδοι ξηρασίας θα γίνονται συχνότερες και μεγαλύτερης διάρκειας τα επόμενα χρόνια.
Τα έργα που επισπεύδονται
Η επέκταση της λειψυδρίας έχει αναγκάσει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να επιταχύνει δεκάδες έργα σε νησιωτικές και ηπειρωτικές περιοχές της χώρας. Στις αρχές του 2026 εγκρίθηκαν 42 έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 75 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, με παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν νέες μονάδες αφαλάτωσης, αγωγούς μεταφοράς νερού, δεξαμενές αποθήκευσης και αντικατάσταση δικτύων.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη περισσότερα από 150 έργα ύδρευσης και αποχέτευσης σε δεκάδες νησιά της χώρας, με στόχο να μειωθεί η εξάρτηση από έκτακτες λύσεις και να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των τοπικών συστημάτων ύδρευσης.
Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνονται έργα αφαλάτωσης σε νησιά που αντιμετωπίζουν διαχρονικά προβλήματα επάρκειας νερού, αναβαθμίσεις υφιστάμενων υποδομών και νέα έργα μεταφοράς και αποθήκευσης νερού. Παράλληλα, εξετάζονται μεγαλύτερες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της υδροδοτικής ασφάλειας της χώρας, καθώς η λειψυδρία αντιμετωπίζεται πλέον ως ζήτημα κρίσιμων υποδομών και όχι ως ένα πρόσκαιρο πρόβλημα ενός δύσκολου καλοκαιριού.
Η μάχη για το νερό επεκτείνεται στη Μεσόγειο
Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα που βλέπει τα νησιά της να δοκιμάζονται από την έλλειψη νερού. Σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, η λειψυδρία εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις τοπικές κοινωνίες και τον τουρισμό. Στην Ιταλία, η Σικελία και η Σαρδηνία βρέθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια στο επίκεντρο της κρίσης, με την ιταλική κυβέρνηση να κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε περιοχές που επλήγησαν από παρατεταμένη ξηρασία και ελλείψεις νερού. Στη Σικελία, αρκετοί δήμοι αναγκάστηκαν να προχωρήσουν σε περιορισμούς κατανάλωσης, ενώ το 2025 οι επιστήμονες προειδοποιούσαν ότι περίπου το 70% της έκτασης του νησιού αντιμετωπίζει κίνδυνο ερημοποίησης.
Αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται και σε άλλα δημοφιλή νησιωτικά συμπλέγματα της Μεσογείου. Στις Βαλεαρίδες Νήσους της Ισπανίας και στα Κανάρια Νησιά, οι τοπικές αρχές επενδύουν πλέον συστηματικά σε νέες μονάδες αφαλάτωσης και έργα εξοικονόμησης νερού, καθώς η αυξημένη τουριστική κίνηση συμπίπτει με συχνότερες περιόδους ξηρασίας. Παράλληλα, το Κοινό Κέντρο Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προειδοποίησε την άνοιξη του 2025 ότι μεγάλα τμήματα της νότιας Ευρώπης αντιμετωπίζουν επιδεινούμενες συνθήκες ξηρασίας λόγω χαμηλών βροχοπτώσεων και υψηλότερων θερμοκρασιών.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η λειψυδρία στα ελληνικά νησιά δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο πρόβλημα, αλλά μέρος μιας ευρύτερης μεσογειακής τάσης που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή, την αυξημένη τουριστική δραστηριότητα και τις πιέσεις στις υφιστάμενες υποδομές νερού.
