Τα ευρήματα μιας νέας μελέτης έρχονται να καταρρίψουν την διαδεδομένη άποψη πως οι διατροφικές διαταραχές (όπως η νευρική ανορεξία) αποτελούν πρόβλημα που αφορά κυρίως τις εύπορες οικογένειες. Στην πραγματικότητα, συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο και πρωτίστως πλήττονται τα κορίτσια και τα αγόρια εφηβικής ηλικίας που ζουν σε νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα.
Η μελέτη ανασκόπησης (μετανάλυσης) υλοποιήθηκε από ερευνητές του βρετανικού University College London σε συνεργασία με ερευνητές του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Κοπεγχάγης στη Δανία και εξέτασε δεδομένα από 51 μελέτες στις οποίες συμμετείχαν 26.174 εφήβοι από δυτικές χώρες σε όλη τη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και την Αυστραλία.
Τα ευρήματα που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό International Journal of Eating Disorders διαπιστώνουν ότι τα λανθασμένα στερεότυπα για τις διατροφικές διαταραχές και το κοινωνικό-οικονομικό προφίλ των ασθενών, οδηγούν σε μια υποεκτίμηση του προβλήματος με αρκετά περιστατικά προερχόμενα από νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος να παραβλέπονται, να υποβαθμίζονται και να μην αναγνωρίζεται ότι πρόκειται για άτομα που διατρέχουν κίνδυνο.
Η μελέτη υποστηρίχθηκε από επιχορηγήσεις από τον βρετανικό Οργανισμό UK Research and Innovation και το Κοινωφελές Ίδρυμα Novo Nordisk Foundation στη Δανία. Στα ευρήματα το οικογενειακό εισόδημα έδειξε την ισχυρότερη και πιο συνεπή συσχέτιση, με την εμφάνιση τέτοιου είδους προβλημάτων. Περίπου το 60% των μελετών διαπίστωσαν ότι οι έφηβοι από οικογένειες με χαμηλότερο εισόδημα ήταν πιο πιθανό να εμφανίσουν συμπτώματα διατροφικής διαταραχής και καμία μελέτη δεν διαπίστωσε το αντίθετο.
Σημειώνεται ότι η συχνή εμφάνιση τέτοιου είδους διαταραχών σε προβεβλημένα άτομα, κυρίως ηθοποιούς και celebrities από το χώρο της μόδας και της τέχνης, που έχουν υψηλό εισόδημα από την δουλειά τους, έχει συμβάλει τις τελευταίες δεκαετίες στο να θεωρούμε τις διατροφικές διαταραχές «πρόβλημα των εύπορων», διαιωνίζοντας έτσι έναν αναληθή μύθο.
Τι λέει η ειδικός
Η επικεφαλής συγγραφέας, Δρ. Νόρα Τρόμπετερ από το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού του UCL (Great Ormond Street Institute of Child Health), επισημαίνει: «Οι διατροφικές διαταραχές συχνά στερεοτυποποιούνται ως πρόβλημα ευημερίας, αλλά αυτή η μελέτη ανασκόπησης δείχνει ότι αυτή δεν είναι η πλήρης εικόνα. Η ανασκόπησή μας διαπίστωσε ότι οι έφηβοι από νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα και χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο είναι στην πραγματικότητα πιο πιθανό να εμφανίσουν σημάδια διατροφικών διαταραχών.
«Συνεπώς οι διατροφικές διαταραχές αποτελούν απειλή για όλο το κοινωνικό-οικονομικό φάσμα και οι προσπάθειες πρόληψης και θεραπείας πρέπει να φτάσουν στις πιο φτωχές οικογένειες, οι οποίες ενδέχεται να παραβλέπονται επί του παρόντος» πρόσθεσε.
Ποιες διατροφικές διαταραχές συμπεριλήφθησαν στη μελέτη
Παράλληλα με τη διαγνωσμένη νευρική ανορεξία, τη βουλιμία και τις διαταραχές υπερφαγίας, η ανασκόπηση περιελάμβανε επίσης πρώιμα προειδοποιητικά συμπτώματα διατροφικής διαταραχής, όπως είναι ο περιορισμός της τροφής, η νηστεία, η κακή εικόνα σώματος και η αίσθηση έντονης πίεσης για αδυνάτισμα.
Ο κίνδυνος για τους νέους αυξάνει όσο μειώνεται το μορφωτικό επίπεδο των γονιών
Η ανάλυση διαπίστωσε επίσης ότι οι έφηβοι των οποίων οι γονείς είχαν υψηλότερη μόρφωση ήταν λιγότερο πιθανό να εμφανίσουν συμπτώματα διατροφικής διαταραχής. Για παράδειγμα, οι έφηβοι των οποίων οι γονείς δεν φοίτησαν στο πανεπιστήμιο είχαν περίπου 25% περισσότερες πιθανότητες να αναφέρουν συμπτώματα διατροφικής διαταραχής σε σχέση με τους έφηβους των οποίων οι γονείς φοίτησαν στο πανεπιστήμιο.
Ωστόσο, άλλα μέτρα κοινωνικοοικονομικού υπόβαθρου, όπως το πόσο υποβαθμισμένη είναι μια γειτονιά, οι θέσεις εργασίας των γονέων, οι οικονομικές δυσκολίες ή η λήψη κρατικών επιδομάτων, έδωσαν πολύ πιο ανάμεικτα και ασυνεπή αποτελέσματα. Η Δρα. Τρόμπετερ συμπλήρωσε: «Η αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών ως "προνομιούχας" πάθησης κινδυνεύει να αφήσει τους εφήβους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη υποστήριξης χωρίς διάγνωση και θεραπεία».
«Η αμφισβήτηση των ξεπερασμένων στερεοτύπων θα μπορούσε να βοηθήσει στη μείωση των χαμένων διαγνώσεων και να διασφαλίσει ότι οι νέοι που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη θα λάβουν έγκαιρη θεραπεία» κατέληξε. Ως αποτέλεσμα των ευρημάτων τους, οι ερευνητές καλούν τώρα τους κλινικούς ιατρούς, τους επαγγελματίες υγείας και τους σχολικούς συμβούλους να διευρύνουν τις υποθέσεις τους σχετικά με το ποιος διατρέχει κίνδυνο εμφάνισης διατροφικής διαταραχής, ώστε να βελτιωθεί η έγκαιρη διάγνωση.
