Η Ελλάδα οδεύει προς ακόμη ένα δύσκολο καλοκαίρι με τη λειψυδρία να εξαπλώνεται από τα μικρά νησιά μέχρι την Αττική και τις μεγάλες τουριστικές περιοχές, την ώρα που οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η Μεσόγειος εξελίσσεται σε ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία της Ευρώπης απέναντι στην κλιματική κρίση. Οι χαμηλές βροχοπτώσεις, οι ολοένα συχνότεροι καύσωνες και η εκτόξευση της κατανάλωσης νερού πιέζουν τα αποθέματα, ενώ οι απώλειες λόγω της παλαιότητας των δικτύων παραμένουν τεράστιες.
Το 2025 η κρίση νερού εισήλθε ακόμη σε πιο δύσκολη φάση. Διεθνείς αναλύσεις και ευρωπαϊκές προειδοποιήσεις κατέγραψαν ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στις περιοχές της Μεσογείου που αντιμετωπίζουν από τις μεγαλύτερες πιέσεις σε νερό και ακραία καιρικά φαινόμενα. Σε έρευνα του Reuters για τη λειψυδρία στη νότια Ευρώπη επισημάνθηκε ότι η χώρα μας χάνει σχεδόν το 50% του πόσιμου νερού λόγω διαρροών, κλοπών και παλιών δικτύων, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Την ίδια στιγμή, οι υψηλές θερμοκρασίες και οι παρατεταμένοι καύσωνες του 2025 αύξησαν ακόμη περισσότερο την πίεση σε ταμιευτήρες, γεωτρήσεις και δίκτυα ύδρευσης. Οι επιστήμονες προειδοποιούν πλέον ότι η Ανατολική Μεσόγειος μπορεί να δει μείωση βροχοπτώσεων κατά 10% έως 30% έως το 2050, με ολοένα συχνότερες και εντονότερες περιόδους ξηρασίας.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η λειψυδρία άρχισε να εξαπλώνεται από τα μικρά νησιά μέχρι τις μεγαλύτερες αστικές περιοχές της χώρας. Η Αστυπάλαια, η Πάτμος και η Λέρος βρέθηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω προβλημάτων επάρκειας νερού, ενώ η Κέρκυρα ήταν από τις πιο πρόσφατες περιοχές που κηρύχθηκαν σε έκτακτη ανάγκη )τον Μάρτιο του 2026), εν μέσω αυξημένης ανησυχίας για τις ανάγκες της τουριστικής περιόδου. Στο επίκεντρο βρέθηκε φυσικά και η Αττική, η οποία κηρύχθηκε επίσης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τον Νοέμβριο του 2025, μετά τη σημαντική πτώση των αποθεμάτων στους ταμιευτήρες Μόρνου και Εύηνου και τους φόβους για την ασφάλεια υδροδότησης εκατομμυρίων κατοίκων.
Η βελτίωση των αποθεμάτων νερού δεν αρκεί
Η εικόνα των αποθεμάτων νερού στην Ελλάδα δείχνει φέτος μια μικρή ανάσα σε σχέση με το 2025, όχι όμως και επιστροφή στην κανονικότητα. Τα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ αποτυπώνουν καθαρά ότι οι βασικοί ταμιευτήρες της χώρας εξακολουθούν να βρίσκονται πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από λίγα χρόνια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των ταμιευτήρων, στις 22 Μαΐου 2020 το συνολικό απόθεμα σε Εύηνο, Μαραθώνα, Μόρνο και Υλίκη έφθανε τα 1,237 δισ. κυβικά μέτρα νερού. Μέσα σε πέντε χρόνια, έως τις 22 Μαΐου 2025, τα αποθέματα είχαν καταρρεύσει στα 617,7 εκατ. κυβικά μέτρα, δηλαδή σχεδόν στο μισό σε σχέση με το 2020.
