Δυνατότητα να αποχωρήσουν νωρίτερα από το 67ο έτος της ηλικίας τους, ή το 62ο (με 40 έτη ασφάλισης) έχουν χιλιάδες ασφαλισμένοι που έχουν ασφαλιστεί -έστω και για μια ημέρα- πριν από το 1993. Οι μεταβατικές διατάξεις συνταξιοδότησης που παραμένουν ακόμη σε ισχύ προσφέρουν το πολύτιμο εισιτήριο «εξόδου» ακόμη και 8 χρόνια νωρίτερα από το γενικό όριο ηλικίας, αρκεί ο ασφαλισμένος να έχει θεμελιώσει ή κατοχυρώσει δικαίωμα έως το 2012 και να συμπληρώνει τα ηλικιακά όρια που προβλέπει η νομοθεσία.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης, όσοι έχουν ασφαλιστικό χρόνο σε δύο ή περισσότερα πρώην ταμεία και ανήκουν στους παλαιούς ασφαλισμένους, δηλαδή σε όσους είχαν πρωτοασφαλιστεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με ευνοϊκότερες προϋποθέσεις.
Οι κατηγορίες παλαιών ασφαλισμένων που βγαίνουν στη σύνταξη με όρια ηλικίας πριν από από το 62ο έτος είναι οι ακόλουθες:
- Μητέρες ασφαλισμένες στο πρώην ΙΚΑ με ανήλικο παιδί
Αν συγκεντρώνουν 5.500 ημέρες ασφάλισης και έχουν ανήλικο παιδί έως το 2010, το 2011 ή το 2012, μπορούν να λάβουν μειωμένη σύνταξη ακόμη και από τα 58,5 έτη, ενώ άλλες κατηγορίες μπορούν να αποχωρήσουν κοντά στα 60. Όσες όμως δεν κατοχύρωσαν δικαίωμα έως το 2012 υπάγονται πλέον στα γενικά όρια ηλικίας.
- Δημόσιοι υπάλληλοι με 25ετία έως το 2012
Ευκαιρία πρόωρης αποχώρησης έχουν οι δημόσιοι υπάλληλοι που είχαν συμπληρώσει 25ετία έως το 2010, το 2011 ή το 2012, εάν συγκεντρώνουν 35 ή 37 έτη ασφάλισης. Με τις ευνοϊκές διατάξεις μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη ακόμη και στα 58,5 ή στα 61,5 έτη.
- Εργαζόμενοι στα Βαρέα και Ανθυγιεινά
Με 7.500 ημέρες ασφάλισης στα ΒΑΕ, από τις οποίες οι 1.000 μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση, προβλέπονται χαμηλότερα ηλικιακά όρια. Τα όρια αυτά μπορεί να φτάσουν ακόμη και τα 55 ή τα 57 έτη για παλαιούς ασφαλισμένους.
- Ασφαλισμένοι στα πρώην «ευγενή» Ταμεία
Οι μεταβατικές διατάξεις εξακολουθούν να καλύπτουν ασφαλισμένους στα πρώην ειδικά Ταμεία των ΔΕΚΟ και των τραπεζών. Αφορούν κυρίως μητέρες με ανήλικο παιδί και 25ετία, τρίτεκνες και ασφαλισμένους πριν από το 1983 με συμπληρωμένη 35ετία έως το 2021.
- Τρίτεκνοι και πολύτεκνοι γονείς ανηλίκων
Εξακολουθούν να ισχύουν ευνοϊκές διατάξεις για γονείς με ανήλικα παιδιά στο Δημόσιο, τρίτεκνους και πολύτεκνους δημοσίους υπαλλήλους και μητέρες ασφαλισμένες στα ειδικά Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Για όσους δεν εντάσσονται στις παραπάνω κατηγορίες, η μόνη δυνατότητα εξόδου πριν από τα 67 είναι η μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη με 15ετία (4.500 ημέρες ασφάισης).
Η αναγνώριση πλασματικών χρόνων μπορεί να συμπληρώσει τα κενά του χρόνου ασφάλισης που απαιτείται ώστε να εξασφαλιστεί η γρηγορότερη έξοδος. Την μέθοδο αυτή προτιμούν τόσο οι δημόσιοι υπάλληλοι, ώστε να θεμελιώσουν χρόνο συνταξιοδότησης, όσο και οι ιδιωτικοί προκειμένου να συμπληρώσουν 40 έτη ασφάλισης ώστε να συνταξιοδοτηθούν στα 62 έτη.
Η έξοδος στη σύνταξη στο 62ο έτος ηλικίας είναι εφικτή για όσους έχουν τουλάχιστον 33-34 έτη πραγματικής ασφάλισης και προχωρούν σε εξαγορά πλασματικών ετών ώστε να φτάσουν τα 40 συνολικά έτη.
Ωστόσο η εξαγορά πλασματικών ετών συνεπάγεται ένα επιπλέον κόστος για τον ασφαλισμένο, το οποίο εξαρτάται από το μισθό και το ημερομίσθιο που λαμβάνει τη δεδομένη χρονική στιγμή που αποφασίζει να προχωρήσει στην εξαγορά.
Το κόστος των πλασματικών ετών για τους μισθωτούς είναι 20% επί του μισθού κατά το μήνα υποβολής της αίτησης, ή του τελευταίου 12μήνου εφόσον δεν υπάρχει σταθερή απασχόληση. Δηλαδή το κόστος με βάση το νέο κατώτατο μισθό των 920 ευρώ, θα είναι 184 ευρώ το μήνα και 2.208 ευρώ ετησίως.
Στο Δημόσιο για τις αιτήσεις που υποβάλλονται από 1/1/2020 και μετά, η εξαγορά γίνεται με εισφορά 20% επί του μισθού.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες, ο κάθε μήνας αναγνώρισης κοστίζει όσο και η μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης. Έτσι κάθε χρόνο που αυξάνονται οι ασφαλιστικές εισφορές, αυξάνεται και το κόστος αναγνώρισης πλασματικού χρόνου. Με τον τρόπο αυτό το κόστος κυμαίνεται από 244 έως 659 ευρώ μηνιαίως ανά πλασματικό έτος, ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία που ανήκει ο καθένας.
Η αίτηση για την αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να υποβληθεί τώρα και να ενεργοποιηθεί αργότερα, κοντά στη συνταξιοδότηση με το κόστος να καθορίζεται τη στιγμή της αίτησης. Η εξαγορά για όλους τους ασφαλισμένους μπορεί να γίνει εφάπαξ, ή με παρακράτηση από το μικτό ποσό της μηνιαίας σύνταξης.
