Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) απαγόρευσε τις εξαγωγές συμπυκνώματος χαλκού και συμπυκνώματος κοβαλτίου, καθώς εντείνει τις προσπάθειές της να επιβάλει την επεξεργασία των ορυκτών στο εσωτερικό της χώρας και να διατηρήσει μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας από τους ορυκτούς πόρους της, σύμφωνα με κυβερνητική απόφαση που εξέτασε το Reuters την Πέμπτη.
Μετά το δημοσίευμα του Reuters για την απαγόρευση, η τιμή του χαλκού τριών μηνών στο London Metal Exchange (LME) αυξήθηκε έως και 1,8%, στα 14.369,50 δολάρια ανά μετρικό τόνο, το υψηλότερο επίπεδο από τις 29 Ιανουαρίου, όταν το μέταλλο είχε καταγράψει ιστορικό υψηλό στα 14.527,50 δολάρια ανά τόνο.
Το Κονγκό επιδιώκει να αξιοποιήσει τη θέση του ως ο μεγαλύτερος προμηθευτής κοβαλτίου στον κόσμο και ως σημαντική πηγή άλλων ορυκτών που είναι απαραίτητα για την ενεργειακή μετάβαση, μεταξύ αυτών και του χαλκού, προκειμένου να αναπτύξει εγχώρια δυναμικότητα επεξεργασίας και να διατηρεί μεγαλύτερο μέρος του πλούτου που προέρχεται από τα ορυχεία του.
Η απόφαση της 29ης Ιουνίου, που υπογράφεται από τον υπουργό Ορυχείων Λουί Καμπάμπα Βατούμ, τον υπουργό Εξωτερικού Εμπορίου Ζουλιέν Παλοού Καχόνγκια και τον υπουργό Οικονομίας Ντανιέλ Μουκόκο Σάμπα, αναφέρει ότι «απαγορεύονται οι εξαγωγές συμπυκνωμάτων χαλκού και κοβαλτίου».
Η απαγόρευση τίθεται άμεσα σε ισχύ, αν και, σύμφωνα με την απόφαση, μπορεί να χορηγούνται εξαιρέσεις διάρκειας ενός έτους σε στρατηγικές περιπτώσεις, χωρίς να διευκρινίζονται περαιτέρω οι προϋποθέσεις.
Εισήγαγε επίσης ένα φορολογικό καθεστώς με μεταβατική περίοδο τριών μηνών για τα οικονομικά σημαντικά υποπροϊόντα της εξορυκτικής δραστηριότητας.
Σε ανακοίνωσή της που αναρτήθηκε την Πέμπτη στην πλατφόρμα LSEG, η Ivanhoe Mines δήλωσε ότι το συγκρότημα χαλκού Kamoa-Kakula - κοινοπραξία με την κινεζική Zijin Mining και την κυβέρνηση του Κονγκό - είχε λάβει πολλαπλές εξαιρέσεις που του επέτρεπαν να εξάγει συμπύκνωμα χαλκού από τότε που ξεκίνησε η παραγωγή το 2021.
«Επί του παρόντος, το συμπύκνωμα χαλκού που παράγεται από το Kamoa-Kakula τήκεται στο επιτόπιο χυτήριο ή στο χυτήριο χαλκού Lualaba, στην Κολουέζι. Επιπλέον, το ορυχείο Kipushi διαθέτει εξαίρεση που επιτρέπει την εξαγωγή των συμπυκνωμάτων ψευδαργύρου της μονάδας», ανέφερε η εταιρεία.
Προώθηση της εγχώριας επεξεργασίας
Η απαγόρευση επιβλήθηκε λόγω «της ανάγκης να ενθαρρυνθούν οι μεταλλευτικές επιχειρήσεις να διαθέτουν στην αγορά ή να εξάγουν εμπορικά ορυκτά προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας», αναφέρει η απόφαση.
Το Κονγκό έχει επιβάλει απαγορεύσεις στις εξαγωγές συμπυκνωμάτων χαλκού και κοβαλτίου το 2013, το 2019 και το 2023, χορηγώντας παράλληλα εξαιρέσεις στις περιπτώσεις όπου η εγχώρια δυναμικότητα τήξης δεν επαρκούσε.
Η τελευταία απόφαση καταργεί την απόφαση του 2023 και τις εξαιρέσεις που τη συνόδευαν και την αντικαθιστά με ένα ευρύτερο πλαίσιο που διέπει τις εξαγωγές ορυκτών και τη φορολόγηση των οικονομικά σημαντικών υποπροϊόντων της εξορυκτικής δραστηριότητας.
Το Κονγκό εξάγει κυρίως χαλκό με τη μορφή εξευγενισμένου μετάλλου. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, εξήγαγε 696.725 τόνους καθόδων χαλκού, έναντι 53.926 τόνων συμπυκνωμάτων χαλκού που περιείχαν 18.863 τόνους μεταλλικού χαλκού, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία.
Κατά την ίδια περίοδο, εξήγαγε επίσης 51.940 τόνους υδροξειδίων κοβαλτίου, τα οποία περιείχαν 17.054 τόνους μεταλλικού κοβαλτίου.
Ο Κρίστιαν-Ζερό Νεέμα, αναλυτής της μεταλλευτικής βιομηχανίας στον μη κερδοσκοπικό οργανισμό China-Global South Project, δήλωσε ότι η τελευταία απαγόρευση δύσκολα θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στους περισσότερους παραγωγούς, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του χαλκού και του κοβαλτίου του Κονγκό ήδη υφίσταται επεξεργασία στο εσωτερικό της χώρας.
Είπε ότι η εταιρεία που ενδέχεται να επηρεαστεί περισσότερο είναι η Kamoa-Kakula, καθώς εξακολουθεί να εξάγει ορισμένες ποσότητες συμπυκνώματος βάσει των εξαιρέσεων που έχουν χορηγηθεί.
Η Zijin δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο, όπως δεν απάντησε ούτε το Επιμελητήριο Μεταλλείων του Κονγκό.
Το νέο φορολογικό καθεστώς καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ορυκτών και προβλέπει ότι ο φόρος στα υποπροϊόντα της εξορυκτικής δραστηριότητας εφαρμόζεται σε ιχνοστοιχεία και στοιχεία σε εξαιρετικά μικρές συγκεντρώσεις που ανακτώνται κατά τη διαδικασία εξευγενισμού.
Για τον υπολογισμό της φορολογητέας αξίας χρησιμοποιείται συντελεστής 55%, ενώ επιβάλλονται δικαιώματα εκμετάλλευσης (royalties) επιπλέον εκείνων που ισχύουν για το βασικό ορυκτό.