Φέτος, στις 22 Μαΐου 2026, η εικόνα εμφανίζεται βελτιωμένη σε σχέση με πέρυσι, καθώς τα συνολικά αποθέματα διαμορφώνονται στα 765,8 εκατ. κυβικά μέτρα. Πρόκειται για αύξηση περίπου 148 εκατ. κυβικών μέτρων σε σχέση με το 2025, ωστόσο εξακολουθούν να υπολείπονται κατά περίπου 472 εκατ. κυβικά μέτρα έναντι του 2020.
Η μεγαλύτερη πίεση συνεχίζει να καταγράφεται στον Μόρνο, που αποτελεί τη βασική πηγή υδροδότησης της Αττικής. Στις 22 Μαΐου 2020 ο ταμιευτήρας είχε αποθέματα 574,5 εκατ. κυβικά μέτρα, τα οποία έπεσαν στα 307,3 εκατ. το 2025. Φέτος εμφανίζει ανάκαμψη στα 519,2 εκατ. κυβικά μέτρα, χωρίς όμως να επιστρέφει στα επίπεδα ασφαλείας προηγούμενων ετών.
Αντίστοιχα, στην Υλίκη τα αποθέματα από 552,1 εκατ. κυβικά μέτρα το 2020 είχαν πέσει στα 244,8 εκατ. το 2025 και φέτος διαμορφώνονται στα 182,4 εκατ. κυβικά μέτρα, στοιχείο που συνεχίζει να προκαλεί ανησυχία για την αντοχή του συστήματος ύδρευσης σε περίπτωση παρατεταμένου καύσωνα ή νέας ξηρής χρονιάς.
Στον Εύηνο, τα διαθέσιμα αποθέματα βρίσκονταν στα 83,7 εκατ. κυβικά μέτρα το 2020, μειώθηκαν στα 41,4 εκατ. το 2025 και φέτος διαμορφώνονται στα 37,8 εκατ. κυβικά μέτρα, παραμένοντας σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Ο Μαραθώνας εμφανίζει μικρότερες διακυμάνσεις, με 27,2 εκατ. κυβικά μέτρα το 2020, 24,1 εκατ. το 2025 και 26,3 εκατ. το 2026.
Γιατί πολλές περιοχές παραμένουν στο «κόκκινο»
Παρά τη φετινή βελτίωση σε ορισμένους ταμιευτήρες, η λειψυδρία δεν υποχωρεί. Ο λόγος είναι ότι η κρίση δεν σχετίζεται μόνο με το ύψος των αποθεμάτων, αλλά και με τη συνεχώς αυξανόμενη κατανάλωση, τις απώλειες στα δίκτυα και τις ακραίες κλιματικές συνθήκες.
Η Αστυπάλαια, η Πάτμος και η Λέρος έχουν ήδη βρεθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, ενώ η Κέρκυρα βρέθηκε επίσης σε αντίστοιχο καθεστώς μέσα στο 2026 εν μέσω αυξημένης τουριστικής πίεσης. Στο επίκεντρο της ανησυχίας παραμένει και η Αττική, καθώς οι ανάγκες υδροδότησης εκατομμυρίων κατοίκων εξαρτώνται πλέον από ένα σύστημα που εμφανίζει πολύ μικρότερα περιθώρια ασφαλείας σε σχέση με το παρελθόν.
Την ίδια στιγμή, ειδικοί προειδοποιούν ότι αρκετές περιοχές των Κυκλάδων, των Δωδεκανήσων, αλλά και η Θεσσαλία βρίσκονται πλέον σε ζώνη αυξημένου κινδύνου. Οι χαμηλές χιονοπτώσεις, η παρατεταμένη ανομβρία και η εκρηκτική αύξηση κατανάλωσης τους θερινούς μήνες δημιουργούν συνθήκες που μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε περιοριστικά μέτρα νερού αν το καλοκαίρι εξελιχθεί με παρατεταμένους καύσωνες.
