Το κάπνισμα μειώνει την πιθανότητα των ζευγαριών να αποκτήσουν παιδιά, σύμφωνα με μια νέα αποκαλυπτική έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Τα ευρήματα δείχνουν ότι η χρήση προϊόντων καπνού σχετίζεται άμεσα με υπογεννητικότητα στις γυναίκες, ενώ παράλληλα έχει επιβλαβείς επιπτώσεις στο σπέρμα και τη σεξουαλική λειτουργία στους άνδρες.
Επιπλέον, μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα ορισμένων μεθόδων της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η έκθεση του ΠΟΥ προειδοποιεί ότι οι επιβλαβείς επιπτώσεις του καπνίσματος στην αναπαραγωγική ικανότητα των γυναικών και των ανδρών δεν αφορούν μονάχα τις καπνίστριες και τους καπνιστές, αλλά πλήττουν και τις παθητικές καπνίστριες και τους παθητικούς καπνιστές- όσους δηλαδή εκτίθενται άθελα τους στον καπνό των άλλων.
Οι καπνίστριες έχουν 40% μεγαλύτερες πιθανότητες υπογονιμότητας
Παγκοσμίως, 1 στα 6 άτομα αναπαραγωγικής ηλικίας θα βιώσει υπογονιμότητα στην ζωή του. Ο ιατρικός ορισμός της υπογονιμότητας είναι η αδυναμία σύλληψης μετά από 12 μήνες επαφών χωρίς προφυλάξεις. Η νέα έκθεση του ΠΟΥ αναλύει μελέτες μετανάλυσης από το 2000 έως το 2026 και διαπιστώνει ότι οι γυναίκες που καπνίζουν έχουν 40% μεγαλύτερο κίνδυνο υπογονιμότητας σε σύγκριση με τις γυναίκες που δεν κάπνισαν ποτέ.
Και οι πρώην καπνίστριες έχουν 25% αυξημένο κίνδυνο υπογονιμότητας
Αντίστοιχα, οι γυναίκες που δεν καπνίζουν πλέον αλλά υπήρξαν καπνίστριες στο παρελθόν αντιμετωπίζουν 25% αυξημένο κίνδυνο υπογονιμότητας σε σχέση με εκείνες που ακόμα καπνίζουν, με το εύρημα αυτό να υποδηλώνει πως η διακοπή του καπνίσματος σε κάθε ηλικία έχει σημαντικό θετικό αντίκτυπο (και) στην αναπαραγωγική υγεία.
Υπεύθυνο το κάπνισμα για μια σειρά προβλημάτων στους άνδρες
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η υπογονιμότητα δεν είναι γυναικεία υπόθεση. Αυτός ο «αστικός μύθος» έχει πλέον καταρριφθεί και είναι γνωστό ότι στην υπογονιμότητα των ζευγαριών οι γυναίκες και οι άνδρες ευθύνονται εξίσου. Στην συγκεκριμένη έκθεση του ΠΟΥ περιλαμβάνονται 44 μελέτες μετανάλυσης με τη συμμετοχή περισσοτέρων από 60.000 ανδρών που φανερώνουν ότι το κάπνισμα προκαλεί αναπαραγωγικές δυσλειτουργίες στους άνδρες και ευθύνεται για την πρόκληση ανωμαλιών στο σπέρμα.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι άνδρες καπνιστές διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για στυτική δυσλειτουργία, πρόωρη εκσπερμάτιση και άλλες αναπαραγωγικές ανωμαλίες όπως η αζωοσπερμία (πλήρης απουσία σπερματοζωαρίων στην εκσπερμάτιση), η ολιγοσπερμία (μειωμένος αριθμός σπερματοζωαρίων), η τερατοσπερμία (αυξημένο ποσοστό σπερματοζωαρίων με μη φυσιολογική μορφολογία (σχήμα), η ασθενωσπερμία (μειωμένη κινητικότητα των σπερματοζωαρίων) η υποσπερμία (μειωμένος όγκος υγρού κάτω από 1.5 ml) και η ασπερμία (ολική απουσία εκσπερματιζόμενου υγρού).
Επιπτώσεις και στην αποτελεσματικότητα της εξωσωματικής γονιμοποίησης
Επιπλέον ο ΠΟΥ επικαλείται ευρήματα από 21 μελέτες μετανάλυσης που δείχνουν ότι το κάπνισμα και η χρήση ναργιλέ μειώνουν περίπου κατά το ήμισυ την αποτελεσματικότητα της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Ο κίνδυνος της υπογονιμότητας αφορά και τους παθητικούς καπνιστές και καπνίστριες, που εκτίθενται συστηματικά στον καπνό των άλλων.
Τι ισχύει για τα νέα προϊόντα καπνού και νικοτίνης
Παράλληλα, ο ΠΟΥ συγκεντρώνει δεδομένα αναφορικά με τα νεότερα εναλλακτικά καπνικά προϊόντα και την επίπτωσή τους στην αναπαραγωγική υγεία προκειμένου να εξάγει τεκμηριωμένα συμπεράσματα. Μέχρι στιγμής τα ευρήματα είναι πιο ισχυρά για τα συμβατικά τσιγάρα, αλλά ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι και τα εναλλακτικά προϊόντα καπνού και νικοτίνης μπορεί να θέτουν σε κίνδυνο την γονιμότητα των ανδρών και των γυναικών –και γι αυτό απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση του θέματος. Γι αυτό ο ΠΟΥ συστήνει στις γυναίκες και τα ζευγάρια που επιθυμούν να προγραμματίσουν μια εγκυμοσύνη να ενημερωθούν για τις βλαβερές επιπτώσεις της χρήσης καπνικών προϊόντων από τους επαγγελματίες υγείας και να απαγορεύεται το κάπνισμα σε όλους τους κλειστούς χώρους.
